گوزن زرد ایرانی؛ قربانی جدید سدسازی :


گوزن زرد ایرانی یکی از نادرترین گوزن‌های دنیا است که در گذشته از شمال غرب آفریقا تا عراق، ترکیه، و ایران پراکنده بوده، ولی در حال حاضر صرفاً در ایران دیده می شود. زیستگاه این گونه جانوری در ایران، در مناطق جنگلی زاگرس میانی و جنگل‌های شمال خوزستان (موسوم به جنگلهای بختیاری) است و در حال حاضر پراکندگی آن محدود به مناطق حفاظت شده کرخه در شمال خوزستان است.


به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز)، طبق آمار رسمی ارائه شده توسط مقامات دولتی، در یکماه اخیر ۳۳ گوزن زرد در منطقه حفاظت شده کرخه به طرز مشکوکی مرده اند. مدیران دولتی، علت مرگ ناگهانی ۳۳ گوزن در جنگلهای زاگرس میانی را «گزیدگی توسط مگس میاز» اعلام کرده اند. مسئولان دولتی با اذعان به این حقیقت که پیش از این صرفاً حضور مگس میاز در نواحی مرطوب نظیر نوار مرزی جنوبغرب خوزستان گزارش شده بود، درباره علت هجوم مگس میاز به منطقه شمال خوزستان، سکوت کرده اند.


پیگیری های خبرنگار ایبنانیوز نشان می دهد هجوم مگس مگس میاز به جنگلهای شمال خوزستان، به علت تغییرات اقلیمی ناشی از سیاست های غیرعلمی معاونت آب و آبفای وزارت نیرو به ویژه سیاست های ضد محیط زیستی این وزارتخانه در انتقال آب سرشاخه های کارون و خرسان و دز و نیز تأکید سرسختانه بر آبگیری غیرعلمی سد کرخه و سد سیمره در طول زمستان ۹۱ و بهار ۹۲ به رغم اعتراض گسترده نظام صنفی کشاورزی خوزستان و نیز انتقاد اساتید دانشگاه و فعالان محیط زیستی بوده است.


با این حال، مقامات دولتی از جمله احمدرضا لاهیجان زاده مدیرکل محیط زیست استان خوزستان با تأیید این حقیقت که رشد مگس میاز در شمال خوزستان غافلگیرکننده بوده و این مگس در نواحی مرطوب رشد می کند، علت ظهور ناگهانی آن در این منطقه را «بارندگی های بهاری» عنوان کرده و گفته اند: «تکثیر ناگهانی مگس میاز در منطقه حفاظت شده کرخه، به علت بارندگی شدید در اردیبهشت ماه خیلی سریع اتفاق افتاده و در حال حاضر این مگس در جنوب غربی کشور و کشور عراق دیده شده است».


احمدرضا لاهیجان زاده مدیرکل محیط زیست خوزستان، در پاسخ به پیگیری های خبرنگار ایبنانیوز درباره تأثیر تغییرات اقلیمی ناشی از آبگیری سد کرخه بر شیوع مگس میاز در این منطقه، ضمن تأیید کلی این ادعا، گفت: «هجوم ناگهانی مگس میاز به جنگل های کرخه دلایل مختلفی دارد که از جمله آنها می توان به زیر آب رفتن زیستگاه آنها بر اثر آبگیری سرد کرخه اشاره کرد ولی اتفاق اخیر به عقیده کارشناسان به علت بازندگی بی سابقه اردیبهشت ماه امسال و افزایش میزان رطوبت در خوزستان صورت گرفته که باعث شده سرعت تولید مثل این مگس به صورت انفجاری بالا برود در حالیکه در سالهای قبل بارندگی در این موقع از سال وجود نداشت».


وی از بیان تأثیرات آبگیری سد کرخه و سد سیمره و نیز افزایش ۲۷ درصدی حجم آب دریاچه سدهای شمال خوزستان بر این موضوع، خودداری کرد. همچنین نگفت که اگر سازمان محیط زیست، قبلاً زیستگاه این مگس در حوزه مخزن سد کرخه را شناسایی کرده، چرا از وزارت نیرو نخواسته که اقدامات لازم را در خلال آبگیری سد در نظر بگیرد.


در همین رابطه، یک کارشناس ارشد آب در این باره به خبرنگار ایبنانیوز گفت: درخصوص علت رشد مگس میاز در شمال خوزستان، متخصصان آن رشته باید اظهارنظر کنند. اما درخصوص افزایش رطوبت در حوزه کرخه، می توانم با قاطعیت علت اصلی رشد رطوبت در حوزه کرخه را تغییرات اقلمی ناشی از آبگیری سد کرخه و سد سیمره و افزایش عمومی ظرفیت دریاچه سدهای منطقه شمال خوزستان اعلام کنم. همچنین کم آبی در حوزه کرخه - که عملاً مانع از آب تنی گوزنها شده و احتمالاً موجب افزایش آسیب پذیری آنها در برابر حشرات گزنده شده است - را ناشی از آبگیری سد سیمره در بالادست کرخه می دانم. زیرا با آبگیری سد سیمره در مرز خوزستان و ایلام در بالادست سد کرخه، حجم آب ورودی به سد کرخه به شدت کاهش یافته؛ به گونه ای که میزان خروجی آب کرخه در حال حاضر به حدی پایین آمده که امکان تامین آب و هدایت به تونل دشت عباس وجود ندارد!


این کارشناس ارشد آب که خواست نامش فاش نشود، گفت: وزارت نیرو در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۹۲ با افتخار از افزايش ۲۷ درصدی آب پشت سدهای خوزستان خبر داد و اعلام کرد آب سدهای شمال استان خوزستان امسال با افزايش ۲۷ درصدی به ۱۵ ميليارد و ۶۳۶ ميليون متر مکعب رسيده است.


وی افزود: سیاست غیرعلمی وزارت نیرو در پر کردن بی سابقه دریاچه سدها در زمستان ۱۳۹۱ و بهار ۱۳۹۲، ضمن تشدید «کم آبی تحمیلی» به کشاورزان خوزستان، موجب افزایش رطوبت در شمال خوزستان شده به نحوی که هم اکنون (در ابتدای تیر ماه ۱۳۹۲) ۹۳ درصد از حجم مخزن سد مسجد سليمان، ۹۱ درصد از حجم مخزن سد مارون، ۹۵ درصد از حجم مخزن سد شهيد عباسپور و ۹۹ درصد از حجم مخزن سد کارون ۴ ، ۹۹ درصد از حجم مخزن کارون ۳، ۴۸ درصد از حجم مخزن سد گتوند علیا، ۹۹ درصد از حجم مخزن سد دز، ۳۸ درصد از حجم مخزن سد کرخه از آب پر شده است و سد سيمره در شمال سد کرخه نیز در حال آبگیری است.


این کارشناس ارشد آب تأکید کرد: افزایش آب پشت سدها به معنی کاهش آورد رودخانه دز و کرخه و کارون در پائین دست است که موجب تخریب زیستگاه مگس میاز در تلاب شادگان و نواحی مرزی جنوبغرب استان خوزستان شده و اگر روند انتقال آب از سرشاخه رودخانه های کارون، خرسان، دز و... ادامه یابد و فکری برای جلوگیری از تخریب و خشکاندن تالاب شادگان نشود، مگس میاز نیز همچون گردوغبار در سراسر استانهای جنوب غربی کشور پراکنده خواهد شد.


منبع :

ایبنا نیوز