محیط زیست و مشکلات ان در جهان

رویکرد صنعت هواپیمایی در رابطه با محیط زیست :

بهبود عملکرد زیست محیطی صنعت هواپیمایی یکی از چالش های مهم این صنعت می باشد. به همین منظور سازمان جهانی هواپیمایی کشوری (ایکائو) اقدام به تدوین استانداردها،سیاستگذاریها و مواد راهنمای متعددی در این خصوص نموده است. اقدامات صورت گرفته تا کنون باعث گردیده که عملیات هواپیما نسبت به دهه 1970 بیش از 70% کارآمدتر باشد. از سال 2004 ایکائو اهداف  زیست محیطی سه گانه زیر را در دستور کار خود قرار داده است.

الف – کاهش و یا محدود کردن تعداد افرادی که تحت تأثیر قابل توجه سروصدای پرواز هواپیماها می باشند.
ب – کاهش و یا محدود کردن آلاینده های هواپیمایی بر روی کیفیت هوای محلی
ج - کاهش و یا محدود کردن انتشار گازهای گلخانه ای هواپیمایی در اقلیم جهانی

سروصدای هواپیما

سر و‌ صدای تولید شده توسط هواپیمای امروزی نصف هواپیماهای ساخته شده دهه گذشته می باشد. شرکتهای سازنده هواپیما درصدد هستند که تا سال 2020 این میزان سروصدا را نیز مجدداً به نصف کاهش دهند.
بین سالهای 2004-1998 تعداد افرادی که تحت تأثیر سروصدای هواپیما بودند در جهان 35% کاهش یافته است.

استاندارد فصل 4

در اول ژانویه 2006 ایکائو استاندارد جدیدی را برای صدور "گواهینامه سروصدای هواپیما" در جلد اول انکس 16 منتشر کرد که بر طبق طراحی های جدید هواپیما باید صورت گیرند. هواپیماهای  فصل 4 حداقل یک سوم از سروصدای کمتری نسبت به هواپیمای استاندارد فصل 3 برخوردارند.

اجرای رویکرد متوازن مدیریت سروصدای هواپیما

سال 2001 درمجمع عمومی ایکائو برای مدیریت سروصدای هواپیما پیشنهاد گردید که رویکرد متوازن برای مدیریت سروصدای هواپیما در فرودگاهها به کار گرفته شود. به دنبال آن در مجمع عمومی 2007 ایکائو این رویکرد جدید ارائه شد که مبتنی بر 4 اصل زیر می باشد:

تولید هواپیماهای کم سروصدا ، برنامه ریزی و مدیریت کاربری زمین ، تدوین دستورالعمل های عملیاتی با هدف کاهش سروصدا ، ایجاد محدودیت های عملیاتی.

کاهش سروصدا در منبع تولید آن

در 40 سال اخیر بیشترین تلاش ایکائو تدوین استانداردهای تولید هواپیما با سروصدای کمتر بوده است. این استانداردها در جلد نخست انکس 16 پیمان شیکاگو درج گردیده است .

در انکس 16 به نخستین نسل از هواپیماهای جت پرداخته نشده است و از این هواپیماها با نام"هواپیماهای بدون گواهینامه سروصدا (NNC)" (همانند بوئینگ 707 و داکلاس DC-8 ) ياد مي گردد. نخستین استاندارد تدوین شده برای هواپیماهای بوئینگ 727 و در فصل 2 انکس 16 آورده شده است . هواپیماهای بوئینگ 727 و داگلاس DC-9 نمونه های از هواپیماهای فصل 2 هستند.

به طور طبیعی برای هواپیماها جدیدتر از استانداردهای سخت گیرانه تری استفاده می شود که در فصل 3 انکس 16 آمده است. هواپیماهای بوئینگ 400/300-737 ، بوئینگ 767 و ایرباس A319 نمونه هایی از هواپیماهای" فصل 3" می باشند.

در جون 2001 به استناد توصیه های ارائه شده در پنجمین نشست" کمیته هواپیمایی حفاظت از محیط زیست (CAEP/5)" شورای ایکائو استاندار جدیدی را در فصل 4 انکس 16درج گردانید که سخت گیرانه تر از استانداردهای فصل 3 می باشد. اجرای استانداردهای جدید از تاریخ  1 ژانویه 2006 تعیین شده است.

برنامه ریزی و مدیریت کاربری زمین

برنامه ریزی و مدیریت کاربری زمین ابزاری موثر برای اطمینان از انجام فعالیت های حومه فرودگاه با امور هواپیمایی است . هدف اصلی به حداقل رسانیدن جمعیت متأثر از سروصدای هواپیما از طریق ایجاد مناطق تعریف شده با کاربری های مشخص است . مدیریت و برنامه ریزی کاربری زمین با هدف کاهش اثرگذاری سروصدا ابزاری مهم جهت اطمینان از استفاده حداکثری از بهبود و ارتقا عملکرد نسل جدید موتورهای هواپیما در کاهش آلودگی صوتی ساکنین مجاور فرودگاه به حساب می آید.
راهنمائیهای ایکائو در این خصوص در انکس 16 جلد اول بخش چهارم و در راهنماي برنامه ریزی فرودگاه بخش دوم – کاربری زمین و کنترل محیط زیست (سند 9184)- درج گردیده است.
این سند راهنمای موثری در بکارگیری ابزارهای متعدد جهت به حداقل رساندن ، کنترل و یا پیشگیری از تأثیرات سروصدای هواپیما در حومه فرودگاهها بوده و همچنین به تشریح تجارب موفق برخی از کشورها در برنامه ریزی و مدیریت کاربری زمین پرداخته شده است. به منظور ایجاد رویه ای یکسان جهت ارزیابی سروصدا در حومه فرودگاه ها ، ایکائو همچنین اقدام به انتشار "بخشنامه 205 " تحت عنوان "روش توصیه شده برای محاسبه کانتورهای سروصدا در اطراف فرودگاه" نموده است.

کاهش سروصدا به کمک دستورالعمل های عملیاتی

دستورالعملهای عملیاتی می توانند با هزینه نسبتاً پائین منجر به کاهش سروصدا در عملیات هواپیما یاری رسانند. در این خصوص روشهای متعددی وجود دارند، شامل انتخاب مسیرهای هوایی و باندهای پروازی مناسب ، بکارگیری دستورالعمل های نشست و برخاست و تقرب مناسب ، میزان مقبولیت هرکدام از این روشها وابسته به موقعیت فیزیکی فرودگاه و حومه آن است ، ولی در همه موارد این دستورالعملها می باید اولویت اول خود را به ملاحظات ایمنی اختصاص دهند.

دستورالعملهای کاهش سروصدای ایکائو در جلد اول انکس 16 ، و جلد اول "سند 8168" مرتبط با دستورالعمل های پرواز درج شده اند. بر مبنای توصیه ارائه شده توسط CAEP/5 دستورالعمل جدید برخاست هواپیما نیز از نوامبر 2001 در دسترس قرار گرفته است. در سند 9888 تحت عنوان" بازنگری پروژه های تحقیق و توسعه و اجرایی کاهش سرو صدا" نیز خلاصه ای از دو پژوهش انجام شده در سالهای 2006 – 2009  در خصوص کاهش سروصدا آورده شده است.

محدودیت های عملیاتی

ملاحظات مربوط به سرو صدای هواپیما برخی از کشورها را -عموماً کشورهای توسعه یافته - برآن داشت تا مانع از عملیات هواپیماهایی با سروصدای مشخص در فرودگاههای خاص گردند. در دهه 1980 تأکید بر روی هواپیماهای NNC بود و در دهه 1990 این محدودیت ها شامل هواپیماهای فصل 2 گردید . امروزه نیز پر سروصداترین هواپیماهای فصل 3 مشمول این محدودیت ها هستند. محدودیت های عملیاتی از این دست می توانند تأثیرات اقتصادی قابل توجه ای را بر روی شرکت های هواپیمایی متعلق به کشورهای محدودیت کننده عملیات پروازی و همچنین کشورهایی که به آن مقاصد پرواز صورت می گیرد ایجاد نماید.
به همین سبب ایکائو تلاش می کند که به یک راهکار متوازن که ملاحظات همه ذینفعان شامل کشورهای در حال توسعه ، کشورهای توسعه یافته ، صنعت خطوط هوایی ، فرودگاهها و امور زیست محیطی را شامل گردد دست یابد.
جریمه سروصدا

نخستین بار ایکائو در سال 1981 در سند 9082 تحت عنوان "تعرفه های خدمات ناوبری و فرودگاهی" به موضوع جریمه سروصدای هواپیما پرداخت .شورای ایکائو در آن زمان متوجه شد که کاهش سروصدای موتور هواپیما به تنهایی کافی نیست و در بسیاری فرودگاهها نیاز به اقدامات پیشگیرانه در این خصوص وجود دارد . البته اخذ چنین جریمه هایی تنها در فرودگاههایی که با مسئله سروصدا به طور جدی مواجه اند توصیه شده است واین جریمه ها باید به گونه ای وضع شوند که برای عملیات شرکتهای هواپیمایی توجیه پذیر باشد .

توصیه های عملی در تعیین تعرفه های جریمه سروصدا و نحوه جمع آوری آن در سند 9562 ایکائو تحت عنوان نظامنامه اقتصاد فرودگاهی آورده شده است. اطلاعات مربوط به اینگونه جریمه ها نیز در سند 7100 ایکائو تخت عنوان "نظامنامه تعرفه های تجهیزات ناوبری هوایی و فرودگاهی" در دسترس می باشد.

منبع :

http://www.aira.ir