دکتر پرویز کردوانی, مجلس ريالي براي ريزگردها به محيط زيست ندهد :


استاد ممتاز دانشگاه تهران با بيان اينکه سازمان حفاظت محيط زيست تاکنون بودجه‌هايي را که براي کنترل ريزگردها گرفته در جهت درست استفاده نکرده است گفت: مجلس نبايد حتي يک ريال در اين زمينه به سازمان حفاظت محيط زيست بدهد.

دکتر پرويز کردواني در گفت‌وگو با ايسنا، افزود: اخيرا رييس سازمان محيط زيست اعلام کرده که "دولت عراق اجازه نمي‌دهد براي مقابله با ريزگردها در اين کشور کاري را انجام دهيم" به همين دليل اين اعتبار ميلياردها توماني را صرف احياي تالاب‌هاي داخلي خودمان مي‌کنيم. در صورتي که اين کار بسيار خنده‌دار و غلط است، زيرا بايد براي حل مشکل ريزگردها، ريشه آن را درست کنيم.



وي ادامه داد: هفته گذشته نيز متاسفانه مجلس تصويب کرده که 55 ميليارد تومان به سازمان حفاظت محيط زيست براي حل مشکل ريزگردها بدهد که متاسفانه دردي را دوا نمي‌کند.



اين کارشناس ارشد محيط زيست افزود: پس از آنکه دولت عراق براي حل مشکل ريزگردها همکاري نکرد، سازمان حفاظت محيط زيست شروع به انجام اقداماتي در داخل کشور کرد که از جمله آنها مي‌توان به استفاده از ماسک‌هاي فيلتردار مخصوص و استفاده از دستگاه فيلتراسيون در مکان‌هاي بسته اشاره کرد.



پدر کويرشناسي ايران با بيان اينکه اين دستگاه‌ها مي‌توانند ذرات معلق هوا را بگيرند، افزود: در برخي از نقاط شهر تهران هم دستگاه‌هاي تصفيه هوا گذاشتند که قيمت بسيار گراني دارد و اين کار مانند اين مي‌ماند که در خياباني که پيچ خطرناکي داشته و مرتبا در آن تصادف مي‌شود، به جاي درست کردن پيچ، بيمارستاني مجهز بسازند.



وي افزود: علاوه بر آن قرار شد اعتباراتي را که در اين زمينه گرفتند، براي کارهايي از جمله کاشت درخت در مرزهاي غربي کشور صرف کنند، در صورتي که ريزگردها در ارتفاعات بسيار بالا حرکت کرده و اصلا پايين نمي‌آيند که جنگل‌ها تاثيري داشته باشند. علاوه بر آن از زمان کاشت اين درخت‌ها تا به نتيجه رسيدنشان حداقل 10 و 15 سال وقت لازم است.



ريزگردهايي که از کشور عراق مي‌آيند، ناشي از هورالعظيم نيست


اين چهره ماندگار ادامه داد: علاوه بر آن بارها گفته شده که ريزگردهايي که از کشور عراق مي‌آيند، از تالاب هورالعظيم بلند مي‌شوند، در صورتي که اين گفته کاملا غلط است؛ زيرا اين تالاب هم‌اکنون پر از گياه است و گرد و غبار از سمت غرب عراق ناشي مي‌شود.



کردواني اضافه کرد: اکنون کشور ما مانند انساني است که يک طرف آن فلج است و متاسفانه اين فلجي شامل استان‌هاي حاصلخيز کشورمان مي‌شود.





بگوييد کردواني نشر اکاذيب کرد، تا برايتان ثابت کنم


اين کارشناس ارشد محيط زيست با بيان اينکه بارها در مقابل اظهارات من گفته شده که "نشر اکاذيب مي‌کنم"، افزود: اکنون سازمان حفاظت محيط زيست مي‌تواند بگويد کردواني نشر اکاذيب کرد تا برايشان ثابت کنم، زيرا رييس سازمان حفاظت محيط‌ زيست ساعت 5:30 دقيقه صبح روز يکشنبه (هشتم ارديبهشت ماه 92) از راديو پيام اظهار کرد که 11 ميليارد تومان براي تالاب‌ها هزينه مي‌شود، در صورتي که اين اعتبار بايد براي حل مشکل از کانون ريزگردها صرف شود.



وي با بيان اينکه ريزگردها در ايران به هيچ وجه منشا داخلي نداشته و اگر هم باشد، سطح آن در حد همان منطقه است، افزود: منشا فعلي ريزگردها، غرب کشور عراق، شرق اردن، بيابان شام و قسمتي از عربستان است و ممکن است مقداري از آنها نيز از سمت صحراي آفريقا به کشور ما حرکت کرده باشد.


پدر کويرشناسي ايران با اشاره به افزايش غلظت ريزگردها طي 10 سال اخير، اظهار کرد: دليل اين مشکل، گرم شدن روزافزون کره زمين و خشکسالي است که باعث شده بسياري از پوشش‌هاي گياهي کشور به دليل استفاده بي‌رويه آب در شهرها از بين برود.



کردواني افزود: علاوه بر آن به دليل کم‌آبي، سال‌هاست که در قسمت‌هايي از اراضي که قبلا زير کشت بوده، کشاورزي نمي‌شود. همچنين به دليل رفت و آمد تانک‌ها در زمان جنگ، زمين‌ها لق شده و منجر به وقوع ريزگردها شده است.



وي ادامه داد: خشکي قسمت‌هايي از رودخانه‌هاي دجله و فرات که در آنها ماشين رفت و آمد مي‌کند نيز از علل وقوع ريزگردها هستند.


به گفته اين کارشناس ارشد محيط زيست، در تالاب‌هاي خشک شده‌اي که رفت و آمد در آنها صورت نگرفته و پوشش گياهي دارد، ريزگرد توليد نمي‌شود.


عوارض وقوع پديده ريزگرد از زبان پدر علم کويرشناسي


کردواني در خصوص عوارض ريزگردها، اظهار کرد: از آنجا که اين ريزگردها در ارتفاعات بسيار بالا حرکت کرده و تا حتي تا ارتفاع 15 هزار پايي بالا مي‌رود و وجود کوه‌ها بر روي آن تاثير ندارد، منجر به ايجاد اختلال در ديد خلبان‌ها شده، به گونه‌اي که در بسياري از روزهاي سال، شاهد تعطيلي پروازها هستيم. علاوه بر آن اين اتفاق براي راننده‌هاي اتومبيل‌ نيز رخ داده و منجر به تصادفات بسياري مي‌شود.


وي افزود: از آنجا که وقوع ريزگردها مانع رسيدن نور خورشيد بر روي گياهان مي‌شود، کيفيت و کميت محصولات کشاورزي کاهش مي‌يابد.


به گفته اين کارشناس محيط زيست يکي از مهم‌ترين عواقب وقوع ريزگردها بر روي حيوانات، اختلال در سيستم زنبورهاي عسل است، به گونه‌اي که اکنون مشاهده مي‌کنيم توليدات زنبور عسل در کشور ما از 10 به 2 کيلوگرم رسيده است.


کردواني با بيان اينکه اين ريزگردها از ماسک‌هاي معمولي عبور مي‌کند، افزود: مهم‌ترين اثر ريزگردها بر روي سلامت انسان‌ها به ويژه کودکان است.


ريزگردهاي برخاسته از زاينده‌رود سمي است


وي با بيان اينکه گفته شده ريزگردهاي برخاسته از زاينده‌رود سمي است، افزود: از آنجا که اين ريزگردها از زمين‌هاي کشاورزي که به دليل کم‌آبي باير مانده و حاوي فسفر و ازتي بوده که به دليل استفاده از سموم کشاورزي در خاک باقي مانده است، زيرا گياه از 100 کيلوگرم کود فسفر تنها مي‌تواند 30 کيلوگرم را جذب کند و باقي آن تبديل به سنگ مي‌شود.



عراق هم به دليل روش‌هاي پيشنهادي نادرست ايران با ما همکاري نکرده است


پدر کويرشناسي ايران گفت: زماني که مشکل ريزگردها به وجود آمد، رييس سازمان حفاظت محيط زيست با مسوولان عراقي تماس گرفت و قرار بر اين شد که با اين کشور همکاري کنيم. پس از آن نيز سازمان جنگل‌ها و مراتع، کارشناسان عراقي را به ايران دعوت کرد تا در زمينه بيابان‌زدايي به آنها آموزش دهد که مفيد هم بود.



کردواني ادامه داد: حتي سال گذشته نيز در ايران همايشي برگزار شد که از هفت استان مرزي غربي ايران و پنج استان عراق در اين همايش حضور داشتند و راجع به حل مساله ريزگردها صحبت شد، اما باز هم عراقي‌ها پاسخ مناسبي ندادند.



وي تصريح کرد: پس از آن ايراني‌ها تصميم گرفتند يک ميليون هکتار از زمين‌هاي عراق را بيابان‌زدايي کنند که بر اساس آن طي پنج سال، سالانه 200 هکتار درختکاري و مالچ‌پاشي مي‌شد.

اين کارشناس محيط زيست افزود: اما چنين کاري ممکن نيست زيرا مالچ هم هزينه بسياري داشته و هم نيازمند دستگاه‌هايي گران قيمت است. علاوه بر آن بوي بسيار بدي داشته و نمي‌توان روي آن قدم گذاشت.



کردواني ادامه داد: با پاشيدن مالچ، ضريب حرارتي منطقه بالا رفته و حيواناتي که در زير آن هستند، مي‌ميرند. علاوه بر آن گياهاني از جمله گياهان دم گاوي نيز خشک شده، همچنين به دليل بوي بدي که اين ماده دارد، بادي که از منطقه مي‌گذرد، بودار شده و براي مردم ناراحتي ايجاد مي‌کند.



وي اضافه کرد: از همه بدتر اينکه اگر در تابستان بر روي اين مالچ‌ها قدم بگذاريم، به دليل جنس آن که از قير است، به پا چسبيده و در زمستان‌ها مي‌شکند. همچنين به دليل اينکه عمق مالچ تنها پنج سال است، درست زماني که اين طرح تمام مي‌شود، بايد از ابتدا آن را آغاز کرد.



اين چهره ماندگار خاطرنشان کرد: از همين جا بود که ايراني‌ها تصميم گرفتند که از مالچ زيستي استفاده کنند در صورتي که اين کار نيز به دليل هزينه بالا و نيازمندي به تکنولوژي جديد، به راحتي ميسر نيست.





براي حل مشکل ريزگردها بايد به طبيعت رجوع کرد


کردواني با بيان اينکه براي حل مشکل ريزگردها بايد به خود طبيعت رجوع کرد، افزود: اکنون مشاهده مي‌کنيم در نواحي بياباني که شديدترين باد را هم دارد، گرد و غباري بلند نمي‌شود، زيرا اين نواحي پوشيده از شن و ريگ است و به همين دليل است که بايد به جاي پاشيدن مالچ، شن و ريگ بپاشيم.



وي ادامه داد: اکنون کشور عراق 20 رود دارد که همه اين رودها، شن و ماسه توليد مي‌کنند که مي‌توان بدون کم‌ترين هزينه‌اي، از اين شن و ماسه استفاده کرد.



اين استاد دانشگاه افزود: اگر از مالچ استفاده کنيم، ديگر نمي‌توان درخت کاشت، در صورتي که مي‌توانيم با پاشيدن ريگ در کف مناطق و عبور يک دستگاه غلتک از روي آن علاوه بر آنکه منطقه‌اي زيبا و صاف داشته باشيم، در اطراف آن درخت کاشته و منطقه‌اي توريستي ايجاد کنيم.



کردواني تصريح کرد: چند سال گذشته که چنين طرحي را پيشنهاد دادم، به هيچ عنوان از آن استقبال نمي‌شد و حتي 100 هکتار هم به عنوان نمونه براي اجراي آن اختصاص ندادند و اکنون مي‌بينيم که گفته مي‌شود که يک ميليون هکتار از بيابان‌هاي عراق، شن‌پاشي مي‌شود که نشان‌ مي‌دهد اين نظريه کاملا درست بوده و جواب خواهد داد.



وي با اشاره به اجراي طرح‌هاي ناصحيح براي مقابله با بيابان‌زايي و جلوگيري از وقوع ريزگردها در کشور، اظهار کرد: مثلا چند وقت پيش در خوزستان سيستم آبپاشي قطره‌اي توسط سازمان جنگل‌ها در اين منطقه مستقر شد. در صورتي که اصلا به چنين طرحي نياز نبود.



اين کارشناس محيط زيست افزود: براي تثبيت شن نيز استفاده از مالچ غلط است، زيرا از سال 1340 که طرح‌هاي بيابان‌زدايي در ايران آغاز شد، هر جايي که دست مسوولين رسيد، مالچ پاشيدند که روش نادرستي بود.



کردواني ادامه داد: همچنين در اين دوره طرح‌هاي گياه کاري و افزايش پوشش جنگلي نيز آغاز شد که اولين بار تخم گياه "طاق" را از ترکمنستان به کشور وارد کردند، در صورتي که گياه "طاق" تثبيت‌کننده ماده نبوده و بادشکن است و بايد از گياهي استفاده مي‌شد که ريشه افشان داشته و هوموس توليد کند، اما متاسفانه اين اشتباه نيز صورت گرفت.



وي از اثرات مخرب طاق‌کاري، کاهش سطح آب‌ها را نام برد و گفت: با اجراي اين طرح با پايين رفتن سطح آب، قنات‌ها خشک شد به گونه‌اي که پس از انقلاب، اين طاق‌ها را از بين برده و جاي آن پسته کاشتند.



پدر کويرشناسي ايران استفاده از مالچ رسي را بهترين راه براي تثبيت تپه‌هاي ماسه‌اي دانست و به ايسنا گفت: با پاشيدن رس بر روي تپه‌ها و سپس آبپاشي بر روي آنها، ماسه‌ها تثبيت مي‌شود که از فوايد اين اقدام، ارزان بودن رس و استفاده از تکنولوژي ارزان و پايين است.



کردواني ادامه داد: علاوه بر آن با اين کار ضريب حرارتي بالا نرفته و منطقه خنک باقي مي‌ماند.



وي افزود: همچنين مي‌توان در برخي مناطق مثل خوزستان که بارندگي دارد، در فصل پاييز و زمستان تخم گياه را روي تپه‌ها پاشيد تا پس از وقوع بارندگي، سبز شده و منطقه داراي پوشش گياهي شود.





تامين غذا مهم‌تر از بيابان‌زدايي است


اين کارشناس محيط زيست با تاکيد بر اينکه توليد غذا مهم‌تر از بيابان‌زدايي است، افزود: دولت بايد اعتبارات خود را براي توليد غذا بگذارد تا از افزايش بيابان‌زايي بر اثر باير ماندن زمين‌هاي کشاورزي جلوگيري شود.


منبع :

www.iren.ir