کاربردهای سیستم‌ های تولید برق فتوولتائیک :

 

 

 

 

زیست آنلاین: سامانه‌های تولید برق فتوولتائیک ؛ علاوه بر کمک به رفع خاموشی تابستان‌ها به تامین برق مناطق دور افتاده کشور نیز می پردازند.

 

 

انرژی‌های تجدیدپذیر نقش مهمی در آینده جهان ایفا خواهند کرد. افزایش جمعیت،  بهبود رفاه زندگی، مصرف‌گرایی و صنعتی شدن کشورهای در حال توسعه باعث افزایش چشمگیر مصرف سوخت‌های فسیلی شده است. این افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی نه تنها منجر به کاهش ذخایر آن‌ها شده است، بلکه تاثیر قابل توجهی بر محیط‌زیست داشته است که منجر به تهدید سلامت موجودات زنده و تغییرات اقلیمی شده است. امروزه جوامع توسعه یافته در حال حرکت به سمت دستیابی به روش‌های تولید پایدارتر، کاهش ضایعات، کاهش آلودگی هوا توسط وسایل نقلیه، تولید پراکنده انرژی، حفاظت از جنگل‌های بومی و کاهش گازهای گلخانه‌ای، می‌باشند. در این راستا، استفاده از منابع انرژی پاک جهت تامین انرژی مورد نیاز کشورها توسط توافقنامه‌های بین‌المللی همچون پروتکل کیوتو (Kyoto Protocol) و قرارداد پاریس (COP۲۱) مورد تاکید قرار گرفته است. 

 

 

قرارداد پاریس در سال ۲۰۱۵

 

 

باتوجه به پتانسیل بالای انرژی‌ خورشیدی در کشور ایران در ادامه این بحث به کاربردهای انرژی خورشیدی در کشور پرداخته شده است. انرژی خورشیدی که به زمین می‌رسد را می‌توان به دو بخش انرژی نورانی و انرژی حرارتی تقسیم‌بندی کرد. انرژی نورانی خورشید را می‌توان توسط صفحات خورشیدی موسوم به پنل‌های فتوولتائیک به‌طور مستقیم به الکتریسیته تبدیل کرد. از طرفی، انرژی حرارتی خورشید کاربردهای گوناگونی همچون آب گرم‌کن‌های خورشیدی جهت مصارف صنعتی و خانگی، خشک‌کن‌های خورشیدی، اجاق‌های خورشیدِی، آب شیرین‌کن‌های خورشیدی و نیروگاه‌های حرارتی خورشیدی، دارد که در مقاله‌های آتی به آن پرداخته خواهد شد. در پژوهش حاضر به کاربردها و استفاده‌های سیستم‌های تولید برق فتوولتائیک پرداخته شده است. 

 

 

تولید برق فتوولتائیک

 

 

از زمانی که آلبرت انیشتین در سال ۱۹۲۱ بخاطر کشف پدیده فتووالکتریک جایزه نوبل را دریافت کرد تا به امروز توسعه زیادی در تبدیل فتون‌های خورشید به الکتریسیته صورت گرفته است. پنل‌های فتوولتائیک نور خورشید را به طور مستقیم به برق تبدیل می‌کنند؛ بدون انتشار آلاینده‌ها، سر و صدا و لرزش. نور خورشید رایگان است اما تبدیل آن به الکتریسیته هزینه بر است اما این هزینه با توسعه تکنولوژی و سرمایه‌گذاری‌های عظیم کشورها، به‌طور چشمگیری کاهش پیدا کرده است. نیروگاه‌های برق خورشیدی به دو دسته اصلی متصل به شبکه (On Grid) و منفصل از شبکه (Off grid) تقسیم می‌شوند.  

 

نیروگاه منفصل از شبکه و نیروگاه متصل به شبکه

 

 

نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتائیک متصل به شبکه

 

 

در نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتائیک متصل به شبکه، برق تولیدی به شبکه سراسری برق متصل می‌شود و طبق قرارداد خرید تضمینی برق به مدت ۲۰ سال توسط دولت خریداری می‌شود. این نیروگاه‌ها می‌توانند در پیک‌سایی تابستان، اشتغال‌زایی و توسعه مناطق محروم، کاهش آلاینده‌های زیست محیطی جهت تولید برق موثر باشند. 

 

 

 

 

کمک به رفع مشکل خاموشی در تابستان

 

در طی تابستان سال ۱۳۹۷ خبرهای فراوانی مبنی بر وقوع خاموشی در شهرهای کوچک بزرگ کشور و بخصوص در کلان شهر تهران منتشر می‎شد. این قطع مکرر برق در تابستان باعث اختلال در فعالیت‏های اقتصادی بخش‌های خصوصی و دولتی شد، که هزینه‏های اقتصادی و اجتماعی فروانی بر بخش‏های خصوصی و دولتی تحمیل کرد. از دلایل اصلی این قطع‏ مکرر برق می‎توان به افزایش تقاضای انرژی در پیک تابستان، کاهش عملکرد نیروگاه‎های سوخت فسیلی و برق‌آبی در پیک تابستان به دلیل افزایش دما و کاهش سطح آب‌ سدها، کاهش عملکرد نیروگاه‌های قدیمی و تلفات شبکه سراسری برشمرد. 

 

باتوجه به کوتاه بودن زمان احداث نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتایک و تطابق تولید نیروگاه‌های خورشیدی با زمان پیک روزانه تابستان، احداث نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتائیک (مزرعه‌های خورشیدی و یا نیروگاه‌های کوچک مقیاس پشت‌بامی) می‌تواند در کنار راهکارهای کاهش مصرف برق، راه‌حلی قابل تامل جهت رفع مشکل خاموشی درتابستان پیش‌رو باشد. جدول زیر نشان می‌دهد در ساعت پیک تابستان (۱۵:۰۰ الی ۱۶:۰۰ روز دوشنبه ۱۱ تیرماه) زمانی که به علت گرمای هوا و کمبود آب نیروگاه‌های فسیلی دچارکاهش تولید می‌شوند، نیروگاه‌های خورشیدی با حداکثر تولید در مدار قرار دارند. همچنین زمان احداث نیروگاه‌های خورشیدی اندک است وباتوجه به زمان کوتاه باقی‌مانده تا تابستان پیش‌رو، می‌توان روی احداث نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتائیک در مقیاس‌های کوچک و بزرک حساب ویژه باز کرد. 

 

 

 

 

اشتغال‌زایی و توسعه مناطق محروم

 

 

بر طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از ۵۰۰.۰۰۰ شغل جدید در سال ۲۰۱۷ در جهان ایجاد کرد که این میزان نسبت به سال ۲۰۱۶، ۵.۶% رشد داشته است. باتوجه به این رشد، صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر به‌طور مجموع بیش از ۱۰ میلیون شغل ایجاد کرده است. نکته قابل تامل آن است که از این تعداد شغل ایجاد شده، حدود ۳.۴ میلیون شغل در صنعت انرژی خورشیدی فتوولتائیک بوده است. باتوجه به پتانسیل بالای انرژی خورشیدی در ایران، بکارگیری انرژی تجدیدپذیر و پاک خورشیدی می‌تواند سهم بسزایی در رفع معضل بیکاری جوانان کشور داشته باشد. 

 

 

اشتغال‌زایی در صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان

 

 

باتوجه به پراکندگی انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور ایران، با بکارگیری این دسته از منابع انرژی علاوه‌بر تولید انرژی مورد نیاز کشور به اشتغال‌زایی بخصوص در مناطق محروم و کم برخوردار می‌توان گامی مهم در راستای توسعه پایدار کشور برداشت. تعداد زیادی از نیروگاه‌های خورشیدی در مناطق دور افتاده و روستاها احداث شده‌اند که باعث ایجاد اشتغال برای افراد بومی منطقه شده است. در سال‌های اخیر طرح احداث نیروگاه‌های خورشیدی برای مددجویان کمیته امداد علاوه بر تولید برق، درآمد ماهیانه برای بخشی از قشر محروم کشور به همراه داشته است.  در حال حاضر بر اساس آمار ارائه شده توسط سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، ۴۲۷۰۰ شغل (مستقیم و غیر مستقیم) توسط صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر ایجاد شده است. 

 

 

اشتغال کارگران بومی در نیروگاه‌های خورشیدی با گذراندن دوره‌های آموزش کوتاه مدت

 

 

کاهش انتشار آلاینده‌های زیست محیطی

 

 

طبق آمار منتشر شده در تیرماه ۱۳۹۷ توسط British Petroleum، سهم ایران در انتشار گاز دی‌اکسید کربن در سال ۲۰۱۷، نزدیک به ۲% بوده است (رتبه هشتم در جهان). این آمار نشان می‌دهد که انتشار این گاز در کشور ایران در حال افزایش است به‌طوریکه از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۶، حدود ۲.۷% افزایش داشته است. حال آنکه ایران تحت فشار جوامع جهت کاهش انتشار آلاینده‌های زیست محیطی است. .  طبق نمودار جریان انتشار گازهای گلخانه‌ای در سال ۱۳۹۴، نزدیک به ۳۰% دی‌اکسید کربن تولید شده ناشی از بخش‌های انرژی کشور از بخش نیروگاه‌های برق است. 

 

 

نمودار جریان انتشار گازهای‌ گلخانه‌ای ناشی از بخش انرژی کشور در سال ۱۳۹۴

 

 

بر اساس مطالعه ارزیابی میزان انتشار انواع آلاینده‌های زیست محیطی در چرخه عمر پنل‌های فتوولتائیک که در سال ۲۰۰۸ در ژورنال Environmental science & technology منتشر شد، نشان داده شد که می‌توان با جایگزینی پنل‌های خورشیدی از انتشار حداقل ۸۹% آلاینده‌های مرتبط با تولید برق در مقایسه با نیروگاه‌های برق ذغال سنگ جلوگیری کرد. 

 

 

آسمان آبی و زمین پاک با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر

 

 

درکنار نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتایک مقیاس بزرگ (مزرعه‌های خورشیدی)، نیروگاه‌های خورشیدی متصل به شبکه خانگی که عموما با مقایس‌های کوچک بر روی سقف منازل نصب می‌شوند از دو طریق منجر به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌شوند. اول آنکه این نیروگاه‌های تولید برق پاک می‌کنند و درنتیجه نیاز به تولید برق فسیلی را کاهش می‌دهند. نیروگاه‌های برق با سوخت گاز به‌طور متوسط ۰.۶۲ تن معادل دی اکسید کربن به ازای هر مگاوات ساعت تولید انرژی آلاینده منتشر می‌کنند. بنابراین اگر فرض شود که نیروگاه‌های فسیلی کشور از سوخت گاز کهئ نسیت به سوخت‌های دیگر پاک‌تر است، استفاده می‌کنند، با تولید هرمگاوات ساعت برق خورشیدی می‌توان از انتشار ۶۲۰ کیلوگرم معادل دی‌اکسید کربن توسط نیروگاه‌های خورشیدی متصل به شبکه پشت‌بامی، جلوگیری کرد. 

 

راه دوم کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای آن است که برق تولید شده در محل تولید مصرف می‌شود و نیازی به کیلومترها انتقال برق از نیروگاه‌های بزرگ وجود ندارد. طبق آخرین آمار توانیر، میزان تلفات برق شبکه سراسری کشور حدود ۱۰.۶% است، که به ازای هر درصد تلفات در شبکه ۱.۸ میلیون تن معادل دی اکسید کربن آلاینده زیست محیطی در طول سال منتشر می‌شود. 

 

براساس آمار منتشر شده در وبسایت سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، تنها در مهر ماه سال جاری تولید برق تجدیدپذیر از انتشار ۶۲ هزار تن گاز دی اکسید کربن جلوگیری کرده است. در همین ماه، با تولید برق تجدیدپذیر از مصرف ۲۵ میلون مترمکعب معادل گاز طبیعی جلوگیری به عمل آورده است. 

 

 

آمار مرتبط با تولید برق تجدیدپذیر در مهرماه ۱۳۹۷

 

 

سیستم‌های خورشیدی منفصل از شبکه

 

 

کاربرد دیگر پنل‌های خورشیدی تولید برق منفصل از شبکه است. برق تولیدی این سیستم‌های بیشتر در باتری‌های قابل شارژ خورشیدی جهت افزایش قابلیت اطمینان ، ذخیره می‌شود. تولید برق منفصل از شبکه می‌تواند کاربردهای فراوانی داشته باشد. 

 

 

تامین برق مناطق دور افتاده

 

 

با توجه به پتانسیل بالای انرژی خورشیدی در ایران، نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتائیک جهت تامین برق مورد نیاز مناطق دور افتاده که امکان انتقال شبکه برق غیرممکن است و یا به‌صرفه نمی‌باشد، جذابیت فراوانی دارند. اغلب از سیستم ذخیره‌سازی باتری و یا سیستم پشتیبان دیزل ژنراتور جهت تامین برق در شب و یا روزهای ابری در کنار سیستم برق خورشیدی استفاده می‌شود. در برخی نقاط شمال کشور که پتانسیل انرژی خورشیدی کمتر است، می‌توان از توربین‌های بادی کوچک به صورت هیبرید با سیستم خورشیدی استفاده کرد. 

 

 

سیستم تولید برق خورشیدی در یک منطقه روستایی دور افتاده

 

 

تامین برق سامانه‌های ارتباطی

 

 

تامین برق سیستم ارتباطی ماهوراه‌ها جزء اولین کاربردهای پنل‌های خورشیدی بوده است که تا به امروز ادامه داشته است. تقویت سیگنال‌های شبکه ارتباطی جز ضرورت‌های سامانه‌های ارتیاطی است. اغلب  سایت‌های بی تی اس (BTS)  در نقاط دور افتاده و بادسترسی سخت قرار دارند. برق این سایت‌ها با دیزل ژنراتورها تامین می‌شود که تامین سوخت این دیزل‌ها می‌تواند دشوار و هزینه‌بر باشد. سیستم‌های برق خورشیدی منفصل از شبکه با ذخیره‌سازی باتری می‌توانند جایگزین قابل اطمینانی برای این سایت‌ها باشد. 

 

 

تامین برق مورد نیاز سیستم‌های مخابراتی با سامانه‌های منفصل از شبکه خورشیدی

 

 

سیستم‌های روشنایی

 

 

با توسعه تکنولوژی لامپ‌های ال ای دی که مصرف برق کمی دارند، سیستم‌های برق خورشیدی می‌توانند جهت تامین برق مورد نیاز روشنایی در مناطق دور افتاده و یا سیستم‌های روشنایی قابل حمل با لامپ‌های ال ای دی، بکارگرفته شوند. همچنین سیستم‌های فتوولتائیک با ذخیره‌سازی باتری می‌توانند جهت تامین الکتریسیته مورد نیاز روشنایی بیلبوردها ، چراغ‌های راهنمایی و رانندگی، پارک و ایستگاه‌های شهری و  بین شهری مورد استفاده قرار گیرند.  

 

 

 

تامین برق سیستم روشنایی بیلبورد شهری با استفاده از انرژی خورشیدی

 

 

پدافند غیرعامل

 

 

کشور ایران، دارای مناطق زلزله‌خیز فراوانی است. برقراری ارتباط بین دستگاه‌های امدادرسان و امنیتی واقع در محل وقوع حادثه با مسئولین عالی‌رتبه استانی و کشوری ضروری است. این درحالی است اغلب بعد از وقوع زلزله، شبکه برق منطقه دچار اخلال می‌شود.  سیستم های برق خورشیدی فتوولتائیک همراه با ذخیره‌سازی باتری می‌تواند در بسیاری از نقاط کشور راهگشای شرایط بحران باشد. این سامانه‌ها می‌توانند به برقراری ارتباط تلفنی، تامین روشنایی و غذا در این شرایط کمک کند. 

 

سیستم های منفصل از شبکه خورشیدی می‌توانند در زمان وقوع دیگر بلاهای طبیعی همچون سیل و یا زمان وقوع جنگ به کنترل فرماندهی منطقه کمک فراوانی نماید. این سامانه‌های می‌توانند به صورت پکیج‌های قابل حمل در اختیار ارگان‌های مسئول قرار گیرد. 

 

 

استفاده از پکیج منفصل از شبکه در زمان وقوع بلایای طبیعی و غیرطبیعی

 

 

پمپ‌های آب

 

 

سیستم‌های برق فتوولتائیک می‌توانند جزء کاندیدهای اصلی جهت تامین برق پمپ‌های کشاورزی باشند. پمپ‌های خورشیدی می‌توانند آب را در طول روز از چاه آب استخراج نموده و در مخزن یا حوض آب ذخیره نماید تا در زمان دلخواه توسط شبکه آبرسانی به درختان و گیاهان رسانده شود.  

 

 

 

 

از دیگر کاربردهای سیستم‌های برق خورشیدی می‌توان تولید برق جهت شارژ پاوربانک، تجهیزات الکتریکی مثل ساعت‌ و ماشین حساب و در مقیاس‌های بزرگتر شارژ یاتری وسایل نقلیه خورشیدی اشاره کرد. همچنین در سال‌های اخیر یخچال‌های خورشیدی قابل حمل جهت جابه‌جا کردن دارو رایج شده‌ است.  

 

 

 

 

باتوجه به گستردگی انرژی خورشیدی در کشور ایران، فرصت اشتغال جوانان بسیاری در این حوزه وجود دارد که با حمایت دولت و مراکز علمی می‌توان این پتانسیل بالقوه را به پتانسیل بالفعل تبدیل کرد.

 

مراجع :

 

[۱–۳]

[۴–۶]

 

[۱]      Ferroukhi R, Lucas H, Renner M, Lehr U, Breitschopf B, Lallement D, et al. Renewable Energy and Jobs ۲۰۱۳:۱–۱۴۴. doi:۱۰.۱۱۵۸/۱۰۷۸-۰۴۳۲.CCR-۱۶-۲۵۸۶.

[۲]      Panwar NL, Kaushik SC, Kothari S. Role of renewable energy sources in environmental protection: A review. Renew Sustain Energy Rev ۲۰۱۱;۱۵:۱۵۱۳–۲۴. doi:۱۰.۱۰۱۶/j.rser.۲۰۱۰.۱۱.۰۳۷.

[۳]      Burtt D, Dargusch P. The cost-effectiveness of household photovoltaic systems in reducing greenhouse gas emissions in Australia: Linking subsidies with emission reductions. Appl Energy ۲۰۱۵;۱۴۸:۴۳۹–۴۸. doi:۱۰.۱۰۱۶/j.apenergy.۲۰۱۵.۰۳.۰۹۱.

[۴]      Tavanir www.tavanir.org.ir.

[۵]      Carbon dioxide emissions. BP Stat Rev World Energy ۲۰۱۸.

[۶]      Renewable Energy and Energy Efficiency Organization (SATBA) www.satba.gov.ir.

 

 

منبع :

 

 

پایگاه خبری زیست انلاین

 

 

 

 

 

 

 

به صرفه بودن تولید برق از منابع تجدیدپذیر : 

 

 

 

 

آمار‌های مالی اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد هم اکنون هزینه استفاده از توربین‌های بادی و پنل‌های خورشیدی در تولید برق به شدت نسبت به قبل کاهش پیدا کرده است به گونه‌ای که در حال حاضر استفاده از نیروگاه‌های ذغال‌سنگ برای تولید برق بسیار پرهزینه‌تر از ایجاد نیروگاه‌های خورشیدی است.

 

 

به گزارش زیست آنلاین :  آمار‌های جدید نشان می‌دهد هم اکنون ایجاد مزارع توربین بادی و یا پنل‌های خورشیدی از استفاده از ذغال‌سنگ برای تولید برق به‌صرفه‌تر هستند.

 

 

آمار‌های مالی نشان می‌دهد هم اکنون هزینه استفاده از توربین‌های بادی و پنل‌های خورشیدی در تولید برق به شدت نسبت به قبل کاهش پیدا کرده است به گونه‌ای که در حال حاضر استفاده از نیروگاه‌های ذغال‌سنگ برای تولید برق بسیار پرهزینه‌تر از ایجاد نیروگاه‌های خورشیدی است. 

 

 

بر اساس گزارش تازه موسسه بانکی لازارد در برمودا، این آمار‌ها بدون احتساب کمک‌های دولتی و معافیت‌های مالیاتی است و در صورتی که این عوامل در این محاسبات مدنظر قرار گیرند، هزینه تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند باد و نور خورشید بسیار کمتر خواهد شد.

 

 

 

 

این مؤسسه می‌افزاید؛ در برخی مناطق آمریکا هم اکنون ساخت نیروگاه‌های بادی و یا خورشیدی بسیار کم هزینه‌تر از ادامه استفاده از نیروگاه‌های ذغال‌سنگ است و به همین دلیل است که شاهد تعطیل شدن برخی از نیروگاه‌های ذغال سنگ در این مناطق هستیم.

 

 

این موسسه بانکی که در سال ۱۸۴۸ تأسیس شده است به صورت سالانه هزینه عملیاتی نیروگاه‌های مختلف و تولید برق از منابع گوناگون را محاسبه کرده و با یکدیگر مقایسه می‌کنند. تحلیل هزینه استفاده از نیروگاه ذغال سنگ در سال ۲۰۱۸ برای تولید هر مگاوات برق ۲۷ تا ۴۵ دلار است و این در حالی است که هزینه تولید هر مگاوات برق از توربین‌های بادی ۲۹ تا ۵۶ و پنل‌های خورشیدی ۳۱ تا ۴۴ دلار است. 

 

 

از طرف دیگر گزارش این موسسه نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری‌های پایدار و بلندمدت در حوزه تولید نیرو سودآورتر از سرمایه‌گذاری در حوزه نفتی خواهد بود.

 

 

بنا به اعلام سازمان اطلاعات انرژی آمریکا، هزینه استفاده از توربین‌های بادی با توجه به استفاده از توربین‌های بزرگ‌تر و پیشرفت فناوری آن و دو برابر شدن بازدهی استفاده از آن‌ها طی ۱۰ سال گذشته به شدت کاهش یافته است. از طرف دیگر شرکت‌های فعال در حوزه تولید نیرو از خورشید و باد روز به روز رقابت‌پذیرتر می‌شوند؛ چراکه استفاده از این فناوری‌ها به نیروی کار کمتری نیاز داشته و روز به روز با پیشرفت علم بازدهی آن افزایش می‌یابد.

 

 

انرژی های تجدیدپذیر، ظرفیت فراموش شده

 

 

به گزارش ایرنا، روند افزایش جمعیت، رشد بی رویه صنایع و پیشرفت های تکنولوژیکی در جهان، انسان را به استفاده از انرژی های فسیلی حریص تر کرده و رقابت ناسالمی در دنیا برای بهره برداری از این منابع به راه افتاده که ادامه این روند به علت جایگزین نشدن این منابع و تجدید ناپذیری آن ها موجب کاهش روزافزون انرژی های فسیلی و در نهایت از بین رفتن آن خواهد شد.

 

در ادوار گذشته فقدان آینده نگری برای جایگزینی انرژی های تجدیدپذیر بجای سوخت های فسیلی و وابستگی انسان به استفاده از انرژی های تجدیدناپذیر و ادامه این روند در دهه های اخیر تیشه به ریشه این منابع زده است. 

 

مصرف لجام گسیخته انرژی های فسیلی، پیامدهای ناشی از آن و محدودیت این نوع انرژی در دنیا، اهمیت استفاده از انرژی های تجدیدپذیر را بیشتر از پیش نمایان و آن را به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل کرده است.

 

انرژی های تجدید پذیر برخلاف انرژی‌های تجدیدناپذیر و فسیلی، قابلیت بازیابی و تجدید دوباره در طبیعت را داشته و بدون محدودیت می توان از آن ها استفاده کرد.

 

مزیت مهم انرژی های تجدیدپذیر، نداشتن آلایندگی و دسترسی آسان و در دسترس بودن منابع متنوع و مختلف آن از جمله انرژی خورشیدی، زمین گرمایی، باد و امواج، هیدروژن و پیل سوختی، سی ان جی و زیست توده (همه زباله های دارای منشاء زیستی) است که پس از تولید، قابلیت تجدید و بازگشت مجدد به طبیعت را دارند و با ایجاد زیرساخت های لازم و بسترسازی مناسب می توان از آن ها بجای انرژی های فسیلی استفاده کرد. 

 

در راستای انتقال و ارتقای فناوری انرژی های تجدیدپذیر در دو دهه اخیر، اقدام هایی در کشور انجام شده و آذربایجان شرقی نیز به دلیل توانمندی های بالای علمی - صنعتی و برخورداری از ظرفیت های بالای استفاده از انرژی های تجدیدپذیر مانند آفتاب و باد به یکی از قطب های پیشروی کشورمان در این حوزه تبدیل شده است.

 

بدیهی است اقدامات انجام شده در مسیر استفاده از انرژی های تجدیدپذیر در آذربایجان شرقی نیز همچون بسیاری از نقاط دیگر کشورمان نوپاست و امید می رود که با سرعت گرفتن این روند، بتوان از ظرفیت های مغفول این حوزه بهره بیشتری برای توسعه استان برد.

 

 

 

 

فعال سازی ظرفیت استانها، اولویت ستاد توسعه فناوری انرژی های تجدیدپذیر

 

 

مدیر اجرایی ستاد توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر و معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری در تبریز گفت: این ستاد ۵۰ درصد هزینه طرح های توسعه فناوری استان ها را پرداخت می کند.
احمد پیروزی با بیان اینکه حمایت و ایجاد توانمندی در شرکت های دانش بنیان از دیگر اولویت های ستاد است، افزود: ایران در حوزه توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر در غرب آسیا هفتم و در جهان مقام هفتاد و هفتم را دارد که بر اساس سند برنامه ریزی شده باید این رقم در منطقه به اول و در کل قاره آسیا به پنجم برسد. 

 

وی یادآوری کرد: بر این اساس از اولویت های اصلی ستاد، فعال سازی ظرفیت استان ها، تقویت منابع نیروی انسانی و ظرفیت های انرژی های تجدیدپذیر، افزایش محیط کسب و کار، حوزه فن آورانه و ایجاد اشتغال است. 

 

مدیر اجرایی ستاد توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر اظهار کرد: برای تحقق اهداف ستاد نیاز به تعریف منابع مالی پایدار است که در بودجه سال ۹۵ از منابع قبوض برق ۳۰ ریال به ازای هر کیلو وات ساعت برق برای آن پیش بینی شده است. 

 

پیروزی ادامه داد: ما به دنبال دستیابی به سهم ۱۰ درصدی نیروگاه‌های تجدیدپذیر از کل ظرفیت نیروگاهی نصب‌ شده در کشور، دستیابی به سهم ۵.۱ درصدی حرارت تجدیدپذیر نسبت به کل حرارت مصرفی کشور در سال ۱۴۰۴، عرضه صنعتی سوخت‌های زیستی در سبد سوخت با رویکرد تامین کل بنزین و نفت‌گاز مصرفی به شکل &#۳۹;بنزین با مخلوط پنج درصد اتانول زیستی&#۳۹; و &#۳۹;نفت‌گاز با مخلوط دو درصد گازوئیل زیستی&#۳۹; هستیم.

 

وی، دستیابی به جایگاه اول منطقه در تولیدات علمی و فناورانه، قرار گرفتن در بین پنج کشور اول دنیا در تولیدات علمی و فناورانه و پنج کشور برتر آسیا در تولیدات صنعتی بومی رقابت‌پذیر و افزایش میزان بومی‌سازی تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر به میزان حداقل ۸۰ درصد ارزش تجهیزات نصب شده در سال ۱۴۰۴ را از دیگر اهداف این ستاد اعلام کرد.

 

 

منبع :

 

 

پایگاه خبری زیست انلاین

 

 

 

 

تولید گاز متان ار ترکیب آتشفشان ها و یخچال های طبیعی

 

 

تولید گاز متان ار ترکیب آتشفشان ها و یخچال های طبیعی :

 

 

ایرنا : محققان دانشگاه لنکستر انگلیس با تجزیه و تحلیل وضعیت یخچال Sólheimajökull در ایسلند که یک یخچال طبیعی آتشفشانی است، دریافتند ترکیب منحصر به فرد شرایط جوی مرطوب و کم اکسیژن با گرمای ژئوترمال در فصل مشترک یخ و آتشفشان، موجب تشدید تولید گاز متان می شود.

 

 

 

 

به گزارش روز چهارشنبه گروه اخبار علمی ایرنا از پایگاه خبری ساینس دیلی، محققان از 10 سال قبل با بررسی این یخچال طبیعی متوجه وجود متان غیرمحلول در آب حاصل از ذوب شدن این یخچال شدند.
در تحقیقات بعدی مشخص شد جریان اصلی آب حاصل از ذوب شدن یخچال Sólheimajökull در طول تابستان روزانه در حدود 41 تن گاز متان را آزاد می کند. این میزان گاز متان معادل گاز حاصل از فرایند گوارش علوفه توسط 136000 گاو است.

 

با وجود این که آتشفشان ها مقادیر زیادی متان و دی اکسید کربن تولید می کنند، محققان با بررسی ایزوتوپ های هیدروژن و کربن متوجه شدند این گاز متان حاصل از فعالیت آتشفشانی نیست؛ بلکه نتیجه فعالیت میکروب هایی است که در رسوبات مرطوب و کم اکسیژن موجود در لایه های زیرین یخچال زندگی می کنند.

 

بر اساس این تحقیقات میزان متان آزاد شده از یخچال در فصل های مختلف سال متفاوت است. در زمستان گاز متان درون حفره های یخی به دام می افتد، اما در تابستان با جاری شدن آب حاصل از ذوب شدن یخچال، این حفره ها به هم متصل شده و گاز متان به همراه آب از آن ها خارج می شود.
گزارش کامل این تحقیقات د رنرشیه Scientific Reports منتشر شده است.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری ایرنا

 

 

 

 

اشتباهات متعدد در خبر انقراض پروتیوس در غار قوری‌قلعه

 

 

یک جانورشناس در گفتگو با مهر اعلام کرد

 

 

اشتباهات متعدد در خبر انقراض پروتیوس در غار قوری‌قلعه :

 

 

 

 

یک جانور شناس خبر منتشر شده درباره انقراض پروتیوس در غار قوری قلعه را دارای اشتباهات متعدد دانست و گفت اساسا چنین جانوری در ایران نداشته‌ایم که اکنون منقرض شده باشد.

 

 

عرفان خسروی، دیرینه‌شناس و جانورشناس در گفتگو با خبرنگار مهر درباره خبر «انقراض یک گونه سمندر به نام پروتیوس در غار قوری قلعه» گفت: خبری منتشر شده مبنی بر این که دوزیستی به نام پروتیوس که در غار قوری قلعه کرمانشاه زندگی می‌کرده، منقرض شده است. خبر را هم کمی آب و تاب داده‌اند و سه دوره را در آن بیان کرده‌اند، از زمان دایناسورها، دویست میلیون سال پیش و دوران سوم زمین‌شناسی که این اعداد هم بی‌ربط هستند.

 

 

خسروی توضیح داد: این داستان چند اشکال دارد، اول این که سمندری به نام پروتیوس و اعضای خانواده پروتییدها Proteidae در ایران زندگی نمی‌کنند. پروتیوس سمندری است با بدنی کشیده و سفید رنگ به این دلیل که غارزی است و هیچ گاه رنگ آفتاب را نمی‌بیند؛ بنابراین احتیاجی به رنگدانه در پوستش ندارد، دست و پای تقریبا کوتاه دو انگشتی دارد و به این دلیل که در مکانی تاریک زندگی می‌کند، چشم هم ندارد، گونه‌ای است که تا آخر عمر جزء دوزیستان است و جزء مواردی از دوزیستان است که تا آخر عمر آبشش‌های دوره لاروی را حفظ می‌کند؛ یعنی وقتی به بلوغ جنسی می‌رسد، همچنان آبشش دارد.

 

 

وی درباره برخی گمانه‌زنی‌ها در شبکه‌های اجتماعی که این گونه را نوعی اسکینک عنوان کرده بودند نیز گفت: اسکینک‌ها مارمولک‌هایی هستند که دست و پایشان کوتاه شده است یا کلا آنها را از دست داده‌اند. سمندرها نه مارمولک هستند و نه خزنده، سمندرها دوزیست هستند. دوزیستان به سه راسته دسته‌بندی می‌شوند، راسته قورباغه‌ها یا بی‌دم‌ها، راسته سمندرها و راسته سوم که بدنی همچون کرم دارند و فقط در مناطق استوایی زندگی می‌کنند، دوزیستانی هستند که دست و پا ندارند و بر خلاف دوزیستان دیگر در خشکی تخم گذاری می‌کنند و دوره لاروی هم ندارند. در ایران تنها دوزیستان دم دار و دوزیستان بدون دم زیست می‌کنند که سمندرها از گونه‌های دم دار هستند. به علاوه تعدادی از گونه‌های قورباغه در ایران وجود دارد.

 

 

خسروی درباره وضعیت زیستگاهی سمندر یاد شده در ایران توضیح داد: در کل دنیا حدودا ده خانواده سمندر وجود دارد که از این ده خانواده دو خانواده در ایران زندگی می‌کند، خانواده هاینوبئیدها Hynobiidae که یک نمونه نیمه غارزی از آنها وجود دارد و در غار شیراباد گرگان زندگی می‌کند اما همانند سمندر پروتئوس نیست و تقریبا در مناطق ابتدایی غار زندگی می‌کند؛ یعنی نور آفتاب را می‌بیند، بدنش سفید رنگ نیست و چشم هم دارد. این گونه در آبشارهای نزدیک غار شیرآباد هم یافت می‌شود و سمندری نیست که مطلقا برای اکوسیستم غارزی تکامل‌یافته باشد.

 

 

این جانورشناس ادامه داد: خانواده دیگر خانواده سالاماندریدها یا همان سمندرهای متعارف هستند که مشهورترین آنها سمندر لرستانی است که قاچاق می‌شود و نسل آن در حال انقراض است و تنها همین گونه از سمندر در ایران موجود است.

 

 

وی درباره وضعیت زندگی گونه پروتیوس در ایران و جهان نیز گفت: پروتیوس Proteus در غارهایی زندگی می‌کند که قدمت آنها حد اکثر ۲۰ تا ۳۰ میلیون سال است؛ یعنی این سمندر در همان غار تکامل‌یافته است و در حوزه آب‌ریزی که بین اروپای مرکزی تا تریسته ایتالیا است و تنها در اسلوونی زندگی نمی‌کند؛ یعنی در حوزه آبریز شرق آلپ ایتالیا که قدمت آن و غارهایش حد اکثر ۳۰ میلیون سال است و این سمندر در آنها تکامل‌یافته است.

 

 

خسروی تاکید کرد: اشتباه بعدی در این خبر این است که گفته تنها موجود بازمانده از دوره دایناسورها! تمام موجوداتی که اکنون بر روی کره زمین زیست می‌کنند همگی بازمانده از دوره دایناسورها هستند، عقبه هر موجودی باز می‌گردد به آن دوران و قبل از آن دوران، پس از دوران دایناسورها هیچ موجود جدیدی شکل نگرفته است، حیات یک بار در زمین شکل گرفته و بقیه از هم تکامل‌یافته‌اند. نکته دیگر این که به دوران سوم زمین‌شناسی اشاره شده است که اصطلاح منسوخی است، دوران سوم زمین‌شناسی یا ترشیاری همان دوران بعد از انقراض دایناسورها است که از ۶۶ میلیون سال پیش تا دوره چهارم زمین‌شناسی یا کواترنری است که حدود ۲.۵ میلیون سال پیش است، در حال حاضر اصطلاحات کواترنری و ترشیاری اهمیت خود را از دست داده و منسوخ شده‌اند. طبق آنچه گفتم، دوران دایناسورها قبل دوران سوم زمین‌شناسی است و ۲۰۰ میلیون سال پیش هم مربوط است به اوایل دوره دایناسورها؛ بنابراین قدمت پیدایش سمندرها و قورباغه‌ها به ۲۰۰ میلیون سال پیش نمی‌رسد؛ یعنی ۲۰۰ میلیون سال پیش هنوز این دو گروه از هم منفک نشده بودند و این ۱۰ خانواده سمندرها Salamadridae که در سراسر دنیا هستند خیلی بعدتر تکامل‌یافته‌اند. پروتیوس هم از حدود ۲۰، ۳۰ میلیون سال پیش تکامل‌یافته و غار زی شده است، پیش از آن اجداد این گونه، سمندرهایی بودند که غار زی نبودند و چشم داشتند.

 

 

این دیرینه‌شناس در پاسخ به این که «چرا امکان ندارد این گونه در ایران موجود باشد» گفت: به چند دلیل، نخست این که در منابع مربوط به حیات وحش ایران از جمله کتاب حیات وحش ایران، تألیف آقای اسکندر فیروز آمده است که تنها دو خانواده فوق از دوزیستان در ایران هستند، در کتاب دوزیستان ایران نوشته دکتر محمد بلوچ و دکتر کمی هم نیامده است که در ایران پروتیوس وجود دارد.

 

 

خسروی افزود: دوم این که در بحث ترویج علمی تأکید شده است که هیچ مروج علمی حق ندارد از خود اجتهاد کند و در رسانه‌های پاپ‌ساینس اخبار علمی منتشر کند. زمانی که فردی می‌خواهد یک خبر علمی منتشر کند باید بیان کند که فلان دانشمند در یک مقاله علمی که در یک مجله علمی چاپ شده است، این خبر را منتشر کرده است و من با استناد به آن مقاله چنین خبری را انتشار می‌دهم؛ بنابراین همین که این گونه منقرض شده است، خبر آن باید به یک مقاله علمی استناد کند و این که نگهبانی بگوید ما لاشه این جانور را پیدا کردیم و این جانور منقرض شده است، بدون پشتوانه علمی است.

 

 

وی ادامه داد: دلیل سوم بیوجغرافیایی است، از نظر جغرافیایی زیستی، تکامل سمندر پروتیوس در همان حوزه آبریز اتفاق افتاده است و این حوزه آبریز هیچ ارتباط مستقیم آب شیرینی به حوزه‌های آبریزی که در ایران است ندارد؛ بنابراین راهی وجود ندارد که ما فرض کنیم به طور طبیعی یک گونه از پروتیوس یا عضوی از خانواده پروتییدها در ایران تکامل‌یافته باشد.

 

 

این جانورشناس تصریح کرد: از همه مهم‌تر این که اگر این گونه در غار قوری قلعه وجود دارد، باید در سایر غارهایی که در همان حوزه آبریز هستند هم وجود داشته باشد، امکان ندارد که فقط در این غار باشد، ممکن است که یک گونه در این غار باشد و گونه دیگر در غار دیگر؛ اما در هر صورت خویشاوند آن باید در جاهای مختلف باشد؛ یعنی از یک خانواده در یک غار ما نمی‌توانیم یک گونه داشته باشیم، حتما باید گونه‌های نزدیک و گونه‌های خویشاوند را در غارهایی که در همان حوزه آب ریز هستند، مشاهده شوند، این مسئله در خصوص سایر جانوران غار زی که در ایران زندگی می‌کنند، صدق می‌کند؛ مثلا ماهی‌های غار زی، خفاش‌ها، سخت پوستان غار زی، حتی سخت پوستانی که در آب‌های زیر زمینی زندگی می‌کنند، این‌ها همه به هم ارتباط دارند؛ به طور مثال وقتی سخت پوستانی که در آب‌های زیر زمینی زندگی می‌کنند را بررسی کنید، خواهید دید که به فاصله چند صد کیلومتر گونه دیگری از همان خانواده وجود دارد؛ بنا بر این چهار دلیل نتیجه می‌گیریم که این خبر سست است، نقل خبر هم که آراسته به اطلاعات غلط در خصوص تاریخچه زمین‌شناسی است.

 

 

خسروی در پایان گفت: نکته آخر این است که قدمت کوه‌های ایران ۲۰ میلیون سال پیش است و قاعدتا قدمت غارهای آن کمتر است و امکان ندارد که چنین سمندری از ۲۰۰ میلیون سال پیش در این جا وجود داشته باشد!

 

 

اخیرا یک رسانه در خبری با عنوان «تنها جانور باقی مانده از دوران ماقبل تاریخ در ایران منقرض شد» نوشته بود: یک نگهبان محلی غار قوری قله به خبرنگار انجمن خبرنگاران حامی محیط زیست که اخیرا از این محل بازید کرده،  گفته تا چند سال پیش این جانور در رود داخل غار مشاهده می شد اما در یکی دو سال اخیر ما اثری از این جانور دیگر ندیدیم. پروتئوس در حال حاضر تنها در غاری مشابه غار قوری قله در شهر پستیوم اسلوانی تحت تدابیر شدید نگه داری می شود و سالانه میلیون ها توریست خارجی برای دیدن این جانور در غار پستیوم به اسلوانی سفر می کنند. جانور مذکور شبیه مارمولک می باشد و هر ١٠ سال یکبار تخم ریزی می کند. این جانور که تا ٣٠ سانت قد می کشد، از دوران دایناسور ها موفق شده بود در دو غار قوری قله ایران و پستیوم اسلوانی به حیات خود ادامه دهد.  جمهوری اسلوانی پروتئوس را ثبت جهانی کرده و مدعی بود این جانور فقط در غار شهر پستیوم این کشور وجود دارد. از این جانور در ایران بعنوان سمندر سفید هم نامبرده شده است. پروتئوس فاقد چشم و درون آب غار تاریک زندگی می کرد. به گفته یکی از نگهبانان ، یک بار تعدادی مرده از این جانور در فرودگاه تهران از فردی کشف شده بود. به گفته این فرد که نمی خواست نامش در خبر ذکر شود، افراد زیادی ارزش این جانور را می دانستد و برای همین خیلی ها برای سرقت این جانور به غار قوری قله می آمدند.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری مهر

 

 

 

جای خالی دیدگاه متخصصان در پیوستن به توافق پاریس

 

 

توافقنامه آب و هوایی؛دستاوردها و هزینه‌ها-۳

 

 

جای خالی دیدگاه متخصصان در پیوستن به توافق پاریس :

 

 

 

 

رئیس اندیشکده اقلیم و آمایش سرزمین می‌گوید بحران‌های محیط زیستی ایران ناشی از سوء مدیریت است و در فرایند تصمیم‌گیری در پیوستن به موافقت‌نامه پاریس از متخصصان اقلیم‌شناسی استفاده نشده است.

 

 

خبرگزاری مهر : وزرای امور خارجه و نفت در دو نامه جداگانه به رئیس‌جمهوری، خواستار تسریع در روند تصویب الحاق ایران به کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل و تصویب آن پیش از اجلاس آذرماه این کنوانسیون شدند. محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه و بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت در دو نامه جداگانه به حسن روحانی، رئیس‌جمهوری درخواست کرده‌اند تا الحاق ایران به توافق‌نامه پاریس مجددا در مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان قانون اساسی مورد بررسی قرار گرفته و تایید شود؛ زیرا به گفته ظریف، ملحق نشدن ایران به این توافق‌نامه می‌تواند موجب باز شدن پرونده‌ای علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل شود. این درخواست در حالی مطرح شده است که هیچ گونه توافقی میان کارشناسان حوزه‌های مختلف مرتبط با این توافق حاصل نشده است. درباره این موضوع با دکتر حسن لشکری استاد اقلیم‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی و رییس اندیشکده اقلیم و آمایش سرزمین گفتگو کردیم.

 

 

وقتی از گازهای گلخانه‌ای و موافقت‌نامه آب و هوایی پاریس صحبت می‌کنیم اغلب مردم آلودگی هوای کلانشهرها را به خاطر می‌آورند و پیوستن به این موافقت‌نامه را قدمی در راه رفع مشکل آلودگی هوا تعبیر می‌کنند. آیا موافقت‌نامه پاریس ارتباطی با آلودگی هوا دارد؟

 

 

آلودگی‌های کلان‌شهرها هیچ ارتباطی با گرمایش جهانی ندارد. توجه داشته باشیم دی‌اکسید کربن (CO۲) با منوکسیدکربن (CO) یک مقوله کاملاً متفاوت است. آلودگی فعلی کلان‌شهرها نتیجه رشد افسارگسیخته شهرها و تولید و انباشت شهر از خودروهای بی‌کیفیت هست. آلودگی شهرها نتیجه الگوی نامطلوب طراحی شهری و عدم رعایت استانداردهای لازم در بلندمرتبه‌سازی و عدم رعایت شرایط اقلیمی محیط است. بنابراین پیوستن یا عدم پیوستن به موافقت‌نامه پاریس و کنترل یا عدم کنترل تولید گازهای گلخانه‌ای مشکل آلودگی کلان‌شهرها را حل نخواهد کرد، فرافکنی نکنیم.

 

 

موضوع دیگری که به گازهای گلخانه‌ای و موافقت‌نامه پاریس نسبت داده می‌شود گرمایش زمین و در کشور خودمان افزایش یک و نیم درجه‌ای میانگین دمای هواست. انتشار گازهای گلخانه‌ای چقدر موجب ایجاد گرمایش جهانی شده است؟ آیا در این زمینه مطالعه‌ای دقیق و کامل در کشور صورت پذیرفته است؟

 

 

در کشور مطالعات پراکنده‌ای درزمینه تغییراقلیم انجام‌شده است و بعضاً نتایج متفاوت و گاه نقیض حاصل‌شده است. مطالعه مقدار دقیق انتشار دی‌اکسید کربن در کشور و میزان تأثیر این گاز در گرمایش جهانی به دلیل هزینه‌بر بودن تحقیقات و عدم‌حمایت مؤسسات یا نهادهای ذی‌ربط این تحقیقات یا انجام‌نشده است و اگر مطالعه‌ای انجام‌شده بسیار محدود و غیردقیق است. انجام چنین تحقیقات دقیق نیازمند ایجاد مؤسسات تحقیقاتی مجهز، آزمایشگاه‌های دقیق و مجهز و استفاده از دانشمندان مجرب با تخصص‌های مختلف (اقلیم‌شناس، هواشناس، شیمی جو، ...) است.

 

 

تحقیقات دانشگاهی و رساله‌های دکتری درصورتی‌که موردحمایت نهادهای ذی‌ربط باشند می‌تواند نتایج خوبی را ارائه کند ولی در شرایط فعلی تحقیقات به دلیل عدم‌حمایت‌های مالی عموماً تئوریک هستند. تحقیقات نیازمند نمونه‌گیری، نمونه‌برداری و مطالعات آزمایشگاهی کمتر موردتوجه دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اساتید است.

 

 

چه نظریات دیگری برای توجیه گرمایش زمین وجود دارد؟

 

 

درباره گرمایش جهانی نظریات ضدونقیض متعددی وجود دارد. برخی از دانشمندان اعتقاد به سرمایش جهانی دارند. همچنان که عده کثیری از دانشمندان نیز به گرمایش جهانی معتقد هستند. هر گروه نیز استدلال‌های خاص خود را دارند. این‌جانب نیز به گرمایش جهانی معتقد هستم ولی عامل یا عوامل این گرمایش نیازمند تحقیقات جامع و غیر جانب‌دارانه است.

 

 

مدل‌های پیش‌بینی آینده دمایی و اقلیمی کره زمین که پیش‌بینی می‌کنند در آینده با مصرف سوخت‌هایی نظیر نفت و گاز، دمای زمین افزایش پیدا خواهد کرد و خسارت فراوانی وارد خواهد شد، چه اندازه قابل‌اتکا هستند؟

 

 

این مدل‌ها یکی دو دهه است که وارد ادبیات اقلیمی کشور شده است. تمام این مدل‌ها طراحی‌شده در همان کشورهای صنعتی هستند و هیچ‌کدام از مدل‌ها در کشور باز طراحی یا بومی‌سازی نشده است. بسیاری از این مدل‌ها پیش‌بینی‌هایی درگذشته برای دما، بارش و یا سایر پارامترهای اقلیمی داشته‌اند که ما هم‌اکنون در دوره پیش‌بینی‌شده قرارگرفته‌ایم. لذا می‌بایست این پیش‌بینی‌ها الان باید تحقق پیدا می‌کردند.

 

 

درصورتی‌که داده‌های ثبت‌شده فعلی با هیچ‌کدام از پیش‌بینی‌های انجام‌شده مطابقت ندارد. بنابراین نتایج هیچ‌کدام از این مدل‌ها قابل‌اعتماد نیستند، چراکه پیش‌بینی‌های گذشته آن‌ها برای امروز تحقق پیدا نکرده است. یا مدل‌ها دارای نواقصی اساسی هستند یا مدل‌ها باید بومی‌سازی و بازطراحی شوند. بنابراین پیش بینی هایی که بر اساس این مدلها برای گرمایش آینده کشور انجام شده، محل تردید است. چرا که همین مدل ها برای نقاطی از کشور سرمایش و برای نقاطی دیگر گرمایش حتی ۲ تا ۴ درجه پیش بینی کرده اند!

 

 

با توجه به این که پیش‌بینی مدل‌های وارداتی برای کشور درست از آب در نیامده، آیا از پتانسیل‌های اقلیم‌شناسی کشور برای تعیین آینده اقلیمی کشور و ارائه تعهدات بین‌المللی مانند موافقت‌نامه پاریس استفاده‌شده است؟

 

 

آب‌وهوا جزء معدود رشته‌هایی است که عامه مردم به دلیل تماس روزانه با شرایط جوی و تأثیر مستقیم از پدیده‌های آن نسبت به آن حساسیت نشان می‌دهند. در نتیجه هر فردی به بضاعت علمی یا تجربی خود تمایل دارد در مورد آن اظهارنظر کند.

 

 

ولی باید بپذیریم اقلیم‌شناسی هم مانند همه علوم دیگر یک علم است و برخلاف ظاهر ساده و قابل ملموس آن، بسیار پیچیده و بغرنج است. در نتیجه این علم هم تخصص و تجربه خاص خود را می‌طلبد و اتفاقا به دلیل این که پدیدههای جوی به طور مستقیم با زندگی و سلامت روزمره مردم در ارتباط است، هرگونه تصمیم و اقدام درباره آن باید بسیار سنجیده و دقیق باشد. اقلیم بدلیل این که یک پدیده جهان شمول است. یعنی می‌تواند بدون هیچ محدودیتی از مرزی وارد مرز دیگر شود. لذا هر تغییری در هر نقطه ای از سیاره زمین می‌تواند سایر نقاط را متاثر کند. لذا کنترل آن نیز همکاری جهانی را می طلبد.

 

 

منتهی باید بپذیریم هرکشوری با توجه به موقعیت جغرافیایی خود نسبت به گردش جهانی جو دارای اقلیم منحصر به فردی هم هست. کشورهایی که در کمربند خشک جهان (مانند ایران) قرار گرفته اند آسیب پذیری بیشتری از پدیده های جوی دارند. پس چون اقلیم هر منطقه‌ای را به راحتی نمی توان عوض کرد باید با آن به سازگاری دست پیدا کنیم تا آسیب کمتری ببینیم.

 

 

بنابراین راهکارهای سازگاری و همزیستی مسالمت آمیز با آن را از متخصص آن جویا شد. ولی متاسفانه در مسند تصمیم گیری مسائل مربوط به اقلیم، یا اقلیم شناسان نیستند یا افراد با تجربه قرار ندارند. درباره مراجع تصمیم گیرنده در باره تغییر اقلیم وضع از این هم اسفناک تر است.

 

 

در سطح جهانی نهادهایی مثل مجمع بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) بر این موضوع تمرکز دارند. نهادهای این چنینی و ارگان‌های علمی که ادعای گرمایش زمین به دلیل فعالیت‌های انسانی را دارند چه اندازه از متخصصان استفاده می‌کنند و چه اندازه سیاسی عمل می‌کنند؟

 

 

گرمایش زمین نه یک پدیده نوظهور و نه جدید است. نگاهی به گذشته تاریخی اقلیم سیاره زمین بر پایه مطالعات پالئوکلیمایی (دیرینه اقلیم‌شناسی) متوجه می‌شویم که تاکنون سیاره زمین چند دوره گرم و سرد را سپری کرده است. در ادوار گذشته که خبری از این‌همه جمعیت، صنایع متعدد، سوخت‌های فسیلی و غیره نبوده گرمایش جهانی چگونه اتفاق افتاده است. در دوره‌هایی در همین کشور ایران دماهای بالاتر از این ثبت‌شده است.

 

 

اکنون نیز کدام تحقیق علمی بی‌طرف ثابت کرده است که گرمایش فعلی فقط ناشی از افزایش دی‌اکسید کربن است یا حداقل چه میزان از این گرمایش فعلی ناشی از دی‌اکسید کربن است. باید توجه داشته باشیم گازهای گلخانه‌ای دیگر بخصوص بخار آب باند جذبی بسیار گسترده‌تری از دی‌اکسید کربن دارد. آیا تاکنون تحقیق علمی دقیق در مورد سیکل‌های خورشیدی و تفسیر مقادیر انرژی خورشیدی انجام‌شده است؟ و یا نتایج واقعی آن ارائه‌شده است؟

 

 

مؤسسات تحقیقاتی جهان که هدفمند این نتایج را منتشر و جامعه جهانی را با غول‌های رسانه‌ها فریب می‌دهند وابسته به چه نهادهای سیاسی هستند؟ چرا زمانی که همه کشورهای صنعتی فعلی روند رشد صنعتی خود را به‌صورت افسارگسیخته طی می‌کردند مسئله گرمایش و تولید گاز دی‌اکسید کربن را این‌همه در بوق و کرنا نکردند، حال که کشورهای کمتر توسعه‌یافته مانند ایران که قدم در توسعه صنعتی گذاشته‌اند مسئله گرمایش جهانی و تولید گاز دی‌اکسید کربن مطرح می‌شود و نگران سلامت انسان‌ها و تخریب محیط‌زیست می‌شوند. این در حالی است که یکی از بزرگ‌ترین کشورهای تولیدکننده دی‌اکسید کربن جهان که ایالات‌متحده آمریکاست از عضویت کنوانسیون تغییر اقلیم خارج می‌شود. درصورتی‌که کشور ایران در موافقت‌نامه پاریس تعهد کاهش ۴ درصدی دی اکسیدکرین را می‌پذیرد. کاهش ۴ درصدی دی اکسید کربن چقدر به رشد اقتصادی، اقتصاد نحیف ایران لطمه و هزینه وارد می‌کند؟

 

 

محیط زیست و بحران‌های ناشی از آن در کشور که زندگی مردم را تحت تاثیر قرار داده به یکی از دغدغه‌های اصلی ایرانیان بدل شده است. بخش بزرگی از پیگیری مسائل مربوط به توافق پاریس در افکار عمومی به بحران‌هایی همچون ریزگردها، خشک شدن تالاب‌ها و ورشکستگی آبی بر می‌گردد. آیا ریز گردها و خشک شدن دریاچه‌ها به دلیل تغییر اقلیم است یا مدیریت در سال‌های اخیر؟

 

 

پدیده ریز گردها و خشک شدن دریاچه‌ها هیچ ارتباطی با تغییر اقلیم ندارد. همه این‌ها به دلیل سوء مدیریت‌هایی است که در مدیریت منابع آب‌وخاک کشور اتفاق افتاده است.

 

 

جابجایی آب در حوضه‌های آبریز بدون مطالعه دقیق، احداث سدهای متعدد بدون توجه به حساسیت های زیست محیطی حوزه آبریز، نداشتن برنامه آمایشی مناسب برای کشاورزی، استفاده از کشت‌های نامناسب در اقلیم‌های خشک که آب بری بالایی داشته‌اند، آبیاری سنتی مزارع، احداث صنایع بزرگ بدون توجه به پتانسیل های آبی منطقه، فقدان یک فرهنگ صحیح درمدیریت و مصرف آب وعدم بازبینی و بازنگری در قوانین مالکیت آب و ده ها دلیل دیگرباعث بروز مشکلات زیست محیطی شده است.

 

 

آیا خشک شدن زمین‌های جلگه حاصلخیز خوزستان و تبدیل‌شدن آن به چشمه ریز گرد زاده تغییر اقلیم است یا سوء مدیریت؟ آیا خشک شدن دریاچه ارومیه نتیجه خشکسالی است یا سوء مدیریت در استفاده نامطلوب و بی‌رویه از منابع آب در سرچشمه های قبل از ورودی به دریاچه؟ چشمه‌های ریز گرد داخل عراق نتیجه تغییر اقلیم است یا خشک شدن هورهای متعدد داخل عراق؟ گردوغبار خفقان‌آور دشت سیستان که زندگی را برای ساکنان آن به جهنمی تبدیل کرده است نتیجه تغییر اقلیم است یا خشک شدن هامون‌ها؟ آیا این بادها در سنوات قبل نمی‌وزیدند؟ مطالعات نشان می‌دهد که الگوهای جوی تغییر چندانی نداشته اند و شدت بادها نیز تغییری نکرده است.

 

 

منبع :

 

 

خبرگزاری مهر