تصادف‌های مرگ‌بار پرندگان؛ دکل‌های برق

 

 

تصادف‌های مرگ‌بار پرندگان؛ دکل‌های برق :

 

 

 

 

آیا تاکنون به این مساله فکر کرده‌اید که چطور پرندگان می‌توانند بر روی سیم‌های برق فشار قوی بنشینند و دچار برق‌گرفتگی نشوند؟ کارشناسان معتقدند که این مساله به خاطر ارتباطاتی است که آن‌ها برقرار می‌کنند یا اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، دقیقا به خاطر ارتباطاتی است که برقرار نمی‌کنند و نه صد البته به این دلیل که آن‌ها پرنده هستند. اما این داستان یک روی دیگر هم دارد؛ برخورد پرندگان با دکل‌های برق فشار قوی می‌تواند منجر به مرگ شود! اگر می‌خواهید که چرایی‌اش را بدانید، این مقاله را مطالعه کنید.

 

 

چرا پرنده نشسته بر روی سیم را برق نمی‌گیرد؟

 

 

جریان الکتریکی، حاصل جابجایی الکترون‌هاست. این جابجایی در نهایت به یک وسیله برقی مانند تلویزیون منزل شما می‌رسد و از این طریق انرژی لازم برای نمایش تصویر و پخش صدا را دریافت می‌کند. اساسا الکترون‌ها بوسیله‌ی ایستگاه نیرو از زمین کشیده می‌شوند و سپس در مسیر سیم‌های برق جاری می‌شوند تا به یک وسیله برقی مانند تلویزیون منزل شما رسیده و در نهایت هم به زمین یعنی جایی که از آن آمده‌اند، برمی‌گردند.

 

 

همان طور که متوجه شدید، این پروسه یک حلقه بسته ایجاد می‌کند که در اصل لازمه جریان الکتریسیته است. چیز دیگری که الکترون‌ها برای حرکت نیاز دارند، یک نوع محرک است یا اگر بخواهیم خیلی اختصاصی‌تر بگوییم، یک اختلاف در آن چه که به آن پتانسیل الکتریکی گفته می‌شود.

 

 

تصور کنید که یک تعداد توپ را با خودتان کشیده و به بالای یک کوه برده‌اید. اگر مسیرشان را برای پایین آمدن از کوه هموار کنید، آن‌ها هم طبیعتا به پایین کوه یعنی به سطح پایین‌تر خواهند غلتید. توپ‌‌ها در این مثال همان الکترون‌ها هستند که در بالای کوه پتانسیل بیش‌تری دارند و می‌توانند از طریق هر مسیری حرکت کنند و در نهایت خودشان را به زمین برسانند.

 

 

 

در این تصویر یک سبزقبا را مشاهده می‌کنید که به راحتی بر روی سیم برق نشسته است. اما چطور است که این پرنده دچار برق‌گرفتگی نمی‌شود؟

 

 

حال یک پرنده را بر روی سیم برق مجسم کنید. زمانی که پرنده بر روی سیم نشسته، هر دو پایش در پتانسیل الکتریکی یکسانی قرار دارد بنابراین الکترون‌هایی که در سیم هستند، هیچ محرکی ندارند که از طریق آن به سمت بدن پرنده بروند یا این‌ که بخواهند در نهایت به آن ختم شوند. موضوع در این جا خیلی ساده است: الکترون‌های فاقد حرکت به معنای این است که جریان الکتریکی هم وجود ندارد.

 

 

همه این‌ها گفته شد تا به این جمع‌بندی برسیم که چرا پرنده نشسته بر روی سیم برق در آن لحظه خاص در امان است… اما داستان برای این پرنده می‌تواند فرق کند. چطور؟

 

 

 

پرندگان کوچک اغلب دچار برق‌گرفتگی نمی‌شوند چرا که فاصله بال‌های کوچک آن‌ها از یکدیگر از چندین سانتی‌متر تجاوز نمی‌کند. اما اگر وارد جعبه تقسیم شوند، وضعیت فرق خواهد کرد.

 

 

اگر پرنده مورد نظر یک بال یا یک پای خودش را کش بدهد، به نحوی که آن بال یا حتی آن پا حتی برای یک ثانیه با سیم دیگری جز آن سیم که بر روی آن نشسته، ارتباط برقرار کند، آن زمان است که یک مسیر برای حرکت الکترون‌ها ایجاد می‌شود مخصوصا اگر آن سیم دوم پتانسیل الکتریکی متفاوتی با سیم اول داشته باشد. در این شرایط است که الکترون‌ها مجال خواهند یافت تا خودشان را دقیقا به بدن آن پرنده برسانند و ختم الکترون‌ها به بدن پرنده مذکور، به این معناست که آن پرنده دچار برق‌گرفتگی خواهد شد.

 

 

سایر مخاطرات

 

 

البته نباید فراموش کرد که مخاطرات دیگری هم پرندگان را از این منظر تهدید می‌کند. دکل‌های برق فشار قوی گاه فلزی و گاه چوبی هستند. آن‌ها را اغلب در عمق خاک فرو می‌کنند و اگر پرنده‌ای بر روی آن‌ها بنشیند یا به صورت اتفاقی با آن‌ها و سیم برق متصل به آن‌ها برخورد کند، مرگ دردناکی را تجربه خواهد کرد.

 

 

 

در مقابل پرندگان بزرگ جثه‌ای مانند عقاب‌ها و بسیاری دیگر از پرندگان شکاری که طول بین دو بال باز آن‌ها می‌تواند بین ۱.۸ تا ۲.۳۴ متر متغیر باشد، بیش از سایرین در معرض خطر برق‌گرفتگی هستند.

 

 

اگر یک پرنده به صورت ناخواسته به دکل برق و جعبه تقسیم برخورد کند، درست مانند این است که سیم لخت برق را لمس کرده باشد. همان طور که پیش‌تر گفته شد، جریان برق یک سیکل بسته را طی می‌کند بنابراین بدن ما انسان‌ها و دکل برق که در زمین فرو می‌رود، نقش یک هادی را ایفاء خواهد کرد و باعث می‌شود که الکترون‌ها به صورت مستقیم وارد زمین شوند.

 

 

حال اگر این پرسش برای شما پیش آمده که کارگران چطور دکل‌های فشار قوی را تعمیر می‌کنند، بدون این که کوچک‌ترین آسیبی ببینند، باید به یک نکته توجه کنید؛ در لباس تعمیرکاران برقی که بر روی دکل‌های برق فشار قوی کار می‌کنند، مواد عایق‌بندی وجود دارد بنابراین خطری آن‌ها را تهدید نخواهد کرد. البته این مواد حتی در تجهیزات و وسیله بالابر مخصوصی هم که برای این منظور تعبیه شده، وجود دارد.

 

 

تصادم‌های مرگ‌بار پرندگان

 

 

دو راه ساده هست که منجر به برق‌گرفتگی پرندگان می‌شود:

 

 

نخست این که اگر بخشی از بدن پرنده مانند یک بال با یک سیم و بخش دیگری از بدن یا بال دیگر با سیم مجاور تماس برقرار کند، در این صورت پرنده دچار برق‌گرفتگی خواهد شد. این شرایط همان طور که گفته شد، اغلب برای پرندگان درشت جثه اتفاق می‌افتد و می‌تواند ناشی از تصادم‌های آن‌ها یا لغزش‌های ناگهانی‌شان در زمان فرود آمدن باشد. علت این اتفاق هم ساده است: سیم‌ها اغلب پتانسیل‌های الکتریکی مختلف دارند بنابراین اگر پرنده دو سیم را همزمان لمس کند، آن گاه الکتریسیته از طریق آن پرنده جریان پیدا خواهد کرد.

 

 

روش دوم هم این است که پرنده به شکلی بتواند انرژی الکتریکی را به زمین منتقل کند. اما چطور؟ همان طور که می‌دانید، زمین پتانسیل الکتریکی متفاوتی با کابل‌های برق دارد بنابراین الکتریسیته می‌تواند از طریق دکل به زمین منتقل شود اگر پرنده رابط آن دکل و سیم برق و زمین باشد.

 

 

پرندگان در معرض خطر

 

 

پرندگانی مانند پلیکان‌ها، حواصیل‌ها، فلامینگوها، اردک‌ها، مرغابی‌ها، غازها، انواع و اقسام پرندگان شکاری مانند پیغوها، کورکورها، سنقرها، شاهین‌ها، سارگپه‌ها، عقاب‌ها، جغدها و … در برابر برق‌گرفتگی آسیب‌پذیر هستند. تحقیقات نشان می‌دهد که پرندگان در صورت برق‌گرفتگی و تصادم‌های مرگ‌بار با دکل‌های برق یا به شدت زخمی می‌شوند و یا این که جان خودشان را از دست می‌دهند.

 

 

 

یک جغد انبار که دچار برق‌گرفتگی شده است.

 

 

در حقیقت پرندگان همان طور که برای اندکی استراحت و درنگ جذب درختان خشک و مرتفع می‌شوند، دکل‌های بلند برق را هم انتخاب می‌کنند. دکل‌ها اغلب چشم‌انداز خوبی دارند بنابراین گاه حتی پرندگان در روی آن‌ها لانه هم می‌سازند. بررسی‌ها نشان داده که دکل‌های هوایی برق در اصل برای بسیاری از پرندگان دکل‌های مرگ هستند.

 

متاسفانه در کشورهایی که کاربرد دکل‌های هوایی برق با ولتاژ متوسط زیاد است، همه ساله نیز تعداد کثیری از پرندگان تلف می‌شوند که البته در این میان گاه گونه‌های در معرض خطر انقراض و یا به شدت آسیب‌پذیر هم دیده می‌شوند.

 

 

امید می‌رود که پرندگان بتوانند خودشان را به نوعی با این شرایط تطبیق دهند اما مساله این جاست که گاهی این اتفاقات وضعیت را حتی برای انسان‌ها نیز سخت و دشوار می‌کنند. خاموشی‌های چند ساعته ناشی از قطع سیم‌های برق اغلب نتیجه چنین برخوردها و تصادم‌های مرگ‌باری است. بنابراین در خیلی از کشورها جدای از مساله حفاظت از پرندگان، به سایر بحران‌های ناشی از این قبیل مسایل نیز توجه می‌شود.

برای ایمن‌سازی دکل‌های برق، یک راهکار این است که سازه را از لحاظ استانداردهای فنی از همان ابتدا ایمن بسازند. یک راهکار دیگر هم این است که همان دکل‌های موسوم به مرگ را پس از آن که ساخته شد، ایمن کنند. در حقیقت یک مشکل اساسی همیشه مهندسی بد است که اغلب هم تلفات گسترده را به دنبال دارد.

 

 

بنابراین اگر فضای جعبه مخصوص فیوز خیلی کوچک باشد یا اگر اطراف آن‌ها را با عایق‌های کوتاه پوشانده باشند یا اگر گپ‌های حفاظتی لازم تعبیه نشده باشد؛ احتمال خطر برق‌گرفتگی برای پرندگان دوچندان می‌شود. سازه‌های بد از این دست حتی پرندگان کوچک‌تر را هم تهدید می‌کنند.

 

 

 

یک عقاب طلایی گونه حفاظت شده که در اثر برق‌گرفتگی تلف شده است. این پرنده در کوهستان‌های کم گیاه و خشک، جنگل‌های کوهستانی و صخره‌های ساحلی به سر می‌برد و اغلب هم بر روی درختان بلند یا لبه پرتگاه‌ها لانه می‌سازد. این گونه در ایران بومی و فراوان است اما در عین حال در زمره پرندگان حفاظت‌شده قرار دارد.

 

 

به سختی می‌توان تعداد افراد پرندگان گونه‌های مختلفی را که در اثر این اتفاقات از بین می‌روند، تخمین زد. بدیهی است که پایش هم اغلب ممکن نیست چرا که پرندگان شکاری یا درشت‌جثه اغلب قلمروی وسیعی دارند. در آمریکا استفاده از ردیاب‌ها نشان داد که این میزان تلفات به حدی است که می‌تواند نگران‌کننده توصیف شود.

 

 

در کشور آلمان نیز در این زمینه تحقیقاتی صورت گرفته که نتیجه آن‌ها عجیب است. گروهی از محققان آلمانی تنها در زیر یک دکل برق واقع در بخش جنوبی این کشور لاشه نزدیک به ۲۸ پرنده را آن هم تنها در یک سال پیدا کردند که از این تعداد ۴ مورد شاه بوف و ۳ مورد کورکور بودند.

 

 

در سال ۲۰۰۰ میلادی تحقیقی مشابه در کشور قزاقستان انجام شد. در این تحقیق یک محدوده با طول ۱۱ کیلومتر مورد پایش قرار گرفت و در طول این مسیر حدود ۲۰۰ فرد دلیجه، ۴۸ فرد عقاب استپی، ۲ فرد عقاب شاهی، ۱ فرد عقاب دم سفید و یک مورد کرکس سیاه شناسایی شد.

 

 

راه‌کارهای کاهش خطر

 

 

در کشورهایی که دکل‌های برق با ولتاژ متوسط هوایی کاربرد دارد، آمار تلفات پرندگان هم بالطبع زیاد است بنابراین استفاده از عایق‌های خیلی کوتاه  بر روی این دکل‌ها به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. از آن جایی که دکل‌های برق، ساختارهای زیستگاهی را هم تحت تاثیر قرار می‌دهند، بنابراین کارشناسان دست‌اندرکار امر حفاظت باید اولویت‌های حفاظتی را در این مناطق به دقت تعریف کنند.

 

 

تلفات مربوط به دکل‌های مرگ همیشه منحصر به پرندگان نیست بلکه گاهی حتی شامل گربه‌سانان در معرض خطر انقراض همچون پلنگ نیز می‌شود. این لاشه در جنوب هندوستان پیدا شده است.

 

 

در برخی از کشورها استفاده از پوشش‌های حفاظتی دکل‌های برق یک قانون است. از آن جایی که احتمال خطر دکل‌های برق با ولتاژ متوسط از سایرین بیش‌تر است بنابراین اکثر راهکارها هم برای آن‌ها ارائه شده است. یکسری کابل‌های هادی خاص است که در سطح مشخصی از آن‌ها نصب می‌شود و این کابل‌ها می‌تواند احتمال خطر برخورد یا تصادم ناگهانی را تا حدودی کاهش دهد.

 

 

برق‌گرفتگی و یا تصادم ناگهانی با دکل‌های برق همیشه منجر به تلف شدن حیوان نمی‌شود. این عقاب سرسفید که این وضعیت را تجربه کرده، هم‌اکنون در یک مرکز تخصصی پرندگان شکاری تحت درمان قرار دارد و خود را آماده بازگشت به طبیعت می‌کند.

 

 

در مسیرهایی که احتمال مهاجرت پرندگان زیاد است یا جزو کریدورهای پروازی پرندگان هستند و یا به مناطق حفاظت شده نزدیک هستند، نباید از عایق‌های عمودی استفاده کرد چون بررسی‌ها نشان داده که این نوع از عایق‌ها درست برخلاف عایق‌های افقی می‌توانند خطرناک باشند.

 

 

ثابت شده که در مناطق مرطوب که دکل‌ها اغلب از جنس چوبی هستند، نباید به هیچ‌وجه از عایق‌های عمودی استفاده کرد چون ضریب خطر بالایی دارند. یکسری از کلاهک‌های عایق از جنس پلاستیک هستند که در محل اتصالات به کار می‌روند. این نوع کلاهک‌ها نیز نقش به سزایی در کاهش خطراتی از این دست دارند.

 

 

یکی از مناسب‌ترین اشکال پل‌ها، آن‌هایی هستند که عایق‌های معلق دارند چون در هر صورت پرنده نمی‌تواند با آن‌ها تماسی برقرار کند. یکی راهکار دیگر، استفاده از زنجیره‌های عایق با طول دست‌کم ۶۰ سانتی‌متر است اما به هر صورت لوله‌های مغزی عایق یا کلاهک‌ها همیشه می‌توانند ایمنی را افزایش دهند.

 

 

در مجموع مهم‌ترین نکته این است که کارشناسان برق و حفاظت از حیات‌وحش در این قبیل موارد با یکدیگر تعامل داشته باشند چرا که عدم شناخت از اولویت‌ها و ظرایف کار می‌تواند هم به لحاظ اقتصادی و هم از نظر زیست‌ محیطی فاجعه‌بار باشد. بدیهی است که حفاظت از حیات وحش دامنه و ابعادی گسترده دارد که شناخت آن می‌تواند در چنین مواردی کمک‌کننده باشد.

 

 

منبع :

 

 

دیجیکالا

 

 

 

 

 

 

تصادف‌های مرگ‌بار پرندگان؛ برخورد با شیشه ساختمان‌ها

 

 

تصادف‌های مرگ‌بار پرندگان؛ برخورد با شیشه ساختمان‌ها :

 

 

 

 

در ظرف سال‌های اخیر، روند تغییرات ساخت و ساز شتاب گرفته است. ساختمان‌های بلندمرتبه به نوعی تبدیل به یکی از مهم‌ترین معضلات پرندگان اعم از شهری و حتی مهاجر شده‌اند. یکی از آسیب‌های کم‌تر شناخته ­شده حاصل از بلندمرتبه‌سازی، برخوردهای ناخواسته پرندگان با پنجره‌های شیشه‌ای است.

 

 

تصادم منجر به مرگ یا آسیب‌دیدگی پرندگان در اثر برخورد با شیشه ساختمان‌ها، از جمله مواردی است که شاید کم‌تر از آن چه که باید مورد توجه قرار گرفته است. متاسفانه اطلاعات آماری در این زمینه، حتی در کشورهای توسعه­ یافته هم بسیار محدود است. اما به طور کلی آمارها نشان می‌دهد که در آمریکا سالانه بین ۱۰۰ میلیون تا یک میلیارد پرنده در اثر برخورد با شیشه ساختمان‌ها تلف می‌شوند. در ایران علیرغم حضور قابل­ توجه پرندگان مقیم و عبور دائم گونه‌های مهاجر، هنوز هیچ تخمینی در این زمینه ارائه نشده است.

 

 

 

علت اصلی تصادف‌های پرنده‌ها در هنگام روز، ندیدن شیشه ساختمان‌ها است.

 

 

پرندگان در مواجهه با شیشه، اغلب آن چه که در آن بازتاب می‌شود از جمله تصویر آسمان یا حتی تصویر فضای سبز را می‌بینند و تصویر انعکاسی مذکور، این اطمینان را به آن‌ها می‌دهد که چیز عجیب و غریبی در جلوی‌شان قرار ندارد. اما در شب هنگام با کاهش نور، میزان دید هم بالطبع کم می‌شود و در نتیجه هر نوری می‌تواند به راحتی گمراه‌کننده و یا کاذب باشد.

 

 

مساله این جاست که خطر در شرایط نامتعادل جوی و هنگامی که هوا قدری مرطوب است، حتی بیش‌تر هم هست چرا که تحت این شرایط پرنده اغلب هاله‌ای را در پیرامون هر منبع نور می‌ببیند و بر اساس غریزه، اغلب پروازهای چرخشی مرگ‌باری در پیرامون آن انجام می‌دهد که می‌تواند به نوبه خود خطرساز باشد.

 

 

تحقیقات نشان می‌دهد که دسته‌جات انبوه از پرندگان مهاجر شبانه که در شرایط عادی در ارتفاعی بالای ۱۵۰ متر پرواز می‌کنند، در هوای متغیر ارتفاع را کم کرده و به سمت نور ساختمان‌های بلند و حتی آتش سکوهای نفتی جذب شده و اغلب هم مرگ‌های دلخراشی را تجربه می‌کنند.

 

 

پرنده‌ها بیش‌تر به چه ساختمان‌هایی می‌خورند؟

 

 

تاکنون دلیل موجهی ارائه نشده که نشان دهد آیا ساختار و شکل یک بنا در برخورد یا تصادم پرنده‌ها نقش دارد یا خیر، البته نباید فراموش کرد که ساختمان‌های بلندمرتبه در این میان بی‌تاثیر نیستند. یک نکته قابل تعمق دیگر هم وجود دارد؛ رابطه بین مرگ پرنده‌ها و ساختمان‌ها را میزان شیشه­ به کار رفته در بنا تعیین می‌کند.

 

 

 

 

گاهی علت برخورد پرندگان با شیشه‌ها در شهرهای بزرگ تنها نزدیکی سکونت‌گاه‌های انسانی به یک زیستگاه امن با پوشش گیاهی انبوه یا حتی جایی است که به هر دلیلی برای پرندگان جذابیت دارد.

 

 

شواهد نشان می‌دهد که هر چه میزان شیشه و استفاده از نورهای سفید و قرمز در یک ساختمان بیش‌تر باشد، احتمال برخورد پرنده‌ها هم با آن بیش‌تر است. در حالی که سایر مصالح و نورهای آبی و سبز در عمل مولد خطر کم‌تری هستند.

 

 

متخصصان کانادایی درصدد هستند تا با نظارت پیوسته و بیش‌تر در کریدورهای احتمالی پروازی و مهاجرتی، الگوهایی تهیه کنند که بتوان بر اساس آن‌ها گفت دقیقا چه مناطقی از شهرها از این منظر مشکل‌دارتر هستند. نکته قابل ذکر دیگر، اهمیت اطلاع‌رسانی به شهروندان اعم از صاحبان خانه، مسئولین نظافت، سرایدارها، شهرداری و … است که در چنین مواردی می‌تواند بسیار مثبت و موثر باشد.

 

 

 

بررسی‌ها نشان می‌دهد که الصاق برچسب‌های خاص با اشکال گوناگون می‌تواند به تشخیص پرنده کمک کند.

 

 

به عنوان مثال هر شهروند می‌تواند در صورت مواجهه با لاشه‌های مرده پرندگان خصوصا اگر تعداد آن‌ها زیاد باشد، مراتب را به ارگان‌های مسئول محیط ­زیست یا حتی سایت‌های تخصصی پرنده‌نگری اطلاع دهد تا حداقل پایگاه داده­ معتبری برای انجام تحقیقات آتی فراهم شود.

داده­ها و عکس‌ها از پرندگان مرده حتی اگر برای بسیاری فاقد جذابیت باشد اما در هر صورت می‌تواند کمک موثری برای پژوهشگران باشد چرا که تنها راه کسب اطلاعات از وضعیت پرندگان شهری، جمع‌آوری داده‌های بیش‌تر از آن‌ها است.

 

 

راهکارهای ساده و عملی

 

 

قابل­ دید کردن شیشه‌ها حتی شیشه‌های کوچک برای پرنده‌ها بالاخص در فصل بهار و پاییز که مهاجرت‌ها آغاز می‌شود، یکی از راهکارهای مهم و اساسی است. تحقیقات نشان داده که حتی پرندگان مقیم در جستجوی غذا و خواهان تعیین قلمرو نیز از این خطر مصون نیستند. بنابراین قابل دید کردن شیشه‌ها بر خلاف تصور یک امر ضروری است.

این کار اغلب چندان هزینه­بر نیست چرا که حتی الصاق یک برچسب مشخص یا ریسمان ساده یا رسم نوارهای اریب افقی و عمودی در بیرون پنجره هم می‌تواند مانع نزدیک شدن پرنده­ به شیشه شود.

 

 

در سال‌های اخیر بسیاری از معماران مشهور خلاقیت‌هایی موثر را در نماسازی به کار گرفته‌اند که البته در همه آن‌ها هدف حفاظت از پرندگان نبوده اما کارشناسان می‌گویند که به هر حال چنین ساختمان‌هایی نه‌تنها کارآیی زیست ­محیطی بیش‌تر بلکه حتی جذابیت بیش‌تری هم برای خریداران دارند.

 

 

 

در این تصویر ساده‌ترین راهکار عملی برای حفاظت از شیشه‌های ساختمان‌های بلندمرتبه نشان داده می‌شود

 

 

در اکثر ساختمان‌های جدید، پنجره وجود دارد اما روی اغلب آن‌ها را یا یک پوشش خاص مشبک گرفته یا آن که شیشه‌هایی با زاویه خاص تعبیه شده که باعث تیره و متمایز جلوه کردن آن‌ها می‌شود. یک راه‌حل دیگر هم که در اغلب شهرهای بزرگ از جمله تورنتو، واشنگتن و حتی برخی از کلان‌شهرهای اروپایی اجرا می‌شود، کاهش یا حذف نور اضافه ساختمان‌ها در هنگام شب است. تحقیقات نشان  می‌دهد که بسیاری از نورهای مصنوعی در شب نه‌تنها می‌توانند برای پرندگان مضر باشند بلکه حتی برای انسان‌ها نیز دردسرساز هستند.

 

 

منبع :

 

 

دیجیکالا

 

 

 

پسماند، آلودگی هوا و پساب ۳ چالش زیست محیطی تهران

 

 

 

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران گفت 

 

 

پسماند، آلودگی هوا و پساب ۳ چالش زیست محیطی تهران :

 

 

 

 

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با بیان اینکه پسماند، آلودگی هوا و پساب ۳ چالش زیست محیطی تهران است،گفت:جامعه مصرف کننده و دور ریز جامعه مطلوبی نیست.

 

 

  به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سایت اطلاع رسانی محیط زیست استان تهران(سامات)، کیومرث کلانتری مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران در حاشیه این برنامه گفت: برنامه پاکسازی امروز مراسم نمادینی بود با هدف این که به همه شهروندان اعلام کنیم که ما تنها یک زمین داریم و باید در حفظ و آبادانی آن تلاش مضاعف نماییم .

 

 

وی با بیان اینکه در قرآن کریم آیات متعددی مربوط به موضوع زمین و مسائل مرتبط با آن آمده است، گفت: ریختن زباله در طبیعت به لحاظ شرعی و اخلاقی پسندیده نبوده و جلوه های طبیعت تنها بدون زباله مشهود و زیباست.

 

 

کلانتری همچنین ادامه داد: جامعه مصرف کننده و دور ریز جامعه مطلوبی نیست و از این منظر هیچ چیز دور ریختنی نیست حتی اگر بخواهیم مصرف کننده باشیم حق نداریم زباله و پسماند خود را در طبیعت رها کنیم.

 

 

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با اشاره به اینکه بسیاری از زباله هایی که دور ریخته می شود قابلیت تجزیه در طبیعت را ندارد، افزود:۷۰ درصد زباله های ما قابلیت تبدیل به کمپوست و ۲۵ درصد نیز قابلیت بازیافت را دارد و به نوعی این یک کالای اقتصادی است و در تمام دنیا به زباله، طلای کثیف اطلاق می شود.

 

 

وی همچنین تصریح کرد: اینکه شعار امسال هفته گرامیداشت زمین پاک" نه به کیسه های پلاستیکی" انتخاب گردیده می تواند نوید بخش این موضوع باشد که همه مردم، شهروندان ، مصرف کنندگان و تولید کنندگان و همچنین مسئولین به اینکه پلاستیک یکی از معضلات آلودگی محیط زیست است توجه و دقت بیشتری نمایند.

 

 

کلانتری در بخشی از سخنان خود با اشاره به اینکه تهران با ۳ چالش عمده زیست محیطی آلودگی هوا، پسماند و پساب مواجه است، اظهار داشت: همه ما مسئولیم و حفظ محیط زیست یک شعار ملی است و سازمان حفاظت محیط زیست تنها دبیرخانه حفظ و صیانت از محیط زیست بوده و آحاد مردم در حفظ محیط زیست وظیفه شرعی و قانونی دارند.

 

 

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران همچنین گفت: براساس قانون در بحث پسماندها حدود ۲۱ دستگاه وظیفه دارند و در حوزه مدیریت پسماندها و تفکیک زباله از مبدا ضعف ها و کاستی های جدی وجود دارد.

 

 

وی با تقدیر از شرکت کنندگان در  مراسم پاکسازی نمادین امروز بیان داشت: استان تهران دارای ۸۱ تشکل مردم نهاد زیست محیطی خود جوش و حساس نسبت به طبیعت و محیط زیست بوده که همواره نسبت به موضوعات زیست محیطی دغدغه داشته و یار و یاور دستگاه محیط زیست هستند.

 

 

کلانتری در پایان از همه شهروندان خواست تا هنگام ورود به طبیعت، گردشگری و تفرج، زباله های خود را در طبیعت رها نکنند.

 

 

گفتنی است مراسم امروز به همت اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران و با مشارکت استانداری تهران، انجمن رفتگران طبیعت و دانشگاه الزهرا برگزار شد و به همین مناسبت مراسم های پاکسازی جداگانه ای در سطح استان تهران در روزهای آینده به مناسبت گرامیداشت هفته زمین پاک برگزار خواهد شد.

 

 

منبع :

 

 

خبزگزاری مهر

 

 

 

خودپالایی طبیعت پس از جنگ ها، چند دهه طول می کشد

 

 

 

خودپالایی طبیعت پس از جنگ ها، چند دهه طول می کشد :

 

 

ایرنا : استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران با اشاره به عواقب جنگ ها که موجب تخریب محیط زیست می شود، گفت: خودپالایی طبیعت در پی جنگ افروزی های بشر گاه چند دهه طول می کشد که این وضعیت به معنای نسل کشی است.

 

 

 

 

دکتر مجید شفیع پور روز جمعه در گفت وگو با خبرنگار علمی ایرنا در مورد عواقب جنگ ها بر محیط زیست کشورها گفت: بر اساس مشاهدات و اسناد گوناگون جنگ ها آثار تخریبی زیادی بر پیکره محیط زیست دارند که دستکم در 5 حوزه قابل بررسی و طرح شدن است.

 

وی با اشاره به آسیب به تاسیسات و زیرساخت های اصلی تامین کننده نیازهای شهروندان در جنگ ها گفت: شبکه های تامین آب شرب، دفع فاضلاب و نظایر آن معمولا به دلیل بمباران آسیب می بینند و خساراتی برای محیط زیست و شهروندان در پی دارد.

 

رئیس موسسه تغییر اقلیم و محیط زیست دانشگاه تهران اولین حوزه محیط زیست را که در درگیری های مسلحانه آسیب می بیند، منابع آب برشمرد و افزود: منابع آب و تاسیسات مرتبط نقل و انتقال آب معمولا با توجه به مواد مورد استفاده در بمب ها و موشک ها و در پی بمباران، آلوده می شوند که مخاطرات زیادی را برای محیط زیست و شهروندان در پی دارد.

 

وی با اشاره به وضعیت درازمدت مخاصمه در مناطقی از جهان همچون نوار غزه خاطرنشان کرد: تامین آب شرب سالم در این منطقه بارها با تهدید روبرو شده و همین امر بیماری کودکان و سالمندان را در پی داشته است؛ چنانکه در گزارش ها و مقالات بعضی کارشناسان مستقل و منصف نیز شاهد آن بوده ایم.

 

دکتر شفیع پور دومین گروه از پیکره محیط زیست را که در جنگ ها آسیب می بیند، خاک دانست و افزود: عرصه های پیرامون شهرها مانند بوستان ها و عرصه های بیرونی مانند مزارع و باغات با فرود آمدن انواع تسلیحات، بمب ها و موشک ها به ویژه تسلیحاتی که مواد شیمیایی یا اتمی مانند اورانیوم رقیق شده در آنها به کار رفته، آلوده شده و آثار آلودگی تا چند ده سال بعد در آنها باقی می ماند.

 

وی با تاکید بر ضرورت حفظ سلامت خاک در حفاظت از محیط زیست اضافه کرد: شدت آلودگی در بعضی مناطق به اندازه ای است که توان رویش هر نوع رُستنی را از بین می برد و عرصه خاک دیگر برای هیچ کاری اعم از زیستن، کشاورزی یا چرای دام مناسب نیست.

 

استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران حوزه سوم را هوا دانست و گفت: در زمان درگیری نیروهای مسلح در محیط های شهری و غیرشهری، آلودگی در اثر انفجار و بروز آتش سوزی های مکرر، کیفیت هوا را کاهش می دهد، ضمن اینکه استفاده از تسلیحات می تواند به زیرساخت هایی مانند پتروشیمی ها، تاسیسات گازرسانی و نظایر آن آسیب برساند و انتشار گازهای ناشی از مواد شیمیایی در انبار این تاسیسات هم به آلودگی بیشتر هوا منجر می شود.

 

وی گفت: گروه دیگری که در نزاع های مسلحانه آسیب می بینند پوشش های گیاهی و محیط های جنگلی به دلیل آتش سوزی یا در اثر اصابت موشک و بمب است.

 

«انتشار این مواد شیمیایی و ورود آن به ریه انسان ها و نشست روی گیاهان آثار مخربی هم برای هوا و هم برای بخش دیگر محیط زیست یعنی گیاهان و سایر موجودات زنده در اکوسیستم های مختلف دارد».

 

دکتر شفیع پور با اشاره به از بین رفتن عرصه های جنگلی در درگیری های مسلحانه ادامه داد: از بین رفتن اکوسیستم ها در شرایطی که به دلیل آلوده شدن خاک امکان رویش مجدد آن نیست خسارت عمده ای برای محیط زیست به شمار می رود.

 

مشاور امور بین الملل دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران با اشاره به قرار گرفتن منطقه غرب آسیا در نواحی خشک و نیمه خشک زمین افزود: با از بین رفتن پوشش گیاهی و جنگل ها، کانون های ریزگرد در کشورها پدید می آید؛ ضمن این که امکان ترمیم خاک به دلیل آلوده شدن وجود ندارد و گاه خودپالایی طبیعت در پی استفاده از انواع تسلیحات شیمیایی یا اتمی چندصدسال به طول خواهد انجامید.

 

وی ادامه داد: افزون بر این، از بین رفتن پوشش گیاهی زندگی حیات وحش را نیز تهدید می کند و به شکل دیگری به محیط زیست آسیب می رساند.

 

دکتر شفیع پور آلودگی محیط زیست دریایی را از دیگر عواقب جنگ ها دانست و گفت: کشیده شدن درگیری ها به مرزهای دریایی یا سواحل کشورها می تواند تعادل در محیط زیست دریایی را به هم زده و موجب آلودگی این منابع شود.

 

وی با اشاره به آتش سوزی در چاه های نفتی در خلیج فارس طی حمله عراق به کویت (1369/ 1990) یا تخریب تاسیسات نفتی لبنان یا سوریه در درگیری های فعلی و نزاع با رژیم صهیونیستی ادامه داد: گاهی این تاسیسات با سوءاستفاده نیروهای اشغالگر یا متخاصم برای حمله بیشتر روبرو می شود و همین امر موجب تشدید آلودگی هاست.

 

***تعیین روز جهانی منع بهره کشی از محیط زیست در نزاع های مسلحانه

 

دکتر شفیع پور ادامه داد: با درک اهمیت حفظ سلامت این 5 حوزه محیط زیست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نشست 5 نوامبر 2005، علاوه بر انواع کنوانسیون های موجود روز ششم نوامبر را روز جهانی منع بهره کشی از محیط زیست در نزاع های مسلحانه International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict نامگذاری کرد؛ تا از طرفین درگیری ها در همه جای جهان بخواهد به این حوزه ها آسیب وارد نکنند؛ ولی گاه همین حوزه ها با بیشترین آسیب و سوءاستفاده گروه های مهاجم روبرو می شوند.

 

وی آسب به محیط زیست را از این جهت مهم برشمرد که موجب نسل کشی می شود و توضیح داد: آلودگی محیط زیست امکان حیات را در منطقه مورد مخاصمه طی چند دهه بعد از بین می برد و حتی اگر خودپالایی طبیعت ممکن باشد، آثار مخرب آن محسوس است.

 

دکتر شفیع پور همچنین با اشاره به حمله هفته گذشته آمریکا، فرانسه و انگلیس به سوریه ادامه داد: این حملات پیکره محیط زیستی سوریه را از بین برده است، همانطور که در یک دهه گذشته شاهد حملات مشابهی در عراق، نوار غزه و افغانستان و تخریب محیط زیست این کشورها بودیم که بخشی از آن به شکل تولد نوزادان بیمار همچنان در این کشورها منعکس است.

 

***جلوگیری رژیم صهیونیستی از بررس عواقب جنگ در غزه توسط کارشناسان سازمان ملل

 

وی در پاسخ به این سوال که آیا میزان خسارات زیست محیطی در درگیری های سوریه مشخص است یا خیر، توضیح داد: واحد ارزیابی عواقب پس از جنگ post- conflict assessment unit در سازمان ملل متحد تکلیف قانونی و ساختاری دارد که بعد از درگیری ها به محل درگیری رفته و ضمن برآورد راهکارهایی را به کشورها برای بازسازی محیط زیست ارائه دهد.

 

دکتر شفیع پور ادامه داد: این واحد متشکل از نیروهای متخصص و کارشناسان ملیت های مختلف بوده و مثلا در مورد عراق و افغانستان ارزیابی مد نظر را انجام داده است. اما در مورد نوار غزه رژیم صهیونیستی در 5 نوبت با جلوگیری از صدور روادید مانع از ورود ارزیابان به این منطقه شده است.

 

استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران گفت: در مورد سوریه هم هنوز هیچ داده ای موجود نیست؛ اما بعد از پایان درگیری ها باید کارشناسان و دانشمندان حوزه های مختلف به این کشور مراجعه کرده و اطلاعات را جمع آورده و در گزارش هایی منتشر کنند. زیرا در بحبوحه درگیری هم به مصلحت نیست و هم کشور میزبان امکان تامین امنیت کارشناسان را ندارد.

 

آمریکا بامداد شنبه (25 فروردین) به همراه فرانسه و انگلیس، به بهانه استفاده حکومت سوریه از تسلیحات شیمیایی، مناطقی را در شهرهای دمشق و حمص این کشور هدف پرتاب موشک قرار داد.

 

ادعای استفاده ارتش سوریه از سلاح شیمیایی درحالی مطرح می شود که دولت دمشق، در پی توافق سال 2014 پذیرفت تمام تسلیحات شیمیایی خود را به نمایندگان سازمان ملل متحد و سازمان منع سلاح های شیمیایی تحویل دهد و تاکنون هیچ مدرکی دال بر نقض تعهدات سوریه ارائه نشده است.

 

از سوی دیگر، آثار جنگ ها بر محیط زیست به ویژه در منطقه غرب آسیا که با بحران های فراوانی در زمینه محیط زیست از جمله بحران کمبود آب و مناقشه بر سر منابع آبی روبروست، بسیاری از کارشناسان را نسبت به آینده محیط زیست در سوریه به ویژه بعد از 7 سال درگیری داخلی و سرایت پیامدهای زیست محیطی به دیگر کشورها مانند تشکیل کانون های ریزگرد و نظایر آن حساس کرده است.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

جلوی فروپاشی را بگیریم؛ ایران بی آب چگونه خواهد بود؟!

 

 

 

ماشین فاجعه بوق می زند

 

 

جلوی فروپاشی را بگیریم؛ ایران بی آب چگونه خواهد بود؟!

 

 

زیست بوم : اگر نیمی از عزم و همتی که در مسؤولان برای فیلترینگ شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها وجود دارد، درباره "آب" موجود بود، اینک با مقوله ای به نام "بحران آب" مواجه نبودیم.

 

 

 

طبق اطلاعات منتشره، در سال آبی جاری تنها 3 استان ایران، شاهد نزولات آسمانی بالاتر از میانگین دراز مدت داشته اند (آذربایجان غربی،آذربایجان شرقی و اردبیل)؛ بقیه استان ها درگیر دامنه ای از کم آبی و بی آبی هستند و حجم آب برخی سدها 90 درصد کاهش داشته است.

 

 

اگر اوضاع آبی کشور به همین شکل کنونی ادامه یابد، چندین اتفاق زنجیره ای می افتد که می تواند وضعیت تاریخی و تمدنی ایران را تحت الشعاع قرار دهد:

 

در مرحله اول، بخش های مرکزی ایران، از مرز کم آبی عبور می کند و به بی آبی می رسد و در فاز بعدی، این بحران به مناطق غیرکویری هم تسری می یابد.

 

 

با کاهش منابع آب، تنش های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تشدید می شود. بدین معنا که که دوران کم آبی، درگیری بر سر سهم آب، اوج می گیرد کما این که از هم اکنون طلیعه آن را شاهد هستیم. در چند ماه اخیر، شاهد آن بودیم که برخی کشاورزان اصفهانی که زمین هایشان دچار کم آبی است، چندین بار خط انتقال آب از اصفهان به یزد را مورد حمله قرار داده و حتی با نیروهای امنیتی هم درگیر شده اند. از آن سو، مردمان چهارمحال و بختیاری و خوزستان نیز با انتقال آب از استان های خودشان به بخش های مرکزی کشور مخالفت می کنند.

 

 

 

این وضعیت، به طور ملموسی، اتحاد ملی را تحت الشعاع قرار می دهد و از مردمی که در روزهای سختی مانند دوران جنگ تحمیلی، در کنار هم ایستاده بودند، جماعتی می سازد که اینک رو در روی هم ایستاده و آب را از هم دریغ می کنند. این نگران کننده ترین نوع رابطه در میان بخش های مختلف یک ملت است.

 

کمبود آب، فقط در بخش کشاورزی متوقف نمی شود و بخش صنعت را نیز در بر می گیرد. بسیاری از صنایع آب بر مانند فولاد که در مناطق بحران آبی واقع هستند، ناگزیر خواهند شد از ظرفیت تولیدشان بکاهند. بدین ترتیب شاهد افزایش بیکاری در بخش کشاورزی و صنعت خواهیم شد.

 

 

با تشدید کم آبی، دولت ها ناگزیر می شوند همه یا بخش اعظم منابع آبی را به آب شرب شهری اختصاص دهند ولی افزایش جمعیت از یک سو و کاهش منابع آبی، تأمین آب آشامیدنی را نیز با مشکلات و کمبودهای عدیده مواجه می کند. 

 

 

در آینده ای نزدیک، بسیاری از شهرهای ایران، شاهد ایستگاه های فروش آب تصفیه شده چاه ها خواهند بود. احتمالاً اصفهان بزرگ ترین شهری است که در ابتدای صف این وضعیت قرار دارد؛ پیشتر در قم نیز شاهد ایستگاه های فروش آب بودیم ولی نه به خاطر کمبود آب که به دلیل طعم شور آب شهری.

 

 

 

با تشدید بحران و رسیدن از کم آبی به بی آبی، درگیری های انتقال آب، سالبه به انتفاء موضوع می شود و بزرگ ترین مهاجرت های درون سرزمینی شکل می گیرد.

 

 

بدین سان، مناطق مرکزی ایران رفته رفته از جمعیت خالی می شوند و ساکنان آن به حداقل ممکن می رسد؛ در مقابل، مناطقی مانند آذربایجان، لرستان، کردستان و شمال ایران با هجوم جمعیتی مواجه می شوند. تهران نیز به لحاظ پایتخت بودن، یکی از مقاصد اصلی مهاجرت خواهد بود و این در حالی است که نه تهران و نه سایر مناطق مهاجر پذیر، برای پذیرش این حجم انبوه از جمعیت، آمادگی های زیربنایی را ندارند و حتی در تأمین آب اهالی فعلی خودشان هم دچار مضیقه اند. 

 

با افزایش بهمن وار مهاجران تشنه و بیکار شده ، «تنش سکونتگاه» و «تشدید بحران بیکاری»، جای خود را به «درگیری بر سر منابع آبی» می دهد. 

 

 

همزمان بحران های زیست محیطی تشدید می شود و ریزگردها و توفان های نمک، پهنه وسیع تری از کشور را در می نوردد؛ فرو نشست زمین به امری فراگیر تبدیل می شود و با از بین رفتن سطح پوشش گیاهی در بسیاری از مناطق، بارندگی های گاه و بیگاه، تبدیل به سیل می شوند. 

 

 

 

در همان حال، کاهش تولیدات کشاورزی، به کمبود منابع تغذیه ای دام ها می انجامد و بحران تغذیه در کشور فراگیر می شود.

 

 

در این گیر و دار کسانی که می توانند، از ایران خارج می شوند و بدین ترتیب، جریان خروج سرمایه های مادی و معنوی از کشور تقویت می شود.

 

اتحاد ملی آسیب دیده، انبوه جمعیت کشاورز و کارگری که بیکار شده اند، کمبود سرزمین های مناسب برای سکونت مردمان مناطق بی آب، تقابل های فرهنگی ناشی از مهاجرت های سریع و گسترده، کاهش تولیدات کشاورزی و دامی، تشدید بحران های زیست محیطی، ناامیدی عمومی و بدبینی ناشی از بحران آب به حکومت و ناآرامی های ناشی از آن، کشور را در برابر خطرات فرامرزی نیز تضعیف می کند و این می تواند در نهایت استقلال ملی را نیز تحت الشعاع قرار دهد.

 

 

 

بی تردید مهم ترین، حیاتی ترین و راهبردی ترین مسأله ایران معاصر، "آب" است ولی گویا نه مردم آن را جدی گرفته اند و نه مسؤولان؛ این بی توجهی همگانی، نگرانی درباره آب و آینده ایران را صد چندان می کند.

 

 

ایران در حالی با سرعت دلهره آوری به سمت فروپاشی ناشی از بی آبی می رود که راه های علمی و تجربه شده بین المللی برای جلوگیری از رسیدن به وضعیت وحشتناک پیش گفته، وجود دارد و اگر مردم و مسؤولان، کمی درایت و میهن دوستی به خرج دهند، می توانند از همین امروز روند کندسازی و توقف ماشین فاجعه - که صدای بوق آن می آید - را آغاز کنند؛ به سرزمین مادری رحم کنیم و به خودمان و به فرزندان مان.

 

نوشته :

 

*صاحب امتیاز و سردبیر عصر ایران

 

 

منبع :

 

 

زیست بوم

 

 

 

 

خدمات اکوسیستمی منجر به توسعه پایدار می شود

 

 

 

رییس انستیتو علوم و فناوری های محیط زیست

 

 

خدمات اکوسیستمی منجر به توسعه پایدار می شود :

 

 

اصغر محمدی فاضل با اشاره به انتشار گزارش اخیر دبیرخانه ساز و کار جهانی تنوع زیستی و خدمات زیست بومی (IPBES) که نتیجه مطالعات منسجم و هماهنگ دهها دانشمند از سراسر جهان است، افزود: خدمات زیست بوم های طبیعی برای تامین غذا، آب، انرژی، امنیت، بهداشت و فرهنگ اهمیت دارد و شواهد فراوانی نشان می دهند که رفاه بشر عمیقا با کیفیت حفاظت از طبیعت ارتباط دارد.

 

 

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه برخی نظریه های توسعه ملی اصرار دارند که ایران باید از یک یا چند کشور آسیایی الگوبرداری کند، گفت: اگرچه قاره آسیا رشد سریع اقتصادی را در مقایسه با سایر نقاط جهان تجربه می کند اما همزمان یکی از بالاترین نرخ های تخریب محیط زیست و به تبع آن هزینه های زیست محیطی را هم دارد و همین مطالعات اخیر نشان داد که قاره آسیا با نرخ متوسط رشد اقتصادی حدود 8 درصدی، سریعترین نرخ شهرنشینی در جهان و بالاترین سطح تبدیل و تخریب زمین های کشاورزی را دارد و شاهد تغییرات اجتماعی و اقتصادی زیادی است که به قیمت از دست رفتن تنوع زیستی در منطقه حاصل شده است.

 

*** انستیتو علوم و فناوری های محیط زیست اکو؛

 

با توجه به نقش و اهمیت محیط زیست در شکوفایی، رشد و توسعه کشورها و براساس پشنهاد جمهوری اسلامی ایران در دومین اجلاس وزرای محیط زیست کشورهای سازمان همکاری اقتصادی ( اکو ) در سال 2004 تاسیس انستیتو علوم و فناوری زیست محیطی اکو مورد تایید قرار گرفت و سال 89 در دانشکده محیط زیست راه اندازی شد.

 

هدف از تشکیل این موسسه تولید علم و فناوری، ظرفیت سازی و تقویت نیروی انسانی، ارتقای همکاری های علمی و فنی و تبادل تجربیات در زمینه حفاظت از محیط زیست و تقویت همکاری های چند جانبه جهت اختصاص منابع مالی برای حفاظت از محیط زیست در کشورهای عضو اکو است.

 

رئیس این انستیتو در بخش دیگری از گفتگو با ایرنا افزود: گسترش فقر و افزایش تقاضا برای دریافت خدمات از طبیعت باعث شد تا 400 میلیون نفر از 767 میلیون نفر فقیر جهان در قاره آسیا زندگی کنند و ریشه کنی این فقر گسترده مستلزم راهبردهای متعددی از جمله مدیریت تولید پایدار غذا است؛ به همین دلیل حفظ اصل و اساس زیست بوم های طبیعی برای تامین و حفظ منابع آب های جاری و زیرزمینی ضروری است تا محصولات و خدماتی وابسته به آب برای تامین معیشت مردم و کمک به کاهش فقر تامین شود.

 

رییس انستیتو علوم و فناوری های محیط زیست اکو با اشاره به داده های قابل توجهی که نشان می دهد در کشورهایی که مردم به سلامت معنوی و فرهنگی خود اهمیت زیادی می دهند، خدمات زیست بومی هم به طور قابل ملاحظه ای ارزشمند هستند افزود: سهم طبیعت در بهبود کیفیت زندگی امری اثبات شده است و همه تجربیات جهانی نشان می دهد تخریب تنوع زیستی و به تبع آن حذف خدمات زیست بومی توسط جنگل ها، مناطق کوهستانی، آب های جاری، تالاب های داخلی و سواحل بیشترین تهدید را برای کشورهای در حال توسعه رقم می زنند.

 

فاضل با ذکر این مثال که بین سال های 1990 تا 2015 میلادی حدود 13 درصد از جنگل های جنوب شرق آسیا به دلیل برداشت چوب، کشاورزی در مقیاس بزرگ و گسترش مزارع میگو نابود شده اند گفت: اکنون بسیاری از کشورهای آسیایی برای جبران خسارات ناشی از تخریب طبیعت بودجه های کلانی را برای احیای مناطق تخصیص داده اند که سهم زیادی از درآمد ملی آنها را خواهد بلعید و فقط در یک کشور جنوب شرق آسیا اعتبارات مورد نیاز برای احیای حدود 20 درصد از پوشش جنگلی در مناطق معتدله بالغ بر 5 برابر درآمدهای ناشی از تخریب آنها برآورد شده است.

 

وی افزود: جمعیت بسیاری از گونه های جانوری به مناطق حفاظت شده محدود شده اند و علاوه بر خطر انقراض مهره داران بزرگ، خدمات فراوانی از جمله گرده افشانی و پراکندگی بذر نیز کاهش شدید داشته و گونه های بیگانه افزایش یافته است که تهاجم این گونه ها با افزایش حجم تجارت و حمل و نقل فرامرزی امنیت غذایی ملت ها را تهدید می کند.

 

وی ادامه داد: از سوی دیگر افزایش زباله های صنعتی، الکترونیکی و دور ریز مواد غذایی با رشد شهرنشینی در سراسر جهان افزایش یافته و در حال حاضر80 درصد رودخانه های جهان که بیشترین مقدار زباله های پلاستیکی را حمل می کنند، در قاره آسیا قرار دارند و 95درصد از وزن جهانی پلاستیک در اقیانوس ها را تشکیل می دهند.

 

رییس سابق دانشگاه محیط زیست با تاکید بر اینکه به دلیل توجه به زراعت ارقام با تولید بالا، دانش سنتی و روش های بومی و محلی مورد تهدید قرار دارند افزود: اهمیت موضوع زمانی برجسته می شود که بدانیم مزارع قاره آسیا 30 درصد از زمین های کشاورزی جهان و 87 درصد از مزارع کوچک جهان را تشکیل می دهند که اکثرا از محصولات بومی پشتیبانی می کنند، این درحالی است که به دلیل توسعه زراعت تک محصولی، کاشت گیاهان بومی که ذخایر ژنتیکی جهانی محسوب می شوند حدود 70 درصد کاهش یافته است.

 

فاضل همچنین معیشت میلیاردها نفر از ساکنان منطقه آسیا و اقیانوس آرام را وابسته به آب های داخلی و دریا می داند و با اشاره به اینکه حدود 90 درصد تولید آبزی پروری جهان در آسیا صورت می گیرد، افزود: متاسفانه حدود 40 درصد از این گونه ها به دلیل آلودگی های صنعتی، توسعه شهرها و تهاجم گونه های بیگانه گیاهی و جانوری تهدید می شوند در حالی که تغییرات اقلیمی منجر به افزایش رویدادهای شدید و مخرب طبیعی و افزایش فراوانی آفات و بیماری و در نتیجه تاثیر منفی بر امنیت غذایی، سلامت و رفاه انسانی شده است، همزمان بالا آمدن سطح آب دریاها، سیلاب های شدید و ذوب شدن یخچال های طبیعی، تغییر رژیم بارندگی، تواتر رویدادهایی نظیر سیل و خشکسالی و شیوع آفات و بیماری ها، مثال هایی از تاثیرات تخریب تنوع زیستی بر مردم است که این وخامت در آینده بیشتر و شدیدتر می شود.

 

معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این که اغلب مطالعات آینده پژوهی پیش بینی می کنند توان کشورها برای کنترل آثار مخرب نابودی طبیعی کفاف نمی کند و نگرانی های امنیتی ناشی از شوک های اجتماعی و اقتصادی در کشورهای در حال توسعه باعث شده تا همکاری های منطقه ای و جهانی ضروری و بلکه اجتناب ناپذیر شود،

 

افزود: زیست بوم های طبیعی بستر و ضامن پایداری مرزهای سیاسی هستند و برخی سیاست ها و اقدامات نابخردانه در یک کشور می تواند منافع ملی و حتی امنیت کشورهای همسایه را تهدید کند.

 

وی افزود: باید این واقعیت را پذیرفت که استفاده ناپایدار از منابع طبیعی، تبدیل زیستگاه های طبیعی به شهر، جاده و مزرعه، تهاجم گونه های بیگانه و غیر بومی، توسعه صنایع و تولیدات آلاینده و آثار ناشی از تغییرات اقلیمی می توانند تغییرات اجتماعی، اقتصادی و جمعیت شناختی به دنبال داشته باشند.

وی اظهار کرد: وارد آوردن استرس به زیست بوم های طبیعی موجب تهدید معیشت و امنیت غذایی شده و حتی سبک زندگی و تداوم معیشت عادی مردم را تهدید می کند و تجربه برخی کشورها نشان داده که مداخله دولت مرکزی و نهادهای حکومتی نیز نمی تواند روندهای نامطلوب را در کوتاه مدت تغییر دهند.

 

فاضل با اشاره به نظر برخی مدیران مبنی بر ضرورت تداوم رشد اقتصادی و توسعه زیرساخت ها برای دستیابی به اهداف توسعه ملی، افزود: نمی توان اهداف متعالی نظیر ریشه کنی فقر، تضمین امنیت غذایی، سلامت عمومی و امنیت سرزمینی را فدای اهداف توسعه اقتصادی کرد و به این امید نشست که دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و اتاق های فکر برای کاهش فشار دستورالعمل های علمی ارائه کنند.

 

**اهمیت رشد اقتصادی براساس ظرفیت طبیعی سرزمینی

 

این استاد دانشگاه تنها راه نجات توسعه از سیاهچاله تخریب را مدل هایی می داند که رشد اقتصادی را بر اساس ظرفیت طبیعی سرزمینی بارگذاری کرده اند و با توسعه مناطق حفاظت شده، روند تخریب تنوع زیستی را متوقف کرده اند.

 

وی معتقد است: سیاست گذاران برای استفاده از سناریوهای برنامه ریزی ملی باید پیچیدگی و پویایی تعامل متقابل انسان و طبیعت را به رسمیت بشناسند در غیر این صورت ادعای توسعه اقتصادی و فرهنگی صرفا کارکردهای کوتاه مدت سیاسی و رسانه ای خواهند داشت و سیاست ها، چارچوب ها و گزینه های حکمرانی را یکی پس از دیگری زمینگیر خواهد کرد.

 

فاضل با اشاره به اینکه مشارکت عمومی برای تصمیم گیری جمعی در مسیر تامین منافع نسبی تمام یا اکثریت ذینفعان، نیازمند یک محیط مناسب مبتنی بر اعتماد متقابل است افزود: سیاست ها و برنامه های توسعه ملی، هنگامی می توانند منجر به کاهش فقر و هدایت کشور به سوی پایداری شود که حفظ سرمایه اصلی (پایداری سرزمینی) در فرایندهای تصمیم گیری تمام نهادهای دولتی، عمومی و خصوصی تسری پیدا کند و هماهنگی در اجرای راهبردهای ملی تنوع زیستی در برنامه های اجرایی تمام بخش ها و همبستگی بین حفظ منابع آب و هوا و خاک و تنوع زیستی و رویکردهای مبتنی بر حفظ یکپارچگی ملی به رسمیت شناخته شوند.

 

*** IPBES

 

ساز و کار علمی سیاسی تنوع زیستی و خدمات زیست بومی (IPBES) یک نهاد بین­ المللی تازه تاسیس است که قصد دارد به عنوان رابطی میان جامعه علمی و سیاست گذاران عمل کند، هدف آن ظرفیت سازی برای تحکیم نقش دانش در سیاستگذاری ها، پاسخگویی به نیازهای علمی درباره تنوع زیستی و خدمات زیست بومی دولت ها، موافقت نامه­ های زیست محیطی بین المللی، نهادهای سازمان ملل متحد و دیگر ذینفعان مربوطه است و دولت های عضو سازمان ملل متحد بر آنها توافق کرده اند.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

 

فرضیه‌ای عجیب برای توضیح انقراض دایناسورها: شیوع گیاهان سمی

 

 

فرضیه‌ای عجیب برای توضیح انقراض دایناسورها: شیوع گیاهان سمی :

 

 

زیست بوم : برخی پژوهشگران می‌گویند که سقوط سنگ آسمانی در ۶۵ میلیون سال پیش، دایناسورهای غول‌پیکر را منقرض نکرد؛بلکه گیاهان سمی در حال کشتن آن‌ها بود و سقوط شهاب‌سنگ، آخرین میخ بر تابوت این موجودات بود.

 

 

 

به گزارش خبرآنلاین و به نقل از سیناپرس، سال‌هاست که دانشمندان روی تئوری انقراض دایناسورها به اجماع رسیده‌اند. بر این اساس، حدود ۶۵ میلیون سال پیش، این موجودات غول‌پیکر به دنبال برخورد یک شهاب‌سنگ با زمین، منقرض‌شدند و تنها گروهی از آن‌ها باقی ماندند که امروزه به گونه‌های پرندگان فرگشت پیدا کرده‌اند.

 

 

 

بااین‌وجود تحقیقات جدید نشان‌دهنده رخدادی دیگر است. به‌تازگی مقاله‌ای در «ژورنال ایده‌های زیست‌شناسی و فرگشت» منتشر شده است که نشان می‌دهد سقوط شهاب‌سنگ، دلیل اصلی انقراض دایناسورها نبود. در این مقاله شرح داده شده است که دایناسورهای غول‌پیکر به‌واسطه ظهور نوع جدیدی از گیاهان در حال نابودی بودند. این گیاهان با انتشار گازهای سمی، دایناسورهای غول‌پیکر را مسموم می‌کردند و می‌کشتند.

 

 

 

 

 

 

 

این فرضیه زمانی شکل گرفت که دانشمندان متوجه تعداد بالای فسیل‌هایی شدند که جانور بر اثر مسمومیت با گرده‌ها مرده است؛ نه‌تنها تعداد این فسیل‌ها زیاد است بلکه قدمت آن‌ها به مدت‌ها پیش از زمان تقریبی در نظر گرفته‌شده برای برخورد شهاب‌سنگ‌ها با زمین برمی‌گردد.

 

 

 

البته این تئوری، نظریه برخورد شهاب‌سنگ را با زمین رد نمی‌کند؛ بلکه می‌گوید که حتی اگر آن شهاب‌سنگ به زمین برخورد نمی‌کرد، بازهم نسل دایناسورها در آستانه نابودی و انقراض قرار می‌گرفت.

 

 

 

«گوردون گالو» استاد دانشگاه آلبانی می‌گوید: «باوجوداینکه برخورد شهاب‌سنگ قطعا مؤلفه‌ای بزرگ در راه نابودی این موجودات بود، عامل فیزیولوژیک دیگری نیز در انقراض آن‌ها دخالت داشت. دایناسورها نمی‌توانستند یاد بگیرند که خوردن گیاهان خاصی منجر به مرگ آن‌ها می‌شود و این گیاهان، تأثیر بسیار سنگینی روی گونه‌های دایناسورها گذاشته بود.»

 

 

 

این تحقیقات هم‌چنین توضیح می‌دهد که پرندگان و کروکودیل‌ها که بازماندگان مستقیم دایناسورها به‌حساب می‌آیند، پس‌ازاین رخدادها توانستند قدرت چشایی را به دست بیاورند و این، راهکار فرگشتی طبیعت برای پیشگیری از مسموم شدن آن‌ها به‌حساب می‌آید.

 

 

 

منبع :

 

 

زیست بوم

 

 

 

 

تاثیرات مخرب فناوری بر محیط زیست

 

 

تاثیرات مخرب فناوری بر محیط زیست :

 

 

 

 

ما می‌دانیم که انجام بسیاری از کارها موجب تخریب محیط زیست می‌شود، اما با این حال چنین کارهایی را انجام می‌دهیم. در هنگام مسواک زدن آب را باز می‌گذاریم، حجم زیادی را غذاها را دور می‌اندازیم و انجام بسیاری از کارهای دیگر. اما شاید بدترین گناه ما، اشتیاق به خرید گجت‌های جدید باشد. چنین تقاضایی موجب ساخت انواع و اقسام گجت‌های جدید می‌شود؛ گجت‌هایی که هرکدام تأثیرات قابل‌توجهی در تخریب محیط زیست دارند. در ادامه به این موضوع می‌پردازیم.

 

 

۴. اینترنت مسبب ۲ درصد از آلودگی کربن جهان است

 

 

همه‌ی ما می‌دانیم که اینترنت یک پدیده‌ی طبیعی نیست. محتوای سایت‌ها در دیتاسنترهای بزرگی ذخیره می‌شود، دیتاسنترهایی که برای فعالیت نیازمند مقدار زیادی برق هستند. به خاطر همین مصرف زیاد، دیتاسنترها مسبب ۲ درصد از آلودگی کربن دی‌اکسید جهان هستند. چنین عددی تقریبا برابر با مقدار آلودگی ایجادشده از طرف تمام هواپیماهای جهان است.

 

 

 

 

مشکل اصلی در تعدد سرورها نیست، بلکه مشکل اصلی این است که چنین سرورهایی همواره روشن هستند. به دلیل این روشن بودن همیشگی، حرارت سرورها به‌سرعت افزایش می‌یابد و خنک کردن آن‌ها بدون استفاده از مقدار زیادی برق امکان‌پذیر نیست. نکته‌ی فاجعه‌بار در اینجاست که تخمین زده می‌شود در طی ۱۰ سال آینده به دلیل افزایش استفاده از فناوری‌هایی مانند استریمینگ و اتومبیل‌های خودران، آلودگی ایجادشده از جانب سرورها ۳ برابر می‌شود و به ۶ درصد می‌رسد.

 

 

۳. سیلیکون ولی بر زمین سرشار از مواد سمی قرار دارد

 

 

«سیلیکون ولی» (Silicon Valley) سال‌ها پیش محل کارخانه‌های سازنده‌ی قطعات کامپیوتری بود. فرایند ساخت تراشه‌های کامپیوتری یک فرایند صنعتی محسوب می‌شود و چنین کارخانه‌هایی معمولا مواد سمی زیادی را تولید می‌کنند. در آن سال‌ها چنین کارخانه‌هایی مواد سمی خود را در همین منطقه می‌ریختند. از بین این مواد سمی می‌توانیم به تری‌کلرواتیلن اشاره کنیم که بسیار مضر است و به‌هیچ‌عنوان نباید به آب‌های زیرزمینی راه پیدا کند. اما در آن سال‌ها دقیقا چنین اتفاقی رخ داد.

 

 

 

 

شاید گمان کنید که حالا این مشکل در این منطقه رفع شده است. اما باید بگوییم که این‌طور نیست. مواد سمی موجود در خاک و آب‌های زیرزمینی از طریق فرایندی به نام «پیش‌رانی بخار» (vapor intrusion) وارد هوا و سیستم تهویه‌ی ساختمان‌ها می‌شود و درنهایت به سیستم تنفسی افراد ساکن در منطقه راه پیدا می‌کند. این مواد سمی می‌توانند سیستم ایمنی بدن انسان را مختل کنند. در همین زمینه باید به خبری اشاره کنیم که بر اساس آن، در بدن حدود هزار نفر از کارمندان گوگل مقدار زیادی تری‌کلرواتیلن مشاهده شده که بنا به گفته‌ی دکترها، این مواد سمی از راه هوا وارد بدن این افراد شده است. با وجود چنین هشدارهایی، شرکت‌های ساکن سیلیکون ولی چندان نگران این موضوع نیستند و اقدامات قابل توجهی را در راستای حل این مشکل انجام نمی‌دهند.

 

 

۲. دریاچه‌ای در چین که به خاطر استخراج مواد اولیه‌ی سخت‌افزارها به یک دریاچه‌ی سمی بدل شده است

 

 

در کشور پهناور چین شهری به نام بائوتو وجود دارد که تنها جاذبه‌ی گردشگری آن یک دریاچه است. اما همین دریاچه آن‌قدر سرشار از مواد رادیواکتیو، اسیدی و سمی است که به چند صد متری آن هم نباید نزدیک شد. تقریبا ۷۰ درصد از منابع اولیه‌ی سخت‌افزارهای جهان از معادن این شهر به دست می‌آید.

 

 

 

 

نکته‌ی اصلی در اینجاست که استخراج چنین موادی کار چندان ساده‌ای محسوب نمی‌شود و شرکت‌ها برای این کارها به استفاده از مواد شیمیایی روی می‌آورند. به‌عنوان مثال باید به فلز سریم اشاره کنیم که فقط از طریق خرد کردن و قرار دادن آن در اسید سولفوریک و اسید نیتریک می‌توان آن را استخراج کرد. دولت چین هم برای رهایی از این مواد سمی، آن‌ها را روانه‌ی این دریاچه می‌کند.

 

 

در طی این سال‌ها، این دریاچه به یک منطقه‌ی بسیار سمی بدل شده و حتی زندگی در حوالی آن موجب بروز بیماری‌های مختلفی مانند تهوع، میگرن و ورم مفاصل شده است. برخی از پژوهشگران در این دریاچه اثراتی از مواد رادیواکتیو مشاهده کرده‌اند که احتمالا همین مواد مسبب اصلی افزایش آمار سرطان خون در این منطقه هستند.

 

 

 

۱. نمایشگرهای آیفون کارگران چینی را مسموم می‌کند

 

 

شرکت‌های متعددی در ساخت آیفون‌ها دخیل هستند که احتمالا اسم بیشتر آن‌ها به گوشتان نخورده است. یکی از این شرکت‌ها در شهر گوئیژو در چین قرار دارد. کارگران این کارخانه با استفاده از یک ماده‌ی ترکیبی تحت عنوان «روغن موز» (banana oil) نمایشگرها را تمیز می‌کنند. اما همین ماده که اسم چندان ترسناکی ندارد، چندین کارگر را مسموم و روانه‌ی بیمارستان کرده است. مواد اولیه‌ی این ماده‌ی تمیزکننده از نفت خام به دست می‌آید و همین «روغن موز» آن‌قدر سمی است که حتی نزدیک شدن به آن هم موجب بروز، تهوع و آسیب‌های غیرقابل جبران به سیستم عصبی بدن انسان می‌شود.

 

 

 

 

کارخانه‌هایی که از چنین ماده‌ای استفاده می‌کنند، باید یک سیستم تهویه‌ی عالی داشته باشند و ماسک‌های مجهزی را در اختیار کارگران خود قرار دهند. اما چنین کاری هزینه‌ی تولید را بالا می‌برد و به همین خاطر نه‌تنها کارگران این کارخانه از ماسک‌های معمولی استفاده می‌کنند، بلکه سیستم تهویه‌ی این کارخانه هم ناکارآمد است. شاید فکر کنید که چنین کارخانه‌ای احتمالا حقوق بیشتری به کارگران خود می‌دهد تا انگیزه‌ای برای کار در این محیط آلوده داشته باشند. اما مقامات این کارخانه همواره ارتباط بین بیماری‌های کارگران و شرایط محیط کار را تکذیب می‌کنند و اگر هم کارگری به دلیل این شرایط دچار بیماری و مسمومیت شود، فرد موردنظر را اخراج و صورت مساله را پاک می‌کنند.

 

 

منبع :

 

 

دیجی کالا

 

 

 

 

میزان انتشار کربن رکورد زد

 

 

میزان انتشار کربن رکورد زد :

 

 

زیست آنلاین : میزان انتشار جهانی کربن به بالاترین سطح خود تا به امروز یعنی در حدود 32.5 گیگا تن رسید.

 

 

 

 

به گزارش زیست آنلاین، آژانس بین المللی انرژی اظهار کرد، میزان انتشار کربن که در سه سال گذشته ثابت باقی مانده بود، به بالا ترین رقم خود رسید.

 

لازم به ذکر است این میزان برآوردی بر اساس اندازه گیری میزان انتشار کربن ناشی از مصرف انرژی بوده و معادل ۳۲.۵ گیگا تن است.

 

 

بر طبق مطالعات انجام شده، علت این جهش ناگهانی، کند شدن روند بهره وری انرژی و رشد تقاضا برای انرژی بوده است.

 

 

در سال ۲۰۱۷، تقاضای جهانی انرژی در مقایسه با سال پیش خود، رشد بالغ بر 2 برابر داشته است و این امر به دلیل رشد اقتصادی بوده و همان طور که ذکر شد با ۲.۱ درصد افزایش به ۱۴ میلیون و ۵۰ هزار تن معادل نفت رسید. 

 

قابل توجه است، نفت و گاز و ذغال سنگ، نیز بالغ بر ۷۰ درصد از رشد جهانی تقاضای انرژی را تامین می کنند و تنها 30 درصد در این خصوص به تجدیدپذیرها متعلق است.

 

 

منبع :

 

 

پایگاه خبری زیست انلاین

 

 

 

 

امشب یک ساعت لامپ ها را خاموش کنید

 

 

 

امشب یک ساعت لامپ ها را خاموش کنید :

 

 

به مناسبت رویداد ساعت زمین

 

 

ایرنا :  مصرف انرژی و پیامدهای منفی آن بر محیط زیست به حدی اهمیت دارد که به اعتقاد اهل فن، خاموش کردن یک لامپ برای حتی یک ساعت در کاهش این پیامدها بسیار تاثیرگذار است و نشان می دهد که هیچ اقدامی در جهت محافظت از محیط زیست کم ارزش و ناچیز نیست.

 

 

 

 

به گزارش ایرنا، همگام با توسعه شهرنشینی استفاده از منابع انرژی نیز سرعت گرفت، اما این شتاب عواقب گاه جبران ناپذیری برای محیط زیست بر جای گذاشته، به طوری که ایده کاهش مصرف انرژی های فسیلی و حرکت به سمت انرژی های نو نضج گرفته است.

 

در پی این سیر تحولات، رویداد جهانی ساعت زمین شکل گرفت، رویدادی جهانی در24 مارس )4 فروردین) که توسط صندوق جهانی طبیعت (World Wide Fund for Nature) سازماندهی شد و بر اساس آن، خانواده‌ها و کسب و کار با خاموش کردن چراغ‌ ها و سایر دستگاه‌ های الکتریکی غیر ضروری به مدت یک ساعت، اهمیت آن را یادآوری می ‌کنند.

 

هدف اصلی این حرکت نمادین تشویق تمامی افراد، شخصیت ‌ها، صاحبان کسب و کار و تجارت به مشارکت و نشان دادن نقش هدایتگرانه خود در اقدام برای حل مشکلات زمین است.

 

ساعت زمین ویترینی جهانی برای اندازه گیری و سنجش میزان تلاش‎ها و تاثیر یکایک افراد در تغییر رفتار جمعی و تغییر سبک زندگی مردم براساس ارزش ‌های پایدار و دوستدار طبیعت و کاهش روند تخریب کنونی زمین است.

 

این رویداد نخستین بار توسط روزنامه سیدنی مورنینگ هرالد در سال 2007 مطرح شد و پس از آن بسیاری از شهرهای جهان، این اقدام را پذیرفتند و اجرا کردند.

 

نخستین گرامیداشت ساعت زمین در ایران در سال 1390 و با خاموشی چراغ‌ های برج میلاد در تهران انجام شد، در سال 1391 به همین مناسبت در تعداد بیشتری از شهرهای کشور، چراغ های سازه‌ های معروف خاموش شدند و علاوه بر برج میلاد، برج آزادی تهران، سی‌ و سه پل اصفهان، پل سفید اهواز و ساعت میدان شهرداری رشت نیز چراغ‌ های خود را یک ساعت خاموش کردند، هر چند برای کاهش جدی مصرف انرژی به اقداماتی گسترده تر و کلان تر نیاز است و تامین زیرساخت های لازم را می طلبد.

 

ایران با داشتن اقلیم های متفاوت و منابع آبی، بادی، خورشیدی و زمین گرمایی موقعیت بسیار مناسبی برای تولید انرژی های تجدیدپذیر دارد، هر چند هم اکنون جزو کشورهای پیشتاز در مصرف انرژی است.

 

بر اساس الگوی تهیه شده از انرژی های فسیلی و تجدیدپذیر و محاسبات صورت گرفته سهم بهینه برق تولیدی از منبع انرژی های فسیلی برای اقتصاد ایران در سال 1420 باید 51 درصد و سهم انرژی های تجدیدپذیر 49 درصد از کل برق تولیدی باشد.

 

این در حالی است که وضعیت شدت مصرف انرژی در کشور در همه بخش های صنعتی، خدماتی و تجاری چندان مناسب نیست و تقریبا 5 برابر متوسط جهانی است.

 

این آمار نشان می دهد ایران کشوری پرمصرف است و باید با یک برنامه ریزی اصولی و علمی به سمت درست مصرف کردن هدایت شود.

 

با توجه به اهمیت موضوع و اذعان به این که منابع انرژی های فسیلی پایان یافتنی هستند، سهم انرژی های تجدید پذیر در برنامه ششم توسعه پنج هزار مگاوات تعیین شده است، البته مشکلاتی برای رسیدن به این هدف وجود دارد اما وزارت نیرو و دستگاه های مربوطه اقداماتی را از جمله تسهیل قوانین و شیوه های سرمایه گذاری و افزایش زمان خرید تضمینی برق تجدیدپذیرها به 20 سال آغاز کرده اند.

 

فروردین سال 96 بود که رییس هیات مدیره انجمن مدیریت مصرف انرژی ایران گفت که با اجرای طرح ساعت زمین می‌توان حداقل 3 هزار مگاوات برق کشور را ذخیره کرد؛ همین خبر کوتاه اما متقاعد کننده نشان می دهد هیچ قدمی در راه محیط زیست کم ارزش و ناچیز نیست.

 

همچنین سیدمحمد صادق زاده معاون وزیر نیرو و رییس سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق ساتبا چندی پیش گفته بود قبل از سال 95 انرژی خورشیدی جایگاه چندانی در سبد انرژی کشور نداشت اما الان اینطور نیست و توانسته ایم چندین خط تولید پنل های خورشیدی را در کشور راه اندازی کنیم.

 

وی به خط تولید پنل های خورشیدی در شیراز اشاره کرد و گفت: با افتتاح این خط تولید در حال حاضر ظرفیت تولید پنل های خورشیدی در داخل کشور به حدود 210 مگاوات می‌رسد که توسط 5 شرکت خصوصی در 5 شهر فیروز، مشهد، شیراز، یزد و سمنان تولید می‌شود و امیدواریم در یکی دو سال پیش رو، یک خط تولید 50 مگاواتی در بجنورد، 100 مگاواتی در کرج و 200 مگاواتی در قشم و سایر شهرهای ایران را نیز به بهره‌برداری برسانیم.

 

به گفته وی، در حال حاضر حدود 90 درصد از ظرفیت نصب شده انرژی‌ های پاک در کشور متعلق به انرژی بادی و خورشیدی است که امیدواریم در سال آینده سهم انرژی بادی و خورشیدی هر کدام به تنهایی به 450 تا 500 مگاوات از کل انرژی ‌های نصب شده پاک در کشور برسد.

 

همچنین اصغر محمدی فاضل رییس سابق دانشگاه محیط زیست و استاد دانشگاه روز پنجشنبه دراین باره به خبرنگار علمی ایرنا گفت: با توجه به اینکه ایران کشوری پرمصرف در زمینه مصرف انرژی با سرانه بالا است و شرایط خوبی هم در زمینه تاثیر این مصرف بر موضوع تغییر اقلیم نداریم، به نظر می رسد در چنین شرایطی یکی از بهترین کارها این است که اقدامات خود را به سمت کارهایی با کمترین هزینه در سرمایه گذاری و مصرف هدایت کنیم.

 

وی با اشاره به نقش مردم در این زمینه افزود: شاید در شرایط فعلی کشور انجام اقداماتی برای کاهش مصرف و اصلاح سوخت که نیاز به سرمایه گذاری زیاد دارد، با یک سری چالش ها مواجه است، در واقع می توان گفت اینها از آن دست اقداماتی هستند که بدون کمک یارانه و حمایت از طریق دستگاه حاکم قابل انجام نیست.
این فعال محیط زیست ادامه داد: لذا وقتی در مورد مشارکت مردم در تغییرات بزرگ صحبت می کنیم، وقتی انتظار داریم به عنوان کشوری که سرانه بالای مصرف انرژی داریم حمایت مردم را داشته باشیم تا این سرانه کاهش یابد، مفهومش این است که تا حد زیادی باید انتظار داشته باشیم که این کار توسط آحاد مردم صورت گیرد.

 

وی تاکید کرد: البته در این روند باید اقداماتی به مردم توصیه شود که هم هزینه زیادی را تحمیل نکند و هم در شرایط عادی زندگی مردم مختل نشود.

 

فاضل گفت: به عنوان مثال اگر به مردم تهران گفته شود از دوچرخه استفاده کنید، اقدام خوبی است اما واقعیت این است که این کار برای بسیاری از افراد حتی آنها که این ادعا را ادعا دارند، در بسیاری موارد امکان پذیر نیست لذا باید ترتیبی داده شود تا مردم تا حدی که می توانند در یک سری مسیرها مثلا از دوچرخه و در یک سری مسیرها از سیستم حمل و نقل عمومی استفاده کنند.

 

وی افزود: بر این اساس، به نظر می رسد موضوع ساعت زمین از آن دست اقداماتی است که در حد مقدورات افراد است و هر فرد در هر جا مثلا در اداره، منزل، محل کسب و حتی حین تفریح، می تواند به سهم خود تا حدودی از مصرف انرژی را در آن زمان کم کند.

 

این فعال محیط زیست ادامه داد: وقتی به آمارهایی در این زمینه در دنیا نگاه می کنید می بینید اتفاقات زیادی رخ می دهد، تاثیر اقدام هر فرد در یک لامپ خاموش کردن حتی برای یک ساعت به حدی معنا دار است که با بعضی از این صرفه جویی ها می شود کارهای عجیب و بزرگی انجام داد.

 

وی ادامه داد: لذا اگر بتوانیم این تمرین ها را به عنوان قدم های کوچک قابل توجهانجام دهیم، به خود یادآوری می کنیم که می توانیم با انجام کارهای کوچک تاثیرات بزرگ و معنا داری داشته باشیم ،

 

'به راحتی می توانیم با تکرار برخی از این اقدامات مثلا در بازه های هفتگی یا ماهانه به این جمع بندی برسیم که همین اقدام می تواند به اندازه ساختن یک نیروگاه یا مقدار برقی که از یک سد برقابی انتظار داریم در کشور صرفه جویی کنیم.'

 

فاضل تاکید کرد: معنی آن این است که بدون هزینه کرد برای ساخت سد یا نیروگاه و بدون اینکه هزینه کردی برای نگهداری آنها بپردازیم، مبلغ مورد نیاز را صرفه جویی کردیم و می توانیم در شرایط نیاز استفاده های دیگری از آن بکنیم.

 

ساعت زمین یک فرصت واقعی است، کافی است از جا برخیزیم و برای دقایقی چند چراغ را خاموش کنیم.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

 

دگرگونی اقلیم یا قهر طبیعت خطر جدی برای نسل ها

 

 

 

دگرگونی اقلیم یا قهر طبیعت خطر جدی برای نسل ها :

 

 

ایرنا : تغییر اقلیم در دهه اخیر حکایت از خطری جدی برای حیات انسان ها، جانوران و گیاهان دارد، پدیده ای که جدی بودن خطر آن را می توان از روی بهار کم آب ایران و دیگر مناطق جهان حدس زد.

 

 

 

 

به گزارش ایرنا، روزهای 22 و 23 مارس مصادف با دوم و سوم فروردین ماه به نام روز جهانی آب (22 مارس )و هواشناسی (23 مارس) نامگذاری شده اند، ایامی که در این دهه ها با تغییراقلیم بارمعنایی بیشتری پیدا کرده است.

 

زمین و آسمان بهاری در این سال ها همچون گذشته سخاوتمند نیست، گاهی قهر طبیعت به حدی است که در زمستان به جای بارش برف و باران ، خاک نثار انسان ها ، جانوران و در مجموع نفس ها می شود.

 

روزهای ریزگرد و بارش خاک فصول سرد سال آنقدر زیاد است که بسیاری از مناطق ایران و کشورهای پیرامونی خانه نشین می شوند و زمستان تحفه ای برای تقدیم به بهار ندارد.

 

در گذشته ها سخاوت آسمان آنقدر زیاد بود که بخشی از برف ها در بهار آب می شد و گاهی سفیدی آنها تا اواخر تابستان برپیشانی کوه ها خودنمایی می کرد اما امروز طبیعت به واسطه دست های مخرب ، پاسخش قهرآمیز است .

 

دهه 70 شمسی سرآغاز خشکسالی ها و کم بارشی ها در ایران و برخی مناطق جهان است که تا پیش از آن طبیعت نیمه خشک فلات ایران رودهایش پرآب و دشت ها سرسبز بود و بهار جلوه ای خاص داشت.

 

امروز جنگل ها ، مراتع و گونه های جانوری در طبیعت ایران با خطر جدی به نام خشکسالی و کم بارشی مواجه اند و سبزینگی طبیعت رفته رفته کمتر و کمتر می شود که زنگ خطر را برای نسل ها به صدا درآورده است.

 

نامگذاری روز آب فقط مختص یک روز خاص نیست چرا که حیات انسان ها ، جانوران و گیاهان به وجود دائمی آب بستگی دارد و نامگذاری ها فقط نمادین است تا قدر این نعمت الهی را بیشتر بدانیم .

 

اما هواشناسی به عنوان یک دانش امروزه از اهمیت بالایی برای برنامه ریزی های کوتاه مدت ، میان مدت و بلندمدت کشاورزی، باغداری ، فعالیت های اقتصادی ، تولیدی ، سفرها و پیشگیری از مخاطرات طبیعی در زندگی بشری دارد، علمی که در عصر حاضر به واسطه تغییرات اقلیمی باید به توسعه آن همت گماشت.

 

روزهای دوم و سوم فروردین فرصتی است تا موضوع تغییر اقلیم و بحران آب و راهکارها برای پیشگیری از این پدیده ها یا کاستن از مخاطرات آنها واکاوی شود.

 

**تغییر اقلیم چیست؟

 

آنطور که در بررسی های علمی آمده است ،علت اصلی پدیده‌ی تغییر اقلیم رهایی بیش از حد گازهای گلخانه‌ای در جو است که خود باعث به وجود آمدن بسیاری از مشکلات کنونی مانند گرم شدن تدریجی آب و هوا، بالا آمدن سطح آب دریاها و بارش رگبارهای سیل‌آسا در بعضی از مناطق زمین است.

 

طبق نوشته های کتاب 'آموزش تغییرات اقلیمی' که توسط سازمان حفاظت محیط زیست کشور ترجمه و منتشر شده، اقلیم ، وضعیت معمول جوی هر منطقه در مدت زمان طولانی است، هر چند که وضعیت هوای منطقه‌ای ممکن است هر روز تغییر کند، اما اقلیم آن کمابیش ثابت می‌ماند.

 

به طور مثال؛ مناطق معتدل، تابستان گرم و خشک و زمستان سرد و پربارش دارند، هر چند که امکان دارد گاهی فقط یک‌بار در سال باران ببارد و بقیه‌ی سال هوا خشک باشد.

 

با آغاز انقلاب صنعتی در سال 1760 میلادی و رشد روزافزون دانش بشری، تغییرات گوناگونی نیز در زندگی انسان‌ها رخ داده است.

 

نیاز بشر به انرژی و مصرف انواع سوخت‌های فسیلی مانند زغال سنگ، نفت و گاز طبیعی باعث انتشار و افزایش شدید موادی مانند دی‌اکسید کربن (CO2) و بخار آب (H2O) در جو شد.

 

همچنین جمعیت کره‌ی زمین نیز روز به روز افزایش پیدا کرده و این افزایش جمعیت نیز خود پیامدهای گوناگونی به همراه داشته است.

 

این تغییرات همگی باعث شد که شرایط آب و هوا و جو زمین نیز مانند دیگر قسمت‌های کره‌ی زمین از آسیب‌های انسان در امان نمانده و دستخوش دگرگونی‌هایی شود، پدیده‌ی تغییر اقلیم که عمدتاً مربوط به افزایش گازهای گلخانه‌ای در جو بوده از نمونه‌های بارز در این زمینه است.

 

مدل‌های آب و هوایی پیش‌بینی می‌کنند که تا سال 2100 میلادی دمای کره‌ی زمین 1 تا 5.3 درجه‌ی سانتیگراد افزایش خواهد یافت، این پیش‌بینی بیان کننده‌ی این مطلب است که تغییرات اقلیم در طول قرن حاضر و قرن آینده بیش‌تر از تغییرات آن در طول یکصد قرن گذشته خواهد بود.

 

برای توصیف عملکرد و اثر پدیده‌ی گلخانه‌ای باید موازنه‌ی انرژی میان زمین و فضا بررسی شود، طبق این موازنه، تابش‌های خورشیدی پس از عبور از فضا به جو زمین رسیده و بخش بیش‌تر آن توسط زمین جذب می‌شود.
جذب این انرژی توسط زمین باعث گرم شدن کره‌ی زمین شده که این امر سبب تابش امواجی از سوی زمین به فضا می‌شود.

 

براساس قوانین فیزیکی، طول موج تابش‌های تولید شده از زمین با پرتوهای رسیده به سطح آن متفاوت بوده واین بدان معنا است که مثلاً اگر زمین تابش‌های مرئی را دریافت می‌کند، هنگام تابش پرتوهای گوناگون تولید می‌کند که بسامد آن‌ها با بسامد پرتوهای مرئی متفاوت است.

 

بررسی‌ها نشان می‌دهد که زمین پس از گرم شدن، تابش‌های فروسرخ از خود منتشر می‌کند، بخشی از این تابش‌های فروسرخ از جو عبور کرده و بخشی دیگر به وسیله‌ی گازهای گلخانه‌ای موجود در جو جذب شده و دوباره توسط همین گازها به سطح زمین بازتابیده می‌شوند.

 

در واقع گازهای گلخانه‌ای که نسبت به نور مرئی شفاف بودند، با تغییر طول موج پرتوها، به صورت نیمه شفاف عمل کرده و تمام تابش‌های فروسرخ منتشر شده از سطح زمین را از خود عبور نمی‌دهند و دوباره مقداری از آن‌ها را به زمین بازمی‌گردانند.

 

براین اساس گازهای گلخانه‌ای مهم عبارتند از: بخار آب (H2O)، دی‌اکسید کربن (CO2)، اکسید نیتروژن (N2O)،متان (CH4)، ازن جو پائین (O3)، کلروفلوئورو کربن‌ها (CFCs) که در این میان، بخار آب و دی‌اکسید کربن درمجموع 90 درصد سهم اثر گلخانه‌ای را به خود اختصاص می‌دهند.

 

میزان انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی، 26 درصد در حد فاصل سال‌های 1990 تا 2005 میلادی افزایش یافته و انتشار گاز دی‌اکسید کربن (CO2) که سه چهارم گازهای گلخانه‌ای را تشکیل می‌دهد، در همین دوره 31 درصد افزایش دارد.

 

بنابراین گازهای گلخانه‌ای باعث باقی ماندن کسری از انرژی خورشیدی رسیده به زمین در داخل جو می‌شوند و این تبادل انرژی سبب پایا ماندن دمای زمین در حد مناسبی خواهد شد.

 

اگر اثر گلخانه‌ای در جو زمین وجود نداشت، دمای کره‌ی زمین به طور متوسط 5.15 درجه سانتیگراد نسبت به حال کم‌تر می‌شد، چنین کاهش دمایی باعث غیرقابل سکونت شدن زمین می شود(عصر یخبندان).

 

از سوی دیگر، چنانچه میزان گازهای گلخانه‌ای در داخل جو زیادتر از حد متعارف باشد، موازنه‌ی انرژی زمین به هم خورده و باعث باقی ماندن انرژی بیشتری در داخل جو زمین می‌شود.

 

طبق بررسی های علمی طی 200 سال گذشته و به ویژه در 50 سال اخیر، انتشار گازهای گلخانه‌ای به شدت افزایش یافته که برای نمونه در زمان حاضر نسبت به پیش از انقلاب صنعتی، موجودی گازهای دی‌اکسید کربن و متان در جو به ترتیب 30 و 150 درصد افزایش دارد.

 

در این میان دی‌اکسید کربنی که از سوختن سوخت‌های فسیلی منتشر می‌شود، اصلی‌ترین گاز گلخانه‌ای انسان‌ساخت به شمار می‌رود.

 

یکی از مهم‌ترین آثار گرم شدن زمین، تغییر شرایط جوی در سراسر جهان است، از زمان به وجود آمدن زمین در حدود چهار میلیارد سال پیش، این سیاره چرخه‌های بسیار زیادی گرم شدن و سرد شدن را از سر گذرانده است.

 

از جمله در 100 میلیون سال پیش، در دوران کرتاسه (دوره‌ی دوم زمین‌شناسی) میانگین دمای زمین حدود 8 درجه‌ی سانتیگراد گرم‌تر از امروز بوده است، دایناسورها در دمایی بیش از دمای امروز زمین زندگی می‌کردند.

 

در دوران یخبندان، در حدود 100 هزار سال پیش، متوسط دمای هوا چند درجه از امروز کم‌تر بوده است،

 

توده‌های یخی که امروز قطب‌ها را پوشانده‌اند، تمام اروپای شمالی، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا را دربرگرفته بودند، آخرین یخبندان حدود 10 هزار سال پیش رخ داده است.

 

فعالیت‌های مختلف بشری مانند استفاده‌ی بی‌رویه از جنگل‌ها و قطع درختان جنگلی، تبدیل چمنزارها به مزارع، تبدیل روستاها به شهرها، ایجاد دریاچه‌های مصنوعی جدید و حتی استفاده‌ی گسترده از جمع‌کننده‌های خورشیدی چهره‌ی زمین را تغییر داده و باعث افزایش ضریب بازتابی زمین شده و در نتیجه نسبت به گذشته کسر بیشتری از انرژی خورشید به فضا باز تابیده می‌شود.

 

متداول‌ترین آثار و پیامدهای تغییر اقلیم عبارتند ازبالا آمدن سطح آب دریاها، اقیانوس‌ها و نواحی ساحلی، آسیب‌های وارده به بخش انرژی، منابع آبی،بخش کشاورزی و به خطر افتادن امنیت غذایی است که تاثیرمخرب بهداشتی بر روی سلامت انسان‌ها دارد.

 

همچنین زندگی جانوران و گیاهان به مخاطره افتاده و تغییرات آب و هوایی منطقه‌ای به وجود می آید.

 

با این توصیف دوم و سوم فروردین مصادف با روز جهانی آب و هواشناسی، موضوع حیاتی و البته پر اهمیت یعنی
خطرات 'تغییرات آب و هوایی در جهان' را به ما گوشزد می کند.

 

به طور مثال در نقطه ای از جهان برف می بارد که بی سابقه بوده است، سیل در منطقه ای سرازیر می شود که در طول تاریخ بارش چشمگیری به خود ندیده است، دماسنج ها افزایش و کاهش برودت و حرارت هوا در نقاطی را یاد آور می شوند که شگفت انگیز است. بهار زودرس، زمستان بی برف و آب، پاییز بدون برگ ریزان و تابستان پر بارش همه و همه جزو نمونه های تغییرات جدی آب و هوایی در کره زمین است.

 

پدیده بارور ساختن ابرها نمونه ای از دخل و تصرف بشر در پدیده های طبیعی و یاد آوری این واقعیت است که تغییرات آب و هوایی خارج از قاعده در جهان باید ما را نگران و بیدار کند، زیرا این تغییرات بخش عمده ای از فعالیت های اجتماعی، اقتصادی، کشاورزی، گردشگری و زیرساخت ها را تحت تاثیر قرار می دهد.

 

مطالعه و بررسی جَو و تغییرات احتمالی از دیرباز و از گذشته های دور مد نظر دانشمندان ایرانی بوده و بسیاری از آنها در آثار خود مسائل جوی را مورد توجه قرار داده اند.

 

محمد بن زکریای رازی، ابن سینا، حکیم عمر خیام، ابوریحان بیرونی از شخصیت‌ها و دانشمندان ایرانی بوده‌اند که درباره پدیده‌های جوّی و تغییرات احتمالی آثاری از خود به یادگار گذاشته‌اند.

 

براین اساس در نشست جهانی تغییرات آب وهوا که سال گذشته در پاریس برگزارشد، حاضران در این نشست بر چاره جویی برای پیشگیری از روند فزاینده تغییرات جوی در جهان تاکید کردند.

 

دراین نشست بر موضوع جلوگیری از گرم شدن 2 درجه ای زمین تاکید شد چرا که طبق بررسی ها براثر گرم شدن زمین، برخی جزایر و شهرهای ساحلی به زیر آب می روند، خشکسالی و طوفان های شدید اتفاق می افتد و یک سوم گونه های جانوری در خطر انقراض قرار می گیرند.

 

مدیرکل هواشناسی البرز می گوید : تاثیر تغییر اقلیم در کشور و استان البرز بسیار جدی و خطرناک است.

 

منصور رحمانیان بیان داشت: پیامدهای این پدیده در ایران و استان البرز باید جدی گرفته شود و کنترل آن نیازمند عزم ملی و تلاش همه هموطنان در کاهش مصرف آب است.

 

وی گفت: تغییر اقلیم یکی از معضلات جهانی است و تهدیدات این معضل در استان البرز با توجه به کم‌آبی موجود بیش از دیگر استان‌های کشور مشهوداست.

 

وی به پدیده گرد و خاک در کشور و استان البرز اشاره کرد و افزود: با توجه به افزایش برداشت آب از منابع آبی موجود، سطح چسبندگی در عمق زمین کاهش یافته که با بروز یک سیستم پرفشار به سرعت گرد و غبار در فضا معلق می‌شود.

 

مدیرکل هواشناسی البرز، تخریب باغات و کمبود فضای سبز در استان را از عوامل تشدید کننده این خطر ارزیابی کرد و گفت: این شرایط برای استانی که پیش از این به عنوان باغشهر شناخته می‌شده، بسیار اسفناک و دردناک است.

 

نکته قابل ذکر در خصوص وضعیت اقلیمی البرز این است که در فصل پائیز سال 96 میزان بارندگی این استان به حدود 30 میلی رسید که بارش های مناسب بهمن ماه این میزان بارندگی را به یکصد میلی متر رساند.

 

با این اوصاف میزان بارندگی های سال آبی جاری البرز به نسبت مدت مشابه سال قبل 27 درصد کاهش نشان می دهد.

 

طبق نظریه های علمی، یکی از راه های کاهش گازها در سطح فضا، استفاده از سوخت پاک برای تولید انرژی در نیروگاه ها است ، همچنین ترویج این امر در سطح منازل و واحدهای تولیدی صنعتی و اداری به عنوان راهکاری در کاهش آلودگی ها بیان شده است.

 

امروزه استفاده از منابع انرژی خورشیدی، باد و درمجموع سوخت های پاک از شیوه های کاهش آلودگی هوا و محیط زیست می دانند که طبق بررسی های علمی اکنون حدود 30 درصد برق جهان از منابع پاک گرفته می شود.

 

همچنین تغییر سوخت خودروها یا کاهش سفرها با خودروهای شخصی از مواردی است که می تواند به پاکیزگی محیط زیست کمک کند.

 

طبق بررسی ها 95 درصد سوخت‌هایی که به خودروها انرژی می دهند، سوخت های فسیلی است که نیاز به جایگزینی دارد.

 

با این حال تغییر در ناوگان حمل ونقل عمومی و ایجاد سیستم های کاهش آلاینده ها در واحدهای تولیدی و صنعتی

 

از راه های کاهش گازها در فضا بیان شده است.

 

با این حال تاکید می شود که عوامل اقلیمی یکی از اصلی ترین و مهم ترین عامل تاثیرگذار بر ویژگی های اکوسیستم محسوب می شوند .

 

با توجه به این که قابلیت دسترسی به آب یکی از منابعی است که در معرض خطرات ناشی از تغییرات اقلیم قراردارد، بررسی تغییرات آن می تواند راهگشای معضلاتی چون خشکسالی، سیلاب های ناگهانی، مهاجرت جوامع انسانی، نوسانات قیمت محصولات غذایی و غیره باشد.

 

خشکسالی از مخاطرات طبیعی شناخته شده و بخش جدایی ناپذیر تغییرات اقلیمی است، رخداد خشکسالی بر بخش های مختلف زندگی انسان ها تاثیر می گذارد، تغییر در دما و الگوی بارش اثرات زیادی بر کمیت و کیفیت منابع آب به خصوص در مناطق خشک نظیر ایران دارد.

 

در سال های اخیر وقوع خشکسالی های متعدد در ایران خطری جدی برای منابع آب محسوب می شود، به دلیل افزایش میزان آب مورد تقاضا، بررسی اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب ضروری به نظر می رسد.

 

اقدامات پیشگیرانه‌ای (مدیریت ریسک خشکسالی) که بتواند اثرات خشکسالی و بحران آب را کاهش دهد، نه‌ تنها در مقایسه با هزینه‌های جبران خسارت ناچیز است، بلکه این اقدامات در هزینه‌هایی که بعد از وقوع خشکسالی صرف می‌شود، به صرفه‌جویی و کاهش هزینه‌ها نیز می‌انجامد.

 

براین اساس لازم است با تکیه بر روش‌های مدیریت ریسک خشکسالی تلاش شود تا ضمن کاهش اثرات این پدیده ‌بر بخش کشاورزی، زمینه لازم برای استفاده پایدار از منابع آبی فراهم شود.

 

استفاده اصولی از روش های آبیاری ، اجرای طرح های آبخیزداری برای کنترل سیلاب ها و هدایت آنها به سفره های زیر زمینی ، بکارگیری روش های علمی برای تثبیت خاک و کنترل کانون های گردوخاک، توسعه جنگل ها و درختان کم آب بر ، استفاده از محصولات کشاورزی کم آب بر و مقاوم به خشکسالی ، استفاده از انرژی های پاک در صنایع ، خودروها ، منازل و مکان های اداری و فرهنگ سازی در کاهش مصرف آب ، بهینه سازی مصارف آب خانگی و اداری و... از روش های مقابله با آثار تغییر اقلیم است.

 

به وجود آمدن اتحادیه ها و تشکل های منطقه ای و محلی برای کنترل ریزگردها و توسعه فضاهای سبز،مهار سیلاب ها و اجرای طرح های ملی و بین المللی برای بازگرداندن وضعیت اقلیم به حالت گذشته ضروری است.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

 

با تغییرات اقلیمی کنار بیاییم

 

 

با تغییرات اقلیمی کنار بیاییم :

 

 

ایرنا : انسان موجودی است که توانایی خاصی در سازگاری با شرایط و موقعیت های مختلف دارد؛ یکی از این شرایط، تغییرات اقلیمی است که از سالیان گذشته آغاز شده و به تدریج اثرات آن در زندگی بشر درحال خودنمایی است.

 

 

 

 

به گزارش ایرنا، سازمان هواشناسی جهانی در سال 1950 میلادی روز سوم فروردین ماه مصادف با 23 مارس را روز جهانی هواشناسی اعلام کرد و از آن سال تاکنون همه ساله شعاری را برای گرامیداشت این روز و با هدف جلب توجه جهانیان به حفظ اقلیم زیستی خود مطرح می کند.

 

این سازمان در سال های اخیر با توجه به شدت روند تغییرات آب و هوایی، در تعیین شعارهای این روز تمرکز بیشتری بر روند این تغییرات و ضرورت مشارکت همگانی در حفظ محیط زیست و هماهنگی با این روند داشته است. به طوری که به عنوان نمونه در سال 2013 نظر به اهمیت دیده بانی هواشناسی و وجود شبکه ایستگاه های هواشناسی در سراسر جهان، عنوان 'دیده بانی هواشناسی برای حفاظت از جان و مال' را به عنوان شعار این روز اعلام کرد.

 

در سال 2014 میشل ژارو دبیرکل سازمان هواشناسی جهانی در پیامی به مناسبت روز جهانی هواشناسی بر سهم جوانان در آینده جهان تاکید کرد و بر این اساس، شعار 'هوا و اقلیم؛ مشارکت جوانان' به عنوان شعار روز هواشناسی جهانی تعیین شد.

 

سازمان هواشناسی جهانی در سال 2015 نیز با اعلام شعار 'دانش اقلیمی برای کنش اقلیمی' یکی از نگرانی های این سازمان را تغییرات آب و هوایی دانست و بر توجه تمام کشورها بر این موضوع تاکید کرد.
سال 2016 نیز شعار 'اقلیم آینده؛ داغ تر، خشک تر و نمناک تر' به عنوان شعار روز هواشناسی جهانی تعیین شد و در سال 2017 شعار 'شناخت ابرها' با تاکید بر اهمیت ابرها در حوزه هوا، اقلیم و آب برای این روز درنظرگرفته شد.

 

امسال اما سازمان هواشناسی جهانی تاکید دیگری دارد، تاکیدی مبنی بر اینکه نباید با طبیعت و تغییرات آن درگیر شد و به مقابله برخاست، بلکه باید مانند هر نوع تغییراتی، با این شرایط نیز کنار آمد و خود و زندگی خود را با این تغییرات جدید منطبق کرد و وفق داد.

 

در واقع اقلیم جهان در حال تغییر است و این تغییر قرار نیست در آینده اتفاق بیفتد بلکه از هم اکنون در سراسر جهان در جریان است؛ روندی که گفته می شود در دهه های آتی با انتشار بیش از پیش گازهای گلخانه ای ناشی از فعالیت بشر در جو زمین ادامه خواهد یافت.

 

کشورهای جهان در سال 2015 با امضای توافق نامه ای تحت عنوان توافق پاریس متعهد شدند که برنامه های زیست محیطی، اقتصادی و صنعتی خود را با در اولویت قراردادن کاهش گازهای گلخانه ای تدوین و اجرایی کنند.
متن توافق پاریس که از سال ۲۰۲۰ شروع می شود، از سوی نمایندگان ۱۹۵ کشور در کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل متحد در پاریس تصویب شد و تاکنون ۱۴۷ کشور آن را به تصویب مجلس خود رسانده اند.

 

کشورما ایران نیز ازجمله کشورهای امضاکننده این توافق است که طبق آن قرار است تا سال٢٠٣٠ چهار درصد بدون شرط و ٨ درصد به شرط برداشته شدن تحریم ها، انتشار گازهای گلخانه ای را کاهش دهد.

 

خشک شدن رودخانه ها و تالاب ها و از بین رفتن منابع آبی کشور با شدتی قابل لمس، کاهش شدید بارش ها و نزولات آسمانی و آتش گرفتن جنگل ها در اثر شدت گرما نمونه هایی از ضرورت توجه بیشتر مسئولان و سیاستگذاران کشور و همراهی مردم است در حفظ محیط زیست و گذر از بحران هایی که اکنون به صورت بحران کم آبی در کشور نیمه خشک ما خودنمایی می کند.

 

یکی از سازمان های دخیل در حفظ محیط زیست که می تواند با برنامه های خود کمک قابل توجهی در این عرصه کند، سازمان هواشناسی کشور است که داود پرهیزکار رئیس آن در خصوص شعار روز هواشناسی جهانی معتقد است: سازمان هواشناسی جهانی هر سال شعاری را مطرح می کند که معمولا محوری است و همه کشورها باید به آن توجه کنند؛ شعار امسال (سال 2018 میلادی) این سازمان 'آماده باش در مقابل شرایط جوی و هوشیاری در مقابل تغییرات اقلیمی' است؛ در واقع این شعار به سازمان های هواشناسی ملی کشورها اعلام می کند که برنامه های خود را به گونه ای تنظیم کنند که مردم کشور خود را برای مواجهه مناسب با هوای مخرب آماده کنند.

 

وی در گفت و گویی با ایرنا اظهار کرد: در مورد هوشیاری در مقابل اقلیم نیز باید خود را با اقلیم سازگار کنیم و نباید با اقلیم بجنگیم؛ باید اقلیم منطقه را بشناسیم و بدانیم چه اتفاقاتی در آن رخ می دهد، تغییرات رخ داده را باور کنیم و بپذیریم و برنامه های توسعه ای خود را بر اساس این تغییر اقلیم تنظیم کنیم تا یک توسعه پایدار داشته باشیم.

 

رئیس سازمان هواشناسی کشور درخصوص اقدامات این سازمان در خصوص آگاهی بخشی به مردم به ویژه کشاورزان در خصوص شناخت تغییرات آب و هوایی و مواجهه مناسب با آن و درعین حال افزایش بهره وری و تولید محصولات بیشتر به اجرای 'برنامه توسعه هواشناسی کاربردی' (تهک) این سازمان از سال 1392 اشاره کرد و گفت: یکی از اقدامات سازمان هواشناسی، کاربردی کردن خدمات خود است تا مردم بتوانند از اطلاعات هواشناسی که به آنها داده می شود، در کار و افزایش بهره وری خود استفاده کنند و در مواقع خطر نیز هم محصولات و هم جان و مال خود را حفظ کنند.

 

پرهیزکار افزود: این برنامه یکی از برنامه های موفق این سازمان است به طوری که طی سال 92 تا 95، طبق ارزیابی های صورت گرفته در حوزه کشاورزی، این برنامه در یازده استان توانسته بیش از 422 میلیارد تومان برای کشاورزان و فقط در یک محصول ارزش افزوده ایجاد کند.

 

وی با بیان اینکه اکنون بیش از 2 میلیون کشاورز از اطلاعات هواشناسی استفاده می کنند، ادامه داد: برنامه سازمان هواشناسی برای سال 1397 ادامه این روند است تا خدمات کاربردی خود را به روستاها نیز گسترش دهیم؛ اکنون خدمات این سازمان در دو بخش بخش ملی و استانی اجرا می شود و قرار است این خدمات در سطح شهرها و روستاها نیز گسترش یابد تا بخش زیادی از روستاییان نیز بتوانند از اطلاعات هواشناسی در فعالیت های روزانه خود استفاده کنند.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

 

 

آب آینه پاسخ در طبیعت

 

 

آب آینه پاسخ در طبیعت :

 

 

 ایرنا : در دهه اخیر شاهد تخریب محیط زیست و منابع آبی با شتاب زیادی هستیم، در واقع این تخریب پرشتاب نتیجه عملکرد ما انسان ها در طبیعت است؛ در بیشتر نقاط تصویر ناخوشایندی از رفتار نامناسب ما در محیط زیست به چشم می خورد.

 

 

 

 

آب مایه حیات و زندگی است و بی شک در صورت نبود آب، حیات هم نیست؛ در چند سال گذشته به علت فشار بیش از حد بر منابع آبی؛ جهانیان به فکر چاره ای برای حفظ آن بر آمدند از این رو یک روز را به عنوان روز جهانی آب انتخاب کردند که هر سال شعار مخصوص به خود را دارد.

 

در واقع تغییر اقلیم، کاهش بارندگی، برداشت بی رویه از منابع آبی و مدیریت نادرست از سفره های آبی زیرزمینی کمبود آب را در دنیا از جمله کشور ما رقم زده است، بر این اساس در سال 1992 و در بیست و یکمین دستور جلسه کنفرانس محیط زیست و توسعه سازمان ملل که در شهر ریودوژانیرو برزیل برگزار شد، موضوع روز جهانی آب رسما مطرح شد، در این کنفرانس از تمام کشورها خواسته شد تا در راستای اجرای بیانیه 21 سازمان ملل، این روز را به عنوان روز ترویج و آگاه ‌سازی مردم در مورد آب اختصاص دهند و از طریق پخش و اشاعه نشریات و برگزاری کنفرانس‌ها، سمینارها و نمایشگاه‌ها در گرامیداشت آن بکوشند.

 

از آن سال تاکنون 22 مارس برابر با 2 فروردین، از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی آب نامگذاری شده است و هر سال شعار مخصوص به خود را دارد که شعار امسال 'طبیعت برای آب' Nature for Water انتخاب شده است، به این معنی که چگونه می توان از طبیعت برای غلبه بر چالش های آبی قرن 21 استفاده کرد.

 

به واقع، راه حل های طبیعت محور پتانسیل رفع بسیاری از چالش های آبی ما را دارند.

 

تورج فتحی کارشناس مسایل آب روز پنج شنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا درباره شعار امسال روز جهانی آب گفت: شعاری که امسال برای روز جهانی آب در نظر گرفته شده می خواهد به ما بگوید هر آنچه نشاندهنده فعالیت های انسانی است چه در مقیاس جهانی مانند پدیده تغییر اقلیم و چه در مقیاس محلی تر و منطقه ای تر مانند آلودگی آب ها و رودخانه ها روی سیاره زمین اثر گذاشته است.

 

وی افزود: در تمام این پدیده ها می توانیم وضعیت عملکرد خود را در طبیعت ببنیم، به عنوان مثال به جز بحث خشکسالی در کشور ما که بخشی از آن مربوط به شرایط اقلیمی و طبیعی کشور است، بقیه فعالیت هایی که در ایران در منابع آب با هدف توسعه کشور انجام داده ایم، امروزه اثرات منفی خود را بیشتر از گذشته نشان می دهد.

 

وی اظهار کرد: یکی از مسایلی که در محیط زیست بیشتر نمود دارد این است که پدیده ها و بحران های محیط زیست معمولا اتفاقاتی هستند که در مقیاس دهه ای خود را نشان می دهند.

 

فتحی ادامه داد: به عنوان مثال بعد از جنگ تحمیلی، توسعه در کشور آغاز شد بر این اساس سدهای زیادی طراحی و اجرا شدند در واقع ساخت این سدها از اوایل دهه 70 آغاز شد و تا دهه 80 ادامه یافت اما اثرات آنرا در دهه 90 می بینم.

 

وی به حوضه آبریز دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: در حوضه آبریز دریاچه ارومیه صدها سد ساخته شد یا فقط در حوزه استحفاظی استان آذربایجان شرقی بیش از 90 سد ساخته شد این تعداد سد عموما در دهه 70 و 80 احداث شده اند و تعداد اندکی در دهه 90 ساخته شدند به ویژه اینکه از سال 92 به این طرف سدهای در حال ساخت یا مطالعه به آن صورت نداشته ایم، بنابراین اتفاقاتی که در دو دهه اخیر در این حوضه آبریز افتاد باعث شد تقریبا سه دهه بعد پدیده خشک شدن دریاچه ارومیه خودش را نشان دهد.

 

وی افزود: همواره باید این موضوع را مد نظر داشته باشیم پدیده هایی که در محیط زیست منجر به بحران می شوند پدیده هایی هستند که در مقیاس های زمانی کوتاه مدت کمتر خودشان را نشان می دهند معمولا بحران های اصلی خودشان را به صورت دهه ای نشان می دهند.

 

فتحی ادامه داد: تغییر اقلیم هم همینطور است ، در واقع پدیده ای است که در سال های اخیر بیشتر تجربه می کنیم اما از دهه ها قبل یعنی بعد از جنگ جهانی دوم که کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه شروع به توسعه کشورهای خود کردند آغاز شد زیرا در این زمان مصرف سوخت های فسیلی افزایش یافت، غلظت گازهای گلخانه ای در جو زمین بالا رفت و به تدریج هر سال روند افزایشی یافت و هر دهه نسبت به دهه قبل بیشتر شد.

 

وی افزود: با این روند از یک دهه پیش به این طرف اثرات آن را در قالب بروز برخی پدیده ها مانند گرد و غبار به خصوص در کشور خود بیشتر از سایر مناطق دنیا احساس می کنیم، البته ممکن است بخشی از آن ناشی از سوء مدیریت در منابع آب باشد اما بخش اصلی آن ناشی از تغییرات اقلیمی است که در این منطقه اتفاق افتاده است.

 

فتحی اظهار کرد: اما در داخل کشور اگر نگاه محلی تری بر منابع آبی خود بیندازیم می بینیم که رفتار خوبی در مورد منابع آبی خود نداشته ایم این رفتار بد هم از نگاه مدیریتی و هم اجتماعی، مردمی و فرهنگی قابل تامل است.

 

کارشناس مسایل آب به جنبه مدیریتی آن اشاره کرد و گفت: طی دو دهه اخیر یعنی اوایل دهه 70 تا دهه 80 مدیران و مسوولان در امور آب و سایر دستگاه ها مانند وزارت جهاد کشاورزی، صنعت معدن و تجارت، نفت و سایر دستگاه های اجرایی مجوزهای فعالیت های صنعتی و کشاورزی بی حساب و کتابی را در حوضه حریم منابع آبی صادر کردند که اینها باعث افزایش فشار بیشتر به منابع آبی چه از نظر کمی و چه کیفی شد.
وی افزود: از نظر کمی برخی عملکردها مانند سدسازی ها، در دشت ها و رودخانه های کشور بحران ایجاد کرده اند در واقع افت شدید منابع آب موجب افزایش غلظت آلاینده ها شده است.

 

فتحی ادامه داد: از سوی دیگر در بسیاری از نقاط کشور فعالیت های صنعتی به شکلی مستقر شده اند که پساب های آنها به نوعی یا مستقیم در منابع آبی تخلیه می شوند یا به طور غیر مستقیم این منابع را به صورت جدی تهدید می کنند.

 

وی افزود: اکنون تقریبا در استان های شمالی کشور رودخانه ای نداریم که در محدوده پایاب خود وضعیت نرمالی داشته باشد، همه آلوده هستند، وضعیت رودخانه های کارون و دِز را می بینیم که آلوده هستند، وضعیت سایر منابع آبی ما هم تقریبا به همین صورت است یا رودخانه ها کاملا خشک شده اند یا اگر آبی هم در آنها جریان دارد کیفیت بسیار پایینی دارند و به شدت آلوده هستند؛ این نشاندهنده این است که فعالیت های انسانی و توسعه ای که در کشور ایجاد کردیم بدون ملاحظه به حریم اکولوژیکی و حریم کمی و کیفی رودخانه ها و منابع آبی بوده است.

 

فتحی اظهار کرد: در مجموع با توجه به شعاری که برای روز جهانی در نظر گرفته شده می توانیم بگوییم تصویری که از طبیعت ایران در منابع آبی می بینم در واقع نتیجه عملکرد ما انسان ها در دهه های گذشته است.

 

وی به بروز سیلاب در کشور به ویژه در استان مازندران اشاره کرد و گفت: اگر آمار سیلاب های هفت دهه پیش و حتی یک دهه اخیر در کشور را در هر منطقه ای از کشور مثلا استان مازندران ببنیم متوجه می شویم که تا چه حد زیادی افزایش یافته است، سیلاب هایی که در طول یک دهه مثلا در دهه 20 خورشیدی در این استان رخ داده کمتر از تعداد انگشتان دست بوده است اما در دهه 80 به کرات سیلاب های وحشتناکی داشتیم که خسارت های سنگینی بر مردم منطقه وارد کرده است.

 

فتحی تاکید کرد: در دهه اخیر هر بار که رگبارها و بارش های شدید داشته باشیم بدون تردید در استان مازندران سیلاب های خسارت باری را تجربه کردیم این حاصل دست بردن ما در طبیعت است که منجر به جنگل تراشی و از بین رفتن پوشش گیاهی شده است، طبیعت کار خودش را انجام می دهد این رفتار ما است که باعث شدیم در طبیعت تصویر ناخوشایندی در برخی از نقاط کشور ایجاد کنیم، این اتفاقات در مجموع آینه ای از رفتار ما بر محیط زیست کشور است.

 

وی درباره اینکه آیا امیدی برای بهبود وضعیت و جلوگیری از تخریب بیشتر وجود دارد، گفت: بله اما باید تمام بخش ها هماهنگ تر عمل کنند، یکی از مشکلات ما این است که دستگاه های اجرایی هر کدام بر اساس شرح وظایف و تکالیف قانونی خودشان مستقل عمل می کنند.

 

وی افزود: به عنوان مثال وزارت جهاد کشاورزی در ارتباط با بهره برداری منابع آب مثلا در استان چهارمحال و بختیاری تعداد زیادی مجوز بهره برداری از آبزی پروری ها صادر کرده است که بر این اساس تعداد زیادی استخرهای آبزی پروری در سرشاخه های کارون در این استان ایجاد شده که تمام آنها در یک بازه زمانی کوتاه کمتر از 10 سال اتفاق است.

 

فتحی ادامه داد: این استخرها آب خام را از رودخانه بر می دارند و پساب ها و فاضلاب های سرشار از انواع آلودگی ها را دوباره وارد رودخانه می کنند، آنها از مواد آلی تا انواع آنتی بیوتیک ها، داروها و آلاینده های نوظهور برای افزایش ظرفیت میزان پروتیین در استخرها استفاده می کنند که مازاد آنها به صورت فاضلاب دوباره به رودخانه کارون تخلیه می شود.

 

وی گفت: در نتیجه با این کار یک رودخانه را در سرشاخه آلوده می کنیم زیرا این مجوزها بدون اینکه رعایت حریم کیفی یا وضعیت کیفیت آب رودخانه ها در نظر گرفته شود صادر شده اند در نتیجه وقتی کیفیت آب رودخانه را در پایین دست این آبزی پروری ها ارزیابی می کنیم، می بینیم نسبت به زمان قبل از احداث این استخرها کیفیت آب حداقل سه پله سقوط کرده است .

 

وی ادامه داد: این افت شدید کیفیت آب در سرشاخه ها نشاندهنده این است که نمی توانیم انتظار داشته باشیم در مناطق پایین دست یعنی در پایاب کیفیت آب مناسب باشد، این وضعیت در مورد خیلی از رودخانه ها مانند هراز و چالوس هم صدق می کند در واقع هر رودخانه ای به شکلی با نوعی از فعالیت ها تحت تاثیر قرار گرفته است.

 

این کارشناس مسایل آب تاکید کرد: در حالی که می توانیم نسبت به ساماندهی آنها هماهنگ شده تر عمل کنیم ، اگر نسبت به ساماندهی فعالیت هایی که در هر حوزه در هر دستگاه اجرایی انجام می شود نگاه آمایش سرزمین را ایجاد کنیم می توانیم امیدوار باشیم که خیلی از این فعالیت ها را می شود در مدت دو دهه ساماندهی کرد به شکلی که هم در فعالیت های اقتصادی پیشرفت مناسبی اتفاق بیفتد و هم بر محیط زیست فشار و خسارت کمتری وارد شود تا بتواند خودش را بازیابی و احیا کند.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

 

 

به مناسبت روز جهانی جنگل‌ها / جنگل‌ها و شهرهای پایدار

 

 

به مناسبت روز جهانی جنگل‌ها / جنگل‌ها و شهرهای پایدار :

 

 

پایگاه خبری دیده بان محیط زیست و حیات وحش ایران (iew) : مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۲ روز بیست و یکم مارس (اول فروردین) را با هدف حفاظت و ارتقای سطح آگاهی‌ مردن و دولت ها از نقش و جایگاه جنگل‌ها در تحقق توسعه پایدار به عنوان روز جهانی جنگل اعلام نمود.

 

 

به همین مناسبت همه ساله در همین روز کشورهای جهان با هدف جلب مشارکت عمومی در فرایند برنامه‌ریزی و انجام فعالیت‌های مرتبط با جنگل از طریق برگزاری کمپین‌های درختکاری و توسعه فضای سبز در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی تشویق می گردند.

 

 

روز بین المللی جنگل همه ساله برگزار می شود تا آگاهی ملت ها و دولت ها از اهمیت جنگل ها و نقش حیاتی آنها در ریشه کنی فقر، پایداری زیست محیطی و امنیت غذایی مورد توجه قرار گیرد.

 

 

هدف اصلی این روز ارج نهادن به نقش بی‌بدیل و تاثیرگذار جنگل ها در نیل به توسعه پایدار و حفظ بستر حیات برای بقای انسان و همه موجودات زنده است.

 

 

جنگلها یک سوم زمین توده زمین را تشکیل می دهند و وظایفی حیاتی را در سراسر جهان بر عهده دارند. معیشت حدود ۱٫۶ میلیارد نفر در سراسر جهان به خدمات اکوسیستمی جنگل ها ازجمله  دارو، سوخت، غذا و پناهگاه بستگی دارند.

 

 

جنگل از متنوع ترین اکوسیستم های زمین است که بیش از ۸۰ درصد از گونه های جانوری، گیاهی و حشرات را در خود جای داده است.

 

 

با وجود همه این مزایای بیولوژیکی، اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی، جنگل زدایی در سراسر جهان به میزان قابل ملاحظه ای ادامه دارد. سالیانه ۱۳ میلیون هکتار جنگل در جهان تخریب می شود.

 

 

جنگل زدایی ایجاد و انتشار عامل ۱۲ تا ۲۰ درصد کل گازهای گلخانه ای جهانی است که به تغییر آب و هوا کمک می کند.

 

 

 

 

روز جهانی جنگل هر ساله توسط مجمع جنگل ملل متحد با موضوعی خاص نامگذاری می‌شود. در همین ارتباط مراسم بزرگداشت روز جهانی جنگل در سال ۲۰۱۸ با عنوان «جنگل ها و شهرهای پایدار» نامگذاری شده است.

 

 

جنگل ها و درختان کربن را ذخیره نموده و از این طریق به کاهش تاثیرات تغییرات آب و هوایی در مناطق اطراف شهری کمک می کند.

 

 

درختان محیط زیست شهری را بهبود می بخشد و ۲۰ تا ۵۰ درصد به صرفه جویی در انرژی مورد استفاده برای حرارت کمک می کنند.

 

 

قرار دادن درختان در مناطق استراتژیک شهری می تواند هوا را تا ۸ درجه سانتیگراد خنک کند و نیاز به سیستم های تهویه مطبوع را تا ۳۰ درصد کاهش دهد.

 

 

درختان شهری بمانند فیلتر هوا عمل کرده و  موجب حذف آلودگی های مضر در هوا و ذرات معلق هستند.

 

 

درختان آلودگی صوتی را نیز کاهش می دهند، زیرا خانه های در حاشیه جاده ها و نزدیک مناطق صنعتی را در مقابل صداهای مزاحم محافظت می کنند.

 

 

جوامع محلی از میوه ها، برگ ها و حشرات موجود در درختان شهری استفاده می کنند تا غذا و دارو را برای استفاده یا به عنوان منبع درآمد تولید کنند.

 

 

چوب از درختان شهری و جنگل های کاشته شده در حومه شهرها انرژی های تجدید پذیر برای پخت و پز و گرمایش را فراهم می کند که باعث کاهش فشار روی جنگل های طبیعی و وابستگی ما به سوخت های فسیلی می شود.

 

 

جنگل های اطراف مناطق شهری با فیلتر کردن آب به صدها میلیون نفر کمک می کنند تا به منابع آب شیرین با کیفیت بالا دسترسی پیدا کنند.

 

 

جنگل ها همچنین از حوزه های آبخیز حفاظت نموده و از خسارات سیل در مناطق شهری جلوگیری می کنند.

 

 

جنگل ها و درختان به خوبی در شهرهای و اطراف آنها، زیستگاه، غذا و محیط امنی را برای بسیاری از گیاهان و جانوران را فراهم می کنند و به حفظ تنوع زیستی کمک می کنند.

 

 

جنگل های درون و مناطق اطراف شهرها به توسعه گردشگری کمک نموده و ده ها هزار شغل جدید ایجاد می کنند. همچنین جنگل ها به زیباسازی فضای شهر کمک می کنند.

 

 

جنگل ها به توسعه اقتصاد سبز، پویا و پر انرژی در شهرها کمک می کنند.

 

 

توسعه فضاهای سبز شهری، از جمله جنگل های شهری شهروندان را به شیوه زندگی فعال و سالم تشویق می کند، سلامت روان آنها را بهبود می بخشد، از بیماری ها جلوگیری نموده و مردم را برای تجمع در فضای سبز ترقیب می کند.

 

 

منبع :

 

 

پایگاه خبری دیده بان محیط زیست و حیات وحش ایران (iew)

 

 

 

تصمیم اسکاتلند برای تبدیل شدن به بزرگ‌ترین تولیدکننده انرژی‌ های تجدیدپذیر جهان

 

 

تصمیم اسکاتلند برای تبدیل شدن به بزرگ‌ترین تولیدکننده انرژی‌ های تجدیدپذیر جهان :

 

 

 

 

دولت اسکاتلند طرح بلندپروازانه‌ی‌ ۱۵ ساله‌ای برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش‌های انرژی، حمل‌ونقل، گرمایش، کشاورزی و مسکونی به اجرا در می‌آورد.

 

 

بر اساس اعلام دولت اسکاتلند، طرح جدید تغییرات آب‌و‌هوایی، مسیری بلندپروازانه اما واقع‌بینانه را برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به میزان ۶۶ درصد تا سال ۲۰۳۲ در پیش خواهد گرفت. این طرح بلندپروازانه تا حد زیادی به‌وسیله‌ی تعهدات قانونی و بین‌المللی زیست‌محیطی مقدور خواهد شد.

 

 

این طرح بیشتر روی سرمایه‌گذاری در اقتصاد سبز متمرکز است و هدف آن تامین بیش از ۵۰ درصد نیازهای انرژی اسکاتلند به‌وسیله‌ی انرژی‌های تجدیدپذیر تا دهه‌ی ۲۰۳۰ است. برآورد می‌شود که با این طرح آب‌و‌هوایی جدید، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از تولید برق در اسکاتلند تا ۲۸ درصد کاهش یابد.

 

 

همچنین این میزان در بخش حمل‌و‌نقل ۳۷ درصد و گرمایش۳۳ درصد کاهش خواهد یافت. در همین حال، این طرح میزان بازیافت انرژی را تا سال ۲۰۲۵ به ۷۰ درصد افزایش می‌دهد و با افزایش فضای سبز، مناطق جنگلی ۲۱ درصد اسکاتلند را خواهند پوشاند، در حال حاضر، ۱۸ درصد این کشور از نواحی جنگلی پوشانده است. بر اساس این طرح، برنامه اسكاتلند در زمینه‌ی کشاورزی تبدیل شدن به یکی از برترین کشورهای جهان به لحاظ کاهش تولید کربن و موثرترین تولیدکنندگان مواد غذایی است. اسکاتنلد می‌خواهد در این بخش، کاهش ۹ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای را داشته باشد.

 

 

رزاندا كانینگهام، وزیر كابینه‌ی محیط‌زیست، تغییرات آب‌وهوایی و اصلاحات ارضی دولت اسکاتلند، گفت که تاکید این طرح بر قدرت اقتصاد سبز است. کانینگهام گفت:

 

 

بخش‌های کم کربن و انرژی‌های تجدید پذیر، هم اکنون ۴۹ هزار شغل در اسکاتلند ایجاد کرده‌اند. امروز کارگران کارخانه‌های اسکاتلند، قطعاتی را تولید می کنند که آینده را رقم می‌زنند. دانشگاه‌های کلاس جهانی ما در حال به ثمر نشستن‌اند و زنجیره‌های عرضه‌ی ما در حال رشدند. بنابراین هدف این طرح ایجاد اطمینان و اعتبار برای کسب‌و‌کارها، صنایع و سرمایه‌گذاران است که شرکای حیاتی ما برای گذار به اقتصاد کم‌ کربن هستند.

 

 

او در ادامه گفت:

 

 

از طریق این طرح و سایر طرح‌ها مانند استراتژی انرژی، بهترین محیط کسب و کار را در اسکاتلند ایجاد خواهیم کرد و به وضوح نشان می‌دهیم که اسکاتلند مکانی ایده‌آل برای سرمایه‌گذاری در فناوری‌های کم کربن و مرتبط با آن است.

 

 

البته به نظر می‌رسد که دولت اسکاتلند برای واقع بینانه‌تر شدن این طرح، بازنگری‌هایی را نسبت به پیش‌نویس اولیه‌ی طرح در آن اعمال کرده است. به‌عنوان مثال، دولت اسکاتلند قبلا کاهش ۱۲ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای در تولیدات کشاورزی را هدف قرار داده بود، اما این رقم را به ۹ درصد کاهش داد. تام بالانتین، رئیس ائتلاف زیست‌محیطی توقف هرج‌ومرج آب‌وهوایی اسکاتلند، در بیانیه‌ای گفت:

 

 

در زمینه‌هایی مانند کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش‌های خانگی، دولت به‌طور قابل‌توجهی نسبت به پیش‌نویس اولیه، از جاه‌طلبی های خود کاسته است. به‌خصوص اینکه در کوتاه مدت نتوانسته است به‌طور قابل‌اطمینانی به کشاورزان برای کاهش اثرات آب‌وهوایی کمک کند، این موضوع از این جهت اهمیت دارد که بخش کشاورزی هم‌اکنون مسبب انتشار تقریبا یک‌چهارم گازهای گلخانه‌ای کشور است.

 

 

منبع :

 

 

زومیت

 

 

 

 

 

اسیدی شدن آب اقیانوس‌ها موجب برهم خوردن مکانیسم‌های زیستی می‌شود

 

 

اسیدی شدن آب اقیانوس‌ها موجب برهم خوردن مکانیسم‌های زیستی می‌شود :

 

 

 

دانشمندان نشان دادند که افزایش میزان کربن دی‌اکسید در اتمسفر به‌ علت احتراق سوخت‌های فسیلی، روی سلامتی فیتوپلانکتون‌هایی که اساس زنجیره‌ی غذایی دریایی هستند، تأثیر می‌گذارد.

 

 

فیتوپلانکتون‌ها، گیاهانی میکروسکوپی هستند که رشد آن‌ها در آب‌های سطحی اقیانوس‌ها حامی زنجیره‌ی غذایی اقیانوس‌ها و ماهی‌گیران است. آن‌ها همچنین نقش مهمی در حذف کربن دی‌اکسید در درازمدت دارند. در مقاله‌ی منتشرشده در ۱۴ مارس سال جاری میلادی در ژورنال Nature، گزارش شده است که سازوکار جذب آهن در فیتوپلانکتون‌ها نیاز به یون‌های کربنات دارد. نویسندگان با نشان دادن اینکه کاهش غلظت کربنات آب دریا، به چه شکلی توانایی فیتوپلانکتون‌ها را برای گرفتن آهن از بین می‌برد، ارتباط مستقیمی بین اثرات اسیدی شدن اقیانوس و سلامت فیتوپلانکتون‌ها که در پایه زنجیره‌ی غذایی دریا قرار گرفته‌اند، نشان دادند.

 

 

 

پلانکتون‌های فتوسنتزکننده مانند دیاتوم‌های دریای راس (در اقیانوس منجمد جنوبی) بازیگران اصلی چرخه‌ی کربن جهانی هستند و اساس و پایه‌ی زنجیره‌ی غذایی دریایی را تشکیل می‌دهند، ولی مطالعه‌ی جدیدی نشان داد که توانایی آن‌ها در گرفتن آهن نسبت به اسیدی شدن دریا به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد

 

 

جف مک کویید، یکی از نویسندگان مقاله، می‌گوید:

 

 

مطالعه‌ی ما نشان می‌دهد که در بخش‌هایی از اقیانوس که آهن رشد فیتوپلانکتون‌ها را محدود می‌کند، احتمالا یک سازوکار فیدبک وجود دارد. در این مناطق، غلظت بالای CO₂ می‌تواند رشد فیتوپلانکتون‌ها را کاهش دهد و موجب کاهش ظرفیت اقیانوس برای جذب CO₂ و در نهایت منجر به افزایش غلظت آن در جو خواهد شد.

 

 

اندرو آلن، نویسنده‌ی اصلی مقاله، می‌گوید:

 

 

مطالعات انجام‌شده در حوزه‌ی بررسی اثرات میزان CO₂ بالا روی رشد فیتوپلانکتون‌ها تاکنون نتایج متفاوتی نشان داده‌اند. در برخی موارد حتی گزارش شده است که برخی فیتوپلانکتون‌ها از میزان بالای CO₂ سود می‌برند. البته این دست مطالعات تحت شرایط وجود آهن زیاد در محیط انجام شده‌اند. مطالعه‌ی ما نشان می‌دهد که بالا بودن مقدار کربن دی‌اکسید ممکن است برای رشد فیتوپلانکتون‌ها در مناطقی از اقیانوس که دارای آهن کمی است، مشکل‌ساز شود.

 

 

 

^{جف مک کویید، مجموعه‌ای از پمپ‌های طراحی‌شده برای آزمایش تأثیرات CO₂ بالا را روی فیتوپلانکتون‌های دریای راس در قطب جنوب بررسی می‌کند}

 

 

در چندین مطالعه‌ی اخیر ذکر شده است که غلظت بالای CO₂، دارای تأثیر منفی روی رشد فیتوپلانکتون‌ها در محیط‌هایی با آهن پایین، نظیر اقیانوس اطلس است. یک پیامد از اسیدی شدن اقیانوس‌ها، کاهش یک‌به‌یک در غلظت یون‌های کربنات به ازای هر مولکول CO_{2  است} که در اقیانوس حل می‌شود.

 

 

پیش‌بینی شده است که تا پایان قرن حاضر غلظت CO₂ اتمسفری دو برابر شود؛ بنابراین غلظت یون‌های کربنات در سطح اقیانوس در سال ۲۱۰۰ تقریبا نصف خواهد شد. اثرات منفی اسیدی شدن اقیانوس‌ها روی مرجان‌ها و نرم تنان صدف‌دار شناخته شده؛ ولی این اولین مطالعه‌ای است که در آن سازوکاری مؤثر بر زندگی موجودات پایه‌ی اکثر زنجیره‌های غذایی دریایی، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

 

 

^{اسیدی شدن آب اقیانوس}

 

 

در واقع رشد فیتوپلانکتون‌ها در بسیاری از مناطق اقیانوس‌ها توسط غلظت آهن تنظیم می‌شود. در مناطقی از اقیانوس که حاوی مقادیر زیادی مواد مغذی مانند نیتروژن و فسفر هستند، محدودیت آهن سبب کاهش تعداد فیتوپلانکتون نسبت به مقدار مواد مغذی موجود می‌شود. اضافه کردن آهن به این مناطق باعث رشد فیتوپلانکتون، به‌ویژه دیاتوم‌ها می‌شود. در بخش هایی از اقیانوس اطلس، غلظت آهن موجود به کمتر از یک تریلیون از گرم در یک لیتر می‌رسد که محدودکننده‌ی حیات است.

 

 

دانشمندان علوم دریایی چندین دهه صرف پژوهش درباره‌ی این پرسش کرده‌اند که فیتوپلانکتون‌ها چگونه قادر به جذب چنین غلظت پایینی از آهن هستند؟ آدام کستکا از دانشگاه راتگرز، می‌گوید:

 

 

درک ساوزکار جذب آهن برای انجام پیش‌بینی‌های معنی‌دار در مورد اینکه چگونه فیتوپلانکتون‌ها می‌توانند به شرایط آینده اقیانوس‌ها واکنش نشان دهند، حیاتی است.

 

 

نقطه‌ی شروع این نوع بررسی‌ها زمانی بود که در سال ۲۰۰۸، آلن در دیاتوم‌ها چندین ژن مرتبط با آهن را پیدا کرد که عملکرد شناخته‌شده‌ای نداشتند. در همین سال، مک کویید به قطب جنوب سفر کرد و به بررسی پلانکتون‌ها در اقیانوس جنوبی پرداخت. آلن می‌گوید:

 

 

ژنی که ISIP2A نامیده می‌شود، یکی از ژن‌های با بیشترین رونویسی در شرایط کم‌آهن اقیانوس اطلس بوده و در این محیط دارای نقش مهمی است.

 

 

 

 

^{اندرو آلن در حال تهیه یک نمونه از فیتوپلانکتون‌های دریای راس}

 

 

بر اساس مطالعات قبلی، یک پروتئین شبیه‌ به ترانسفرین با نام فیتوترانسفرین در محیط دریایی فعال است؛ ولی ISIP2A شبیه ترانسفرین نیست. این گروه علمی برای آزمایش این فرضیه که آیا ISIP2A نوعی از ترانسفرین است یا خیر، بررسی‌های بیشتری انجام داد.

 

 

زیست‌شناسی مصنوعی، تلفیقی از زیست‌شناسی و مهندسی است. دانشمندان با استفاده از روش‌های این علم با همکاری مؤسسه‌ی Venter، کار وارد کردن DNA مصنوعی به دیاتوم‌های دریایی را آغاز کردند. دانشمندان ژن ISIP2A را حذف و آن را با یک ژن مصنوعی ترانسفرین انسانی جایگزین کردند و نشان دادند که ISIP2A نوعی ترانسفرین است. در قدم بعدی روابط تکاملی ترانسفرین و فیتوترانسفرین مورد مطالعه قرار گرفت؛ جای تعجب بود که این پروتئین‌ها از لحاظ عملکردی با آن‌هایی که به دوره‌ی پرکامبرین قبل از پیدایش گیاهان و جانوران مدرن بر می‌گشتند، مشابه بودند. میروسلاو اوبورنیک، زیست‌شناس شاخه‌ی تکاملی و نویسنده همکار مقاله، می‌گوید:

 

 

پیدایش فیتوترانسفرین در ۷۰۰ میلیون سال پیش منطبق با دوره‌ای از تاریخ زمین است که در آن تغییرات عظیم در شیمی اقیانوس به‌وقوع پیوسته است.

 

 

در ترانسفرین، پیوند آهن و کربنات همزمان برقرار می‌شود و هیچ کدام در غیاب دیگری قادر به برقرار کردن پیوند نیستند. این اتصال سینرژیک از موارد منحصربه‌فرد در اثرات متقابل زیستی است. بر اساس فرضیه‌ی دانشمندان، سازوکار مشابهی در مورد فیتوترانسفرین دیاتوم‌ها نیز برقرار است و کاهش در یون کربنات می‌تواند منجر به کاهش در سرعت رشد پلانکتون‌ها شود. پژوهشگران با استفاده از روش‌های بیوشیمیایی، به‌طور مستقل غلظت‌های PH را به‌همراه غلظت آهن و یون کربنات تغییر دادند. با افزودن غلظت کربن دی‌اکسید، توانایی دیاتوم‌ها در گرفتن آهن متناسب با میزان کاهش در غلظت یون‌های کربنات کم می‌شد. مک کویید گفت:

 

 

از آنجایی که کربنات و آهن باید همزمان پیوند برقرار کنند، وقتی غلظت کربنات افت می‌کند، فیتوترانسفرین قادر به دیدن آهن کمتری است. مقدار کل آهن تغییر نمی‌کند، بلکه توانایی دریافت آن تغییر می‌کند و در نهایت سرعت رشد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

 

 

منبع :

 

 

زومیت